Lirtir^mennin? hann sjálfan og ástkonu hans í gíslingu og áður en yfir lýkur eru fyrrverandi eiginkona hans, dóttir, framleiðandi og enn fleiri flæktír í netíð. Morðingjarnir eru að sjálfsögðu snargeðveikir, en þó ekki ruglaðri en svo, að þeir fá þá bráðgóðu hugmynd að bjarga sér úr klandrinu með því að láta leikstjórann taka sökina á sig. Það á hann að gera með því að gangast við ábyrgð sinni á fólki eins og þeim í ávarpi í beinni sjónvarpsútsendingu. Ohugn- aðurinn nær hámarki, þegar sjónvarpið kemur á staðinn og loka- þáttur uppgjörsins fer fram á sjónvarpsskjám um öll Bandaríkin. Ben Elton er sem sagt að deila á þann skemmtanaiðnað sem makar krókinn á morðæði sjúks fólks. Mættí þó kannski snúa ádrepunni upp á sjálfan hann og spyrja, hvort hann sé ekki með leikriti sínu einmitt að kitla hinar lægri hvatir okkar, velta sér upp úr þeim viðbjóði sem hann þykist vera að vinna gegn? Spurning- in er auðvitað og verður klassísk um alla list, sem kemur fram sem raunsæisleg afhjúpun siðferðislegra meinsemda. Elton vel- ur sér efni, sem er líklegt til að skírskota til mikils fjölda áhorf- enda og matreiðir það með þeirri einföldu en áhrifaríku frásagn- artækni sem hann hefur lært í bíó (og ættuð er að langfeðgatali úr leikhúsinu) og veit að mun kitia góma hinna afþreyingar- þyrstu. En á sama tíma kafnar dramatíkerinn undir prédikaran- um og satíríkernum, sem hæðist grimmt að persónunum jafn- framt því sem hann eys blóði þeirra um sviðið. Guðjón Pedersen tekur í sviðsetningu sinni þá stefnu að fylgja „gamansemi" höfundar mjög eindregið eftir og setur sig ekki úr færi að prjóna við hana eins og hans er von og vísa. Þannig tekst honum að nýta húmor sinn, hugarflug og mynd- skyn, sem eru helstu kostir hans sem leikstjóra. Hann dregur upp ýkta skopmynd af leikstjóran- um og því úr- kynjaða yfir- stéttarpakki, sem hann hef- ur í kringum sig, og morðin- gjarnir fá svip- aða afgreiðslu. Útkoman verð- ur mun líflegri sýning en sú sem ég sá í London á dögun- um, þar sem leik- stjórn og öll sviðsútfærsla bar raunsærra yfir- bragð. Áhinnbóg- inn sýnist mér þessi aðferð ekki þjóna verkinu sjálfu neitt betur; ef nokkuð er eykur hún á það óbragð sem það skilur eftir í munni manns. Frammistaða leikenda var eftir vonum. Eg verð þó að þessu sinni að kvarta undan Olafíu Hrönn, sem gerir ekki annað en endurnýta takta, gamalkunna úr áramótaskaupum fyrri ára. Margrét Vilhjálmsdóttir var hins vegar afar góð sem gljápían og fyrirsætan Brooke Daniels. S3 Sigu rpórHeimissonogArnarJónsson Enginn svikinn í Hlaðvarpanum Svikamylla eftír Anthony Shaffer í Kaffileikhúsinu * "k 1/2 Leikstjóri: Sigríður Margrét Guðmundsdóttir Leikmynd og búningar: Þórunn E. Sveinsdóttír áir hefðu víst búist við því, þegar Kaffileikhúsið hóf göngu sína fyrir fáeinum árum, að það ætti eftir að festa sig svo í sessi, að maður gæti naumast hugsað sér leiklistarlíf borgar- innar án þess. Efra loftið í bakhúsi Hlaðvarpans er að vísu ekkert kjörlendi leiklistar, en hvað gerir til, þó að andlit leikenda hverfi stöku sinnum á bak við stoðir, náist á annað borð sú nánd sem vissar leiktegundir fá ekki þrifist án? Velgengni sína á Kaffi- leikhúsið því að þakka, að stjórnendur þess hafa kunnað að nýta sér þennan styrk þess og jafnframt tekist að koma sífellt á óvart með frumlegum uppákomum, sem margar hafa fallið í ágætan jarðveg. Konur hafa þarna löngum borið hita og þunga dagsins, og ekki mun það hafa gerst í sögu leikhússins fyrr en nú, að tveir karlar beri uppi tveggja ti'ma leiksýningu. Huggun í harmi, að kon- ur eru skrifaðar fyrir leikstjórn og búningagerð. Um trylli Anthony Shaffers, Sleuth, sem nú nefnist Svikamylla og mörgum mun minnisstæður úr frægri kvikmynd, er óþarft að hafa mörg orð. Nóg að segja, að maður verði illa svikinn, streymi spennun'klar landsins ekki í Hlaðvarpann næstu vikur og mánuði. Leikritið sjálft er nokkurn veginn eins pottþétt og hægt er að fara fram á, og frammistaða leikenda dágóð. Það er að vísu mikil vog- un að setja ungan leikara og fremur lítt sjóaðan í hurðarhlutverk á móti einum reyndasta stórleikara þjóðarinnar. En það tekst von- um framar, þó að sennilega bitni það verr á leik þess „gamla" en unga mannsins, Sigurþórs Heimissonar, sem skilar sínum hlut vel, einkum í seinni helmingi leiksins. Am.k. trúi ég því tæpast, að Arnar Jónsson gæti ekki náð meiru út úr hlutverki rit- höfundarins en hann gerir hér, hefði hann mótleikara, sem hann gæti beitt sér gegnaffullumþunga. Arn- ar á hættulega auðvelt með að lýsa þessum fláráða og sjúka manni; hlutverkið er nokkuð til þess fallið að kalla fram hjá honum gam- alkunna tilgerð, sem getur endað með ofleik, sé leik- stjóri ekki vel á verði (þessarar tilhneigingar gætir t.d. talsvert í leik hans í Poppkorni). Þegar Arnar leikur af full- kominni einlægni, á hann ekki sinn líka meðal íslenskra leikara og því merkilegt, að honum skyldi ekki takast að gera sálariegt gjald- þrot og hrun rithöfundarins í lokin átakanlegra en raun varð á. En hver veit hvað gerist, þegar frumsýningarhrollurinn er farinn úr mönnum og leikurinn tekinn að slípast, og því er ekki nokkur minnsta ástæða til að spá Svikamyllu Shaffers öðru en löngum líf- dögum í Hlaðvarpanum. ffl iSvikamylluKaffileikkússins. Leikhúsgagnrýni Jóns Viðars Jónssonar 79
Beinir tenglar
