ATVINNUMAL hafði honum verið boðið að skipta um starf af ein- hverjum sem vildi gjarnan fá hann í vinnu. Hann tók sér frí þá tvo mánuði sem hann hélt óbreytt- um launum en fór svo að leita. Viðtökurnar komu honum algjörlega í opna skjöldu. Svörin voru loðin og stuttu síðar voru ungir menn ráðnir í störfin. Þeir, sem höfðu áður boðið honum vinnu, fóru nú undan í flæmingi og sögð- ust jafnvel hafa lofað einhverjum innan fjölskyld- unnar starfinu, sem svo var ekki raunin. Hinn mikli sægur vina og kunningja hvarf eins og dögg fyrir sólu og allt í einu stóð hann uppi aleinn og vinalaus. Hann sótti um ýmsar þær stöður sem auglýstar voru, allt niður í það að afgreiða bensín, en fékk ekkert. Hann var hreinlega orð- inn of gamall. NIÐURLÆGINGIN ALGJÖR Ráðningastofurnar gefa manni hreinlega í skyn að það sé vonlaust að leita að vinnu handa fimmtugum manni, allir háskólamenn gangi fyrir. Einn var svo hreinskilinn að segja við mig að þeg- ar maður væri kominn yfir skóstærðina sína í aldri væri maður kominn yfir markið og fengi ekki vinnu." Aldur hans barst þó aldrei í tal í berum orðum í hinum eiginlegu starfsviðtölum. Reynslan, sem hann hafði að baki, virtist bara ekki skipta nokkru máli né sú staðreynd að hann var heilsuhraustur og hafði bæði áhuga, vilja og tima til þess að takast á við krefjandi starf. Fjárhagsstaða hans var góð í byrjun, hann var ekki skuklsettur og átti eitthvert sparifé. Hann lét þó telja sig á að sækja um atvinnu- leysisbætur og segir það hafa verið einhverja þá mestu niðuriægingu sem hann hafi lent í um æv- ina því þar var komið fram við fólk eins og hunda". Hann lét stimpla sig" í sex vikur samfleytt innan um fólk sem hann hafði áður neitað um vinnu til þess eins að fá þau svör þegar kom að út- borgun bótanna að hann ætti ekki tilkall til þeirra þar sem hann hefði verið svo tekjuhár. Hann seg- ir egóið hafa beðið þarna mikinn skaða og lýsir því þannig að hann hafi látið berja sig niður. Það er hræðilegt að lenda í þessu, að ég tali nú ekki um menn sem eru með ung börn og skulda mik- ið. Ég óska engum svo ills að hann upplifi þetta. Þetta er kjörin aðferð tíl að ýta mönnum út í sjálfs- morð séu þeir viðkvæmir fyrir." Eftir hálfs árs at- vinnuleysi með tilheyrandi þrautagöngu og nið- urlægingu festi hann kaup á litlu fyrirtæki sem hann rekur í dag við góðan orðstír. OF KRÖFUHARÐIR Ein ástæðan fyrir því hvers vegna miðaldra mönnum, sem gegnt hafa áhrifastöðum, gengur illa að fá vinnu er sögð sú að þeir sætti sig illa við að verða lægra settir og þiggja jafnvel lægri laun en áður. Þeir þurfi m.ö.o. að lækka í sér rostann og breyta sjálfsímyndinni. Þetta gæti átt við ein- hverja en þó alls ekki alla. Eg var ekki að sækja um neinar stjórnunar- stöður, rúmlega fimmtugur maðurinn. Ég gat vel hugsað mér að vera á 100 - 150 þúsund króna launum og setti ekkert fyrir mig staðsetningu eða annað," sagði einn þeirra sem við ræddum við. Flestir þurfa þeir þó að kyngja stoltinu í ein- hverjum mæli; bara það að verða atvinnulaus er stór bití að kyngja. Það getur líka reynst þeim erfitt að gerast undirmaður einhvers strák- lings". Að sama skapi veigra yngri menn sér við að ráða sér eldri menn í vinnu sem telja sig kunna allt og geta allt. Það er erfitt að kenna gómlum hundi að sitja. Það felst líka í því ákveðin áhætta því maður, sem gegnt hefur yfirmannsstöðu, yrði að líkindum seint sáttur við að taka við skipunum frá öðrum og gæti reynst tregur í taumi. ÍHUGA SJÁLFSMORÐ Gamla hugsunin er enn í fullu gildi. Karlmenn eiga að skaffa" og helst þannig að fjölskyldan hafi það gott. Þegar þeir upplifa þá höfnun, sem fylgir atvinnuleysinu og e.t.v. breytta framkomu vina og kunningja í kjölfarið, eru ekki allir sem geta tekið því. Konan fer e.t.v. til vinnu á hverjum morgni en þeir sitja heima og hafa allan tímann í veröldinni til þess að velta sér upp úr því hversu ómögulegir þeir eru og að þeir hafi brugðist hlut- verki sínu. Sumir sökkva svo djúpt að þeir íhuga sjálfsmorð. BLESSAÐUR HÆTTU 0G KOMDU TIL MÍN! í starfi sínu sem stjórnandi hafði honiim nokkrum sinnum verið boðið að skipta um starf af mönn- um sem sögðust gjarnan vilja fá hann í vinnu. Blessaður hættu og komdu til mín," var setningin. Þegar hann leitaði til þeirra, eftir að honum var sagt upp, fóru hinir sömu undan í flæmingi og sögðust jafnvel hafa lofað einhverjum innan fjölskyldunnar starfinu - sem svo var auðvitað ekki raunin. ALDURINN BARST ALDREI í TAL Aldur hans barst aldrei í tal í hinum eiginlegu starfsviðtölum. Reynslan, sem hann hafði að baki, virtist ekki skipta nokkur máli eða sú staðreynd að hann var heilsuhraustur og hafði bæði áhuga, vilja og tíma til þess að takast á við krefjandi starf. s ; s i S HVAÐ ER TIL RÁÐA? 1. Skilgreina sig upp á nýtt. 2. Fara í endurrmenntun. 3. Sækja tölvunámskeiö. 4. Vera tilbúinn til aö líta niður fyrir sig" í starfi og verðleggja sig lægra. 5. Vera tilbúinn til að vinna undir stjórn þritugs manns - sem kann ekki neitt". V,. [a S i 9. \ 11. 6. Sækja námskeið í auknu sjálfstrausti. Vera opinn fyrir nýjungum - jafnvel búferlaflutningum. Sérhæfa sig frekar á því sviði sem menn kunna og hafa unnið við. 9. Kaupa eða stofna fyrirtæki þar sem reynsla og sambönd nýtast. 10. Halda reisn og hætta ekki að umgangast fólk. Líkt og að selja hús tekur það tima að fá nýtt starf. Eitthvað rekur örugglega á fjörurnar! Breyta um lífsstíl. Eyðsla fólks eykst yfirleitt í takt við launahækkanir. Þegar laun lækka þarf strax að draga úr eyðslunni. Það, að missa gott starf um fimmtugt, er erfiðara að lenda í en tala um. Mundu: Þetta er og verður erfitt ¦ en erfiðleikum geta fylgt tækifæri. ^ 13. StöðugjákvæðniITileru margar sögur um athafna- menn sem segjast eftir á vera því fegnir að hafa verið sagt upp. Þeir hafi þá loks farið af stað með það sem þá langaði alltaf til að gera. 14. Aldrei að bugast! Enginn er minni manneskja þótt hann missi vinnuna. \ ) í 43