\ FIMMTUDAGUR 2. MAÍ1996 1 Hinn fullkomni framtíðarmaður. Powder Sýnd í Bíóborginni Leikstjóri: Victor Salva Aðalhlutverk: Sean Patríck Flannery, Mary Steenburgen, Jeff Goldblum og Lance Henríksen ••• Ikvikmyndinni Powder er vís- indaskáldskapur snyrtilega ofinn saman við hugsjónir ný- aldarsinna og útkoman verður nokkuð einlæg og einföld fant- asía, sem krefst ekki of mikils af áhorfandanum — en skilur þó samt sitthvað eftir sig. Nýliðinn Sean Patrick Flannery leikur albínóann Powder, sem fæðist með yfir- náttúrulega hæfileika (og útlit) eftir að móðir hans er lostin af eldingu. Tilvist Powders er haldið leyndri af afa hans og ömmu þar til þau falla frá og fógeti héraðsins, leikinn af Lance Henriksen (gervimenn- inu í Aliens, 1986), finnur undratáninginn í kjallara húss- ins. Fógetinn fær Mary Steen- burgen, sem leikur forstöðu- konu heimilis fyrir vandræða- unglinga, til að taka Powder að sér og vista hann á stofnun- inni. Powder líkar vistin ekki alls kostar vel, enda ekki eins og fólk er flest. Jeff Goldblum, eðlisfræðikennari skólans sem Powder neyðist til að ganga í, að tilgangslausu vegna stjarn- fræðilegrar greindarvísitölu, fellur í stafi yfir drengnum og sér hæfileikana og sérstöðu hans í öðru ljósi en aðrir for- dómafyllri. Örlög Powder eru hins vegar ráðin og skipta ætl- anir og skoðanir fólksins í kringum hann litlu þegar litið er á hlutina í stærra — miklu stærra — samhengi. Persónan Powder virðist vera nokkurs konar nútíma- Messías og gæðir leikstjórinn og handritshöfundurinn Victor Salva hlutverkið vissum heil- agleika. Powder er skjanna- hvítur, tákn sakleysis, með innsæi og heimsmynd dýrlings — og síðast en ekki síst fædd- ur af eldingu; augljós skírskot- un í æðri máttarvöld. Blessun- arlega heldur Salva sig aftur á móti frá beinum filvitnunum í kristna trú og öllum þeim predikunum sem slíku myndi fylgja. Hann kýs hins vegar að koma mannbætandi boðskap myndarinnar á framfæri gegn- um vísindalega heimspeki. Powder er hlaðinn orku, eins nálægt hreinni orku og nokkur hefur komist. Hann er í raun- inni eftirmynd draumsýnar Einsteins um hinn fullkomna framtíðarmann: Maður sem notar allan heilann og er ekki háður líkamanum til að fram- kvæma hluti. Jeff Goldblum kemur þessum kenningum á framfæri af stakri snilld eins og hans er von og vísa, enda í því hlutverki sem á best við hann, það er að segja sem léttgeggj- aður vísindamaður (líkt og í The Fly árið 1986 og Jurassic Park sjö árum síðar). Þrátt fyrir þessar áhuga- verðu og vel útfærðu pælingar — mikið af góðum brellum í ofanálag — dalar myndin nokkuð þegar kemur að sam- skiptum Powders við hina þröngsýnu. Hér ýkir leikstjór- inn viðbrögð og fordóma bæj- arbúa og skólafélaga Powders upp úr öllu valdi. Það er sem geimvera sé á meðal þeirra og nægir óvenjulegt útlit Powders ekki til að réttlæta öll stóru augun og opnu munnana. Hér er verið að mata áhorfandann og tryggja að það fari örugg- lega ekki framhjá neinum að Powder er sko algjörlega út- skúfaður. Ádeila á fordóma er nauðsynleg en ekki þörf á henni hér, að minnsta kosti ekki í svo miklum mæli að hún skemmi fyrir vísindaskáld- skapnum. Vegna góðrar túlkunar Flannerys á hlutverkinu er samúð áhorfandans með