STJORNMAL SUNDRUNG SJALFSTÆÐISFLOKKSINS Ekki er allt sem sýnist ípólitík. Btjórnmálaskýrendur hafa að undanförnu velt fyrir sér sterkri stöðu Sjálfstæðisflokksins á landsvísu, á sama tíma og hann er sem hrófatildur eitt í sveitarstjórnum víðsvegar um land. Niðurstaða þessara skýrenda er einlægt sú að flokkurinn eigi hina sterku stöðu sína einum manni að þakka, Davíð Oddssyni. Ég get fallist á þessa skýringu að hluta, en meginástæðan er þó sú að kjósendamarkaðurinn bíður eftir sameiningu vinstri fiokka og samtaka þannig að til verði raunverulegur valkostur við Sjálfstæðisflokkinn að stærð og stefnu nægilega sterkur til að eiga fullkostar við allsráðanda flokk í þjóðfélaginu. En í þriðja lagi er mikilsvert að hafa í huga að Sjálfstæðisflokkurinn er ekki jafn heilsteyptur og mikilúðlegur og þetta skoðanakann- anafylgi á landsvísu virðist í fljótu bragði gefa til kynna. Um veikleikann að baki hins styrka yfirborðs vitna raunir Sjálfstæðisflokksins í aðdraganda sveitarstjórnarkosninganna um land allt á sama tíma og vinstri menn ná nær hvarvetna saman í sveitarstíórnum. Við skulum fara í hrað- og hringferð um land- ið: 1) I Mosfellsbæ hefur öllum frambjóðend- um D-listans frá því í síðustu kosningum nán- ast verið sópað í burtu. 2) Á Isafirði klofnaði meirihluti Sjálfstæðismanna og ekki lát á þeirri klofningshistoríu. 3) Deilur meðal Sjálf- stæðismanna í Bolungarvík. 4) I því gamla íhaldsvígi Ólafsfirði hefur flokkurinn verið tvíklofinn um langa hríð og nú eru mestar lík- ur á því að D-listinn verði ekki boðinn fram þar í vor. 5) Á Akureyri: Oddvita flokksins til margra ára sparkað niður í 4.sæti og fenginn pólitískur farandverktaki úr öðru plássi til að leiða D-listann. 6) I Hveragerði ganga klögu- málin á víxl, klofningur í félaginu og harðvít- ugar deilur árum saman, a.m.k. tvö framboð flokksins verða þar í vor. 7) I Garðinum er klofningur og óánægja og þar verða tveir list- ar Sjálfstæðismanna boðnir fram í vor í stað eins sem fór með öll völd á liðnu kjörtímabili. 8) Hafnarfjörður: Sjálfstæðisflokkurinn í tvennu lagi, hvor sínum megin meirihluta bæjarstjórnar, tvö framboð flokksins í vor. 9) Á Seltjarnarnesi þar sem Jón Hákon Magn- ússon hefur verið leiðandi sjálfstæðismaður í bæjarfélaginu var honum sparkað niður eftir öllum lista, að mati margra stuðningsmanna hans með hálfgerðu samsæri. 10) Alvarleg- astar eru þó deilurnar í Reykjavík, þar sem ekki rikir eining um leiðtoga listans og aðrir borgarfulltrúar hafa gert tilkall til for- ystu. Auk þess virðast margir frambjóðenda ekki njóta trausts flokksins. Þannig hafði kjörnefnd flokksins gert tillögur um að færa frambjóðendur niður um sætí; þeim Guðlaugi Þór Þórðar- syni, Kjartani Magnússyni, Helgu Jóhannsdóttur, Grafarvogs- manninum Snorra Hjaltasyni átti öllum að hnika til og var gert í sumum tilvikum. D-listaframboðið í Reykjavík er holgrafið af vantrú og innri óánægju. Þetta hefur leitt til örvæntingar sem er öllum framboðum hættuleg. Þetta voru sveitastjórnarmálin. Kíkjum aðeins á fiokkinn á landsvísu og sjálfsmynd hans um þessar mundir: Það er verið að búa til nýja söguskoðun frá valdakjarnanum. Hin nýja söguskoðun kom glöggt fram í afmælisdikti Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar í Mogganum fyrir nokkru. Allir vita að Hannes Hólmsteinn er hirðsagnfræðingur foringjans og í mærðarrullu sinni lýstí hann því hvernig Davíð Oddsson væri arftaki frelsisbarátt- unnar í Sjálfstæðisflokknum. Það hefur vakið mikla athygli hvernig hann form- gerði þessa nýju söguskoðun. Svo var að skilja að Hannes sálugi Hafstein hefði fært okkur óvita búandkörlum frelsið, að hon- um gengnum hafi dofnað á frelsiskyndlin- um þartíl Davíð Oddsson tók við honum. Síðan skín frelsisljósið skært. Tæpt var á því að nokkrir fleiri hefðu komið við frels- issögu og nöfn formannanna Jóns Þorláks- sonar, Ólafs Thors og Bjarna Benedikts- sonar nefnd í því sambandi, þeir stóðu í vörn" og gerðu tilraunir" í frelsisskyni. Það var hins vegar þögnin um hina sem vakti mesta athygli; þeir sem nú eiga að gleymast í sögu flokksins þ.e. Jóhann Haf- stein, Þorsteinn Pálsson og Geir Hall- grímsson. Þetta hefur vakið mikla reiði innan flokksins. Og framsetningin þykir mörgum til marks um hvar á stalli Davíð Oddsson stendur, stærri og meiri en allir í námunda við hann, - og gömlu velgerðar- mennirnir eru gleymdir. Davíðs Oddssonar-klíkan telur sig ekki þurfa á stuðningi eins eða neins, - og alls ekki hinna gömlu vina Geirs Hallgrímsson (les) Morgunblaðsins. Ætli einhverjir Morgun- blaðshanar þurfi nú ekki að reisa kambinn, góðan daginn? 33 SJALFSTÆÐISFLOKKUfM Stjórnmálaskýrendur hafa að undanförnu velt fyrir sér sterkri stöðu Sjálfstæðisflokksins á landsvísu, á sama tíma og hann er sem hrófatildur eitt í sveitarstjórnum víðsvegar um lantl." 32