PISTILL Þekkingar- verkamaðurinn Stefán Jón Hafstein, fram- kvmdastjóri nýmiðlunardeild- arEddu - útgáfu og miðlunar Þekkingarverkamaðurinn vinn- ur ekki íhólfuðum störfum, held- ur að verkefnum. Hann færist frá einu til annars, hratt og auð- veldlega, innan fyrirtækis eða milli þeirra. Lykilsþurningin er ekki: Hvar er ég staðsett(ur), heldur: hvert erframlag mitt? Eftir Stefán Jón Hafstein N Iý tækni, nýjar aðferðir við framleiðslu, sölu og þjónustu. Ný störf. Þetta eru lyk- ilorðin í þeirri umræðu sem nú stendur yfir um innreið okkar í upplýsingaöldina. Hér gleymist samt eitt: Nýtt eðli þeirra starfa sem unnin eru. Æ fleiri starfsmenn, eigendur smá- fyrirtækja og einyrkjar, flokkast undir það sem kalla mætti þekkingarverkamenn" eða þekkingarverktakar". Er ekki sagt að þekk- ing sé undirstaða nýja hagkerfisins? Jú, og í því miðju er þekkingarverkamaðurinn. Nýtt eðli Starfa Helstu gúrúar" upplýsinga- hagkerfisins hafa fjallað ítarlega um stöðu hins nýja þekkingarverkamanns. Tími stimp- ilklukkunnar er liðinn. Iðnverkamaðurinn var fastur í sama farinu, skilgreindur eftir stöðu sinni, tímanum sem hann var í vinnunni" og starfsskilgreiningu um hvað hann ætti að gera". Flókin kerfi voru byggð upp til að mæla verðmæti hans í ákveðnum einingum. Hjá þekkingarverkamanninum í nýju upp- lýsingagreinunum eru gömlu kvarðarnir ekki lengur í gildi. Hreyfanleiki og hraði einkenna verkefnin, mesta framlagið felst í því að hugsa. Þetta er ótrúlegur höfuðverkur fyrir þá sem hugsa í gamla farinu: Hvernig mælir maður hreyfanleika og hraða hugsunar? Svarið er: Maður gerir það ekki. Maður mælir árangur, ekki leiðina að honum. Peter Drucker segir að þetta sé bylting, Thomas Stewart segir að þetta kalli á algjöriega breyttar leikreglur. Framlatj Þekkingarverkamaðurinn vinnur ekki í hólfuðum störfum, heldur að verkefn- um. Hann færist frá einu til annars, hratt og auðveldlega, innan fyrirtækis eða milli þeirra. Lykilspurningin er ekki: Hvar er ég staðsett(ur), heldur: hvert er framlag mitt? Fyrir |iá sem ekki vita hvar þeir eru Hvert er hlutverk mitt á vinnumarkaði nú? Margir spyrja einmitt svo núna vegna þeirra breyt- inga sem ganga yfir. Stewart leggur til að fólk gangist undir próf: 1 Ertu að bæta við þig, læra? Ef ekki er hætta á ferðum. 2 Væri staða þín auglýst núna, fengir þú hana? 3 Er verið að blóðmjólka" þig í núverandi stöðu, meiri þekking tekin út en þú aflar? 4 Veistu í hverju mikilvægi þitt felst? Verkefnastjórar Vegna þess hvers eðlis breytingar eru á vinnumarkaði eiga menn ekki að skilgreina sig sem starfsmenn" heldur sem verkefnastjóra". Hæfni er lykill að áhrifum, ekki stöðuheiti, ekki lengur. ...SnýSt um lólk.... Vegna hreyfanleika og sveigjanleika sem nauðsynlegur er snýst ár- angur í nýjum upplýsingaaldarstörfum ekki um tækniþekkingu. Þeir sem nú geta varla lært á tölvupóst eiga auðvitað að gera það og fara hamfórum á Netinu. En það er ekki nóg. Verkefnastjórar ná því besta fram úr ólíkum samstarfsaðilum. Fólki. Fólki sem vinnur á sömu forsendum og þeir. Græjur" geta hjálpað, en mannleg samskipti eru frumfor- senda fyrir árangri í þessu efni. Að vita hvar fólk er að finna, ná því saman til verka og sýna fram á árangur. Þetta er starf þekking- arverkamanns. Kröfurnar eru miklar Peter Drucker leggur annað próf fyrir þekkingarverkamanninn: 1 Hver er styrkur minn og hver er veikleiki? 2 Hvert er framlag mitt, sést það, mælist það? 3 Hver er ábyrgð mín á samskiptum? 4 Sé ég fram fyrir mig á starfsbrautinni? Við þessum spurningum verða að vera góð svör. Ef svo er eiga fjölmargir þekkingar- verkamenn í nýja hagkerfmu í vændum örvandi, ögrandi og skemmtileg störf sem skapa sjálfstæði. En það gerist ekki sjálf- krafa. Því grunnurinn að slíkum frama felst í því sem erfiðast er. Að hugsa. S3 90