Pow- der frá upphafi, óháð fordóma- áherslu leikstjórans. Með hjálp annarra aðalleikara (sérstak- lega Lance Henriksen sem er ótrúlega líkur Iggy Pop) skap- ast sannfærandi lítil mynd, vandlega unnin og einlæg. -KDP Hvorki hryllingsmynd né gamanmynd A Vampire in BrooKly lyn Sýnd í Háskólabíói Leistjóri: Wes Craven Aðalhlutverk: Eddie Murphy og Angela Basset • • Hryllingsmynd með gaman- ívafi? Gamanmynd með hryllingsívafi? Svört vampíru- kómedía? Það er álíka erfitt að flokka þessa mynd og að skilja af hverju hún var gerð. Vamp- íruþemað er að sönnu ótæm- andi brunnur sem kvikmynda- gerðarmenn sækja í með vissu millibili. Að hryllingsmyndaleikstjór- inn Wes Craven skuli ráðast í gerð blóðsugumyndar er ekki í frásögur færandi, enda er hann flestu vanur (leikstýrði meðal annars A Nightmare on Elm Street árið 1985). Að Eddie Murphy skuli skrifa handritið og einnig leika aðalhlutverkið hlýtur hins vegar að bjóða hættunni heim. Það er ekki svo ýkja langt síðan Murphy leikstýrði og og skrifaði handrit hinnar mis- heppnuðu Harlem Nights (1989), en hann virðist lítið hafa lært af allri þeirri nei- kvæðu gagnrýni sem hún hlaut. í A Vampire in Brooklyn er Murphy enn á ný búinn að skrifa sig inn í vafasamt aðal- hlutverk í mynd sem gerist í enn öðrum borgarhluta Stóra eplisins, nefnilega Brooklyn. Hér ægir öllu saman — til að „Hryllingsmynd með gamanívafi? Gamanmynd með hryllingsívafi? Svört vampírukómedía? Það er álíka erfitt að flokka þessa mynd og að skilja af hverju hún var gerð. Vampíruþemað er að sönnu ótæmandi brunnur sem kvik- myndagerðarmenn sækja í með vissu millibili. Að hryllingsmynda- leikstjórinn Wes Craven skuli ráð- ast í gerð blóðsugumyndar er ekki í frásögur færandi, enda er hann flestu vanur. Að Eddie Murphy skuli skrifa handritið og einnig leika aðalhlutverkið hlýtur hins vegar að bjóða hættunni heim." mynda hrollvekjutækni Cra- vens og kómedíukunnáttu Murphys — og er samruninn frekar mislukkaður og vand- ræðalegur á köflum. Murphy leikur Maximilian, þeldökka vampíru frá Karíba- hafi, sem er í leit að maka með sömu hneigð. Angela „buff" Basset (Tina, 1994) leikur hið ómeðvitaða fórnarlamb sem Max sækist eftir. Hún er lögga — frumlegt... — en berst við dulinn blóðlosta verandi hálf- vampíra sjálf. Basset er á hál- um ís í þessu hlutverki og virð- ist óörugg, kannski vegna þess að hún sá í hvað stefndi meðan á upptökum stóð. Burtséð frá stefnulausu handriti er mesti ókostur myndarinnar sjálf aðalstjarn- fnyndbandið „Vas sappening?" Born in East 1A eftir Cheech Marin ••• Hinn frægi hippaleikari Cheech Marin varð f ræg- ur í grínmyndasyrpum meö fé- laga sínum Chong, en þeir léku saman í fjölmörgum myndum um útúrdópaða og dofna dúda. Eftir að leiöir þeirra skildi fór Cheech að reyna fyrir sér einn I kvikmynd- um, Ein þeirra er hin bráð- skemmtilega Born in EastlA. Myndín segir sögu þriöju kyn- siðöar Mexikana sem býr t Los Angeles. í myndinni er Cheech hvorkí dópaður né dofínn, en þó ekki heldur vel meövitaður um þjóðfélagsmál. Hann er sendur í verksmioju nokkra að leita að frænda sínum sem er nýfluttur til fyrirheitna lands- ins, Bandarlkjanna. Þar lendir hann skilrikja- og peningalaus i rasslu útiendingaeftirlítsins og er vísaö