Már Gunnarsson, starfsmannastjóri Flugleiða, segir að engin ákvörðun hafi verið tekin um að taka upþ eiturlyfiapróf innan fyrirtœkisins. Erna Einarsdóttir, starfsmannastjóri Landsþítala háskólasjúkrahúss, segir að starfsmenn gangist undir heilbrigðiseftirlit við ráðningu og síðan eftir ákveðnum reglum. Erlendis tíðkast víða að láta starfs- menn gangast undir eiturlyfjapróf til að stuðla að vinnuumhverfi sem laust er við eiturlyfjaneyslu og misnofkun á hvers konar lyfjum. Bæði á hinum Norðurlöndunum og í Banda- ríkjunum er algengt að starfsmenn, sérstaklega á stórum vinnustöðum, gangist tilviljanakennt undir eiturlyfja- próf og fer slíkum prófum fjölgandi. Fyrir átta árum voru þau til dæmis óþekkt í Svíþjóð en það hreyttist skjótt; ríflega 25 þúsund starfsmenn Erkndis er algengt að starfsmenn stórra fyrirtœkja séu látnir gangast undir tilviljanakennt eiturlyfjapróf. Er framkvœmanlegt áb taka upþ sltk próf hérálandi? Hugmyndin er Islendingum ekki ókunn þó að engin fyrirtæki hafi tekið slíkt upp enn sem komið er. Effir Guðrúnu Helgu Sigurðardóöur Myndin Geir Ólafsson gengust undir slík próf í fyrra og áæflað er að 30 þúsund starfsmenn gangist undir tilviljana- kennd eiturlyfjapróf á þessu ári. Hvað má? Mönnum í íslensku atvinnulífi hefur lengi veríð kunnugt um þessa þróun úti í heimi þó að enn hafi ekkert íslenskt fyrirtæki tekið upp slik próf svo vitað sé. Fram að þessu hafa íslenskir launþegar ekki verið sendir í eiturlyfjapróf nema í algjörum undantekningatilvikum og þau tilvik eru svo fá að varla tekur að nefna þau. Stéttir á horð við flugmenn og flugumferðarstjóra hafa þó þurft að fara í reglubundna heilbrigðisskoðun tvisvar á ári, þar með talið blóðrannsókn, og geta þar komið fram vísbendingar um vímuefnanotkun, t.d. óhóflega áfengisneyslu. Með vaxandi eiturlyfjavanda hljóta atvinnurekendur að velta þessu fyrir sér þó að allir voni að ekki þurfi að koma til þess að slík próf verði gerð reglulega. Eiga íslensk fyrirtæki að láta starfsmenn sína gangast undir eiturlyfjapróf til að útiloka þann möguleika að þeir misnoti eiturlyf, önnur lyf og vímuefni og komast þannig hjá því að nafn fyrirtækisins sé bendlað við eiturlyfjahneyksli? Eiga fyrirtækin að láta einstaklinga fara í slík próf áður en til ráðningar kemur? Hversu langt eiga, mega og vilja fyrirtækin ganga með þessum hætti inn á einkalíf starfsmanna sinna? Eru starfsmennirnir tilbúnir til að gefa samþykki sitt? Með aukinni eiturlyfjaneyslu í þjóðfélaginu hljóta fyrirtækin að velta þessum spurningum fyrir sér. Frjáls verslun kannaði málið. Áliælta meðal lækna Ýmsir starfshópar geta verið í áhættu vegna misnotkunar eiturlyfja eða annarra lyfja. Sérstaklega eru það þeir sem eru tengdir millilandaflutningum og þeir sem umgangast lyf á einhvern hátt. Umræða hefur verið innan Landspítala háskólasjúkrahúss varðandi þessi mál og þá hvort og hvernig væri staðið að því að senda starfsmenn sem grunaðir eru í eiturlyfjapróf. Erna Einarsdóttir starfsmannastjóri segir að starfsmenn Landspítala háskólasjúkrahúss séu látnir gangast undir heilbrigðiseftirlit sérstaklega við ráðningu og síðan sé eftirlit með heilbrigði starfsmanna eftir sérstökum reglum sem séu þar um. Innan Samskipa er markvisst unnið að því að koma í veg fyrir fíkniefnamisnotkun, til dæmis með forvörnum og fræðslu, og nýlega hefur verið tekin upp sú vinnuregla að kanna bakgrunn verðandi starfsmanna með tilliti til eiturlyfjaneyslu. Innan fyrirtækisins hefur komið til umræðu að senda starfsmenn í eiturlyfjapróf en ekkert hefur verið ákveðið þar um. Ólafur Ólafsson, forstjóri Samskipa, kannast vel við slík próf erlendis en telur að ekki verði grundvöllur fyrir þau hér á landi í bráð. „Við erum með mjög mikinn viðbúnað í okkar fyrirtæki og höfum hert vinnureglur sem snúa að mannaráðningum, einkum hvað varðar bakgrunn manna í sambandi við ffkniefnaneyslu, en niðurstaðan er sú að ekki hefur verið tekin ákvörðun um að taka upp slík próf. Við höfum ekki talið það tímabært. íslenskt atvinnulíf og viðhorf eru ekki þroskuð í þessa veru," segir hann. Ekki fyrirvaralaust Alkunna er að sumar stéttir þurfa að gangast reglulega undir heilsufarsskoðanir, t.d. flugmenn og flugumferðarstjórar, eins og áður hefur komið fram, en almennt séð er vinnureglan sú að senda starfsmenn ekki í eiturlyfjapróf nema sérstaklega hafi verið beðið um það. Már Gunnarsson, starfsmannastjóri Flugleiða, segir að engin ákvörðun hafi verið tekin um að taka upp eiturlyfjapróf innan fyrirtækisins, ekki hafi verið talin efni til þess og það hafi einfaldlega ekki komið til umræðu en telur að það sé almennt séð framkvæmanlegt í íslensku atvinnulífi. Hann bendir á að það þurfi þá að gerast í góðri samvinnu við starfsfólkið sjálft, verkalýðsfélögin og vinnustaðina. „Fyrirtæki þurfa að gera fólki grein fyrir þessari reglu við ráðningu þannig að samkomulag sé um það og starfsfólkið sé 49
Beinir tenglar
