Frjáls verslun

						INNHERJAVIÐSKIPTI

Eftirlit verður

Frjáls verslun birtir hér

útdrátt úr erindi Páls

Gunnars Pálssonar, for-

stjóra Fjármálaeftirlitsins,

sem hann hélt á haustráð-

stefnu Félags löggiltra end-

urskoðenda hinn 10. nóv-

embersl Erindið flutti

hann undir libnum Inn-

herjaviðskipti - siðferði -

reglur - eftirlit.

Mynd: Geir Ólafsson

Fjármálaeftiriitið hyggst á næstu misser-

um byggja upp styrkara eftírlit með

starfsháttum á verðbréfamarkaði. Fyrir-

hugað er að byggja upp innan eftírlitsins

markaðsvakt, sem bæti yfirsýn Fjármálaeft-

irlitsins yfir verðbréfamarkaðinn og gefi því

færi á að grípa fyrr inn í mál sem upp koma.

Aðstæður á verðbréfamarkaði kalla á sífellt

styrkara eftírlit, ekki síst hættan á innherja-

svikum í viðskiptum með verðbréf. Smæð

markaðarins og mikil þátttaka fjármálafyrir-

tækja í verðbréfaviðskiptum íyrir eigin

reikning gera þetta nauðsynlegt.

Innherjaviðskiptí og meint innherjasvik

hafa mjög verið tíl umræðu í tengslum við

öran vöxt verðbréfamarkaðar hér á landi. I

IV. kafla laga nr. 13/1996, um verðbréfavið-

skipti er kveðið á um að óheimilt sé að nýta

sér trúnaðarupplýsingar, láta þær þriðja

manni í té eða ráðleggja þriðja aðila á grund-

velli þeirra. Með ákvæðunum er verið að

vernda hagsmuni viðsemjanda innherja,

sem gengur til viðskiptanna með minni upp-

lýsingar en gagnaðilinn, hagsmuni útgef-

enda verðbréfa, en innherjasvik skaða orð-

spor hans og hagsmuni, og hagsmuni verð-

bréfamarkaðarins í heild, þ.e. almenna hags-

muni um gegnsæi, heiðarleika og jafnræði.

HlUtverk eftirlitsaðila           Fjármálaeftirlitið

hefur eftírlit með starfsemi á verðbréfa-

markaði og hlutverk þess í innherjamálum

er að taka þau til athugunar þegar rökstudd

ástæða er til að ætla að um brot getur verið

að ræða. Fjármálaeftirlitið hefur rúman að-

gang að gögnum í þessu skyni. Oft er það

Verðbréfaþing íslands sem verður áskynja

um hugsanlegt brot og gerir Fjármálaeftirlit-

inu aðvart, en kauphallir hafa m.a. það hlut-

verk að gæta gegnsæis í viðskiptum á verð-

bréfamarkaði og hafa eftirlit með því að út-

gefendur skráðra verðbréfa fari að lögum og

reglum. Telji Fjármálaeftirlitið að viðskipti

feli í sér innherjasvik er máli vísað áfram til

Ríkislögreglustjóra til frekari ákvörðunar.

Ahættuhópar í innherjaviðskiptum eru

þeir aðilar sem með einum eða öðrum hætti

hafa aðgang að trúnaðarupplýsingum.

Starfsmenn og aðilar tengdir útgefanda eru

í raun þeir sem mynda upplýsingarnar, fyrir-

tæki og stofnanir á fjármálamarkaði og

starfsmenn þeirra vinna með upplýsingarn-

ar og fjölmiðlamenn vinna við að safna upp-

lýsingum í starfi sínu. Allt eru þetta aðilar

sem gæta þurfa sérstaklega að stöðu sinni.

Tillögur að breyttum reglum      í frumvarpi

sem nú liggur fyrir Alþingi eru gerðar tillög-

ur um breytingar á lögum um verðbréfavið-

skipti, m.a. ákvæðum um innherjaviðskipti.

I frumvarpinu er innherjum skipt í tvo meg-

inflokka. Annars vegar eru fruminnherjar,

þ.e. þeir sem að jafnaði hafa aðgang að trún-

aðarupplýsingum vegna stöðu sinnar. Hins

vegar eru aðrir innherjar, en það eru þeir

sem tímabundið hafa aðgang að upplýsing-

um vegna stöðu sinnar eða annar aðili sem

hefur fengið vitneskju um trúnaðarupplýs-

ingar og veit eða má vita hvers eðlis þær

eru.

Tillögum frumvarpsins er ætlað að auka

aðhald með innherjum og kröfur um að þeir

gæti að stöðu sinni. Þannig er kveðið á um

að fruminnherjar skuli forðast að eiga við-

skipti með verðbréf félags þegar ætla má að

fyrir liggi trúnaðarupplýsingar um útgef-

anda, svo sem skömmu fyrir birtingu árs-

reiknings eða milliuppgjörs eða skömmu

fyrir tílkynningu um mikilvægar ákvarðanir

eða atvik sem varða útgefanda verðbréf-

anna. Jafnframt er gert ráð fyrir ríkri tilkynn-

ingaskyldu um viðskipti innherja og lagt til

að Fjármálaeftirlitið fái það verkefni að halda

skrá yfir fruminnherja sem gerð verði opin-

ber að hluta. Nafnbirtíngu innherja hefur

þegar verið komið á. Þá er lögð áhersla á

ábyrgð útgefanda verðbréfa í eftirliti með

innherjaviðskiptum.

Ekki er í frumvarpinu lagt til að fruminn-

herjum verði með lögum bannað að eiga við-

skipti í tíltekinn tíma fyrir birtingu uppgjöra.

Mikilvægt er að meta réttmæti innherjavið-

skipta út frá aðstæðum hverju sinni og

regla, sem ekki tekur tillit til aðstæðna og

bannar viðskipti á tilteknum, fyrirfram

ákveðnum tímum, getur dregið úr árvekni

fruminnherja á öðrum tímum. Þess vegna

er lögð áhersla á skyldu innherja til að

ganga úr skugga um að viðskipti þeirra feli

ekki í sér innherjasvik auk þess sem leitast

er við að tryggja sem best gegnsæi í við-

skiptunum.

76