með það sama úr iandi, enda gat hann ekki greint frá því hver væri forseti Bandaríkjanna, —- hélt þó að það væri kúrekinn John Wayne. Einn og yfirgefinn, skiiríkja-, pentnga-og allslaus, er hann staddur í Tijuana f Mexíkó og embættismönnum Bandaríkjastjórnar dettur ekkt í hug að trúa honum. Nú eru góð ráð dýr. Hann kemst fljót- lega f kynni vlö bandariskan út- laga sem stundar ýmsa vafa- sama starfsemi. Þar nær okk- ar maður að öngla saman nokkrum aurum meö því að vlsa fólki á réttu skemmtistað- ina, selja appelsínur úti á götu og ýmislegt fleira. Eftir nokkrar misheppnaðar tilraunir til að komast yfir landamærin, með tllheyrandi heimsóknum í mex- íkönsk fangelsi, fær hann vinnu hjá bandarfska út- laganum viö að kenna þetm sem keypt hafa ólöglegan flutning til Bandaríkjanna að aðlag- ast bandarfskum hátt- um. Hann telur það sjálfsagt mál og kennsl- an hefst. Ab hans mati þurfa innflytjendur að- eins að læra að ganga rétt, f bylgjum með vinstri hönd í framvasa og sveifla þeirri hægri aftur fyrir bak og með- fram síðum. Mtktlvægt sé að hafa tóbaksklút- inn rétt bundinn um ennið. Svo þurfl menn bara að læra tvær tveggja orða setning- J1243 ar; Jó, meeen! og Vas sappeniiing?, sem endurteknar eru í sí- fellu, ogþáséu þeir svo gott sem innfæddir Amerikanar. Þrátt fyrir að í myndinni séu svo sem engin snilldartilþrif þá er hún þrælskemmtileg og vel horfandi á hana. Þó er gengið út frá því sem sjálfsögðum hlut að allir Mexfkanar etgt sér þann draum heitastan að flytja til Bandarfkjanna og er það mikill löstur á mynd- inní. Hins vegar er bætt fyrir þaö með beittri gagn- rýní a bandariskt þjóðfé- lág, en ég held þó að sö gagnrýní sé algerlega ómeðvttuð. Þeim sem áhuga hafa á að kynna sér myndsmfðina nánar skal bent á að leita í hillum myndbandaleigunnar Rfkis- ins við Snorrabraut. -EBE an, Murphy, sem er ósannfær- andi í hrollvekjuhlutverkinu þrátt fyrir góðar brellur og at- hyglisverða förðun. Murphy er fyrst og fremst gamanleikari og sést það best í tveimur aukahlutverkum sem hann tek- ur að sér í ofanálag við aðal- hlutverkið. Annars vegar leik- ur hann harðorðan prest sem sannfærir söfnuðinn um að nauðsyn sé á því illa. Hins veg- ar er hann í gervi ítalskættaðs smákrimma og tekst furðuvel að herma eftir hreyfingum og talsmáta okkar hvítingja eins og hann gerði að vísu einnig í mynd Johns Landis, Coming to America (1988), þar sem hann lék fjöldann allan af ólíkum hvítingjum. A Vampire in Brooklyn er ekki fyrsta blóðsugumyndin þar sem svertingjar fara með aðalhlutverk. Á sjöunda ára- tugnum, þegar „blaxploitati- on" stóð sem hæst (bylgja í menningu og listum þeldökkra í Bandaríkjunum, samanber 5/?a/í-myndirnar), var ein slík mynd framleidd undir því kostulega nafni Blackula (1972) og í kjölfarið á henni fylgdi svo Blackenstein (1973). Mynd Murphys og Cravens ber þess ekki nægileg merki að hér sé „svört" mynd á ferð, sem að mínu mati hefði mátt gera meira úr, enda mikið af tæki- færum til góðlátlegs háðs og kómedíu um samskipti og mis- munun kynþáttanna. A Vampire in Brooklyn er hvorki hryllingsmynd né gam- anmynd, en vel útlítandi samt, með ágætis blóðsugusenum sem bera virðingu fyrir eldri jöxlum innan þess geira. - KDP
Beinir tenglar
