æ & & m H § E3 B fS FÚLK OG FRÉTTA- MYNDIR Hjón Q ? Sirkusdansmærin og skautaklaupakonan Inge Schlachta, sem er 175 cm. á hæö/ giftist nýlega dvergnum Ettore Pani- pucci. Þau hittust í sirkus, sem bæði störfuðu við á árinu 1969, og allt frá þvi hafa þau haldið vinfengi sínu. Brúðkaupið fór fram íi Rómaborg nú um jólin. RICHARD BURTON ( NÝRRI MYND t kvikmyndinni „Dauðinn i Róm", leikur Richard Burton hlutverk Manfred Kapplers, majórs. Kappier gaf skipun um hefndarverk eftir árás, sem varð til þess aö 32 þýzkir hermenn biöu bana. í hefndar- skyni var 320 manns úr mót- spyrnuhreyfing- unni teknir af lifi þann 21. marz áriö 1944. m Mikilvægur staður Staösetning auglýsingar er sögð ur, þá er brezka leikkonan Fiona Fullerton hernaðarlega á mikilvægum stað. Hún býr nefnilega í herstöð i Wiltshire, þar sem faðir hennar kennir við herskóla. "^m'Mtxmi.mwt Á loftpúðum yfir land og sjó Loftpúoa- tæki cru sérgrein ,,DeIta Design", sem er samstarfshóp- ur þi'iggja ungra tæknifræðinga i Stuttgart i Vestur-Þýzkalandi. Siðasta loftpúðatækiðþeirra var nýlega sýnt á sýningu bifreiða- vcrkstniðju nokkurrar i Stutt- gart: var það farartæki með tvcim Wankel-hreyflum, sem farið gctur bæði um land og sjá. Ilcr cr um að ræða tiltölulega lctl farartæki mcð yfirbyggingu úr plasti og loftpúðavél. Getur það náð allt að 5U kilómetra íiraða á klukkustund. t raun var það svo. að tæknifræðingarnir þrir hugsuðu sér farartækið að- cins eða fyrst og fremst sem auglýsingabragð, ef svo mætti að orði komast, en svo vei tókst til að tvö stór fyrirtæki sýndu þcgar mikinn áhuga. Vilja þau fá Delta-áhugahópinn til sam- starfs við sig um þróun loft- púðatækja. Tæknifræðingarnir þrir, Michel Conrad, Henner Werner og Detlef Unger eru vissulcga fúsir til þess. Til þessa hafa cinkum og sér i iagi haft atvinnu sina af gerð tcikninga af lcikfangabilum. Hvers vegna fjölgar dauðsföllum kvennaaf völdum hjartasjukdómal ? LIFOG HEILSA Prófanlr á blóði auðvelda greiningu krabbameins Vlsindamenn frá fjórum lönd- um komu nýlega saman til þings i Stokkhólmi. Bjartsýn niöurstaða þeirra, eftir að hafa athugað framlagðar skýrslur yfir visindarannsóknir á krabbameini, var sú, a6 nu væri náð „úrslitaáfanga, sem styrkir okkur i sjúkdómsgreiningum okkar og veitir ef til vill einnig læknismöguleika i baráttunni gegn krabbameini". Þessir visindamenn höfðu sýnt fram á það, að fyrir hendi eru viss efni i mannslikaman- um, sem kölluð eru antigenefni og er þaö sameiginlegt, að vera fyrir hendi i sömu mynd i ýms- um illa sjúkum likamsvefjum. Þessi antigen-efni vekja upp „varnarkerfi", sem mynduð eru úr gagnefnum og ónæmum hvitum frumum, og þegar allt er með felldu og þegar öllu er á botninn hvolft, virðast hindra þróun hinna hraðvöxnu fruma, sem eru uppistaðan i krabba- meins-sjúkdómum. Visinda- mennirnir hafa komizt að þvi, að antigen-efni, i tengslum við efni úr hinum illkynjuðu mein- um, ganga inn i blóðið og blóð- rásina og þeir hafa ennfremur komizt að þvi, að þvi sýktari af krabbameini sem maður er og þvi skæðara sem það er, þvi meira antigen-efni er i blóði hans. Þetta hefur það i för með sér, að nú er mögulegt að nota blóðpróf við sjúkdóms- greiningarstarf læknanna á sjúkrahúsunum, er þeir leitast við að komast að raun um hvort krabbamein er i gerjun. Blóðpróf þessi, sem nú fara fram viðs vegar, svara ekki skilyrðislaust jákvætt eða nei- kvætt, en þar sem fyrir hendi er mjög verulegt samband milli antigen-magnsins í blóðinu og þess krabbameins, sem sjúk- lingurinn er með, þá gefa þau læknunum i hendur mjög verð- mætt og skætt vopn i sjúkdóms- greininga-baráttu þeirra. Þessar mikilsverðu fréttir, sem sagt var frá á „þingi um ónæmistækni vegna leitar að krabbameini", er sænska sam- vinnutryggingarfélagiö Folksam efndi til i aðalstöðvum sinum i Stokkhólmi nýlega, en þátttakendur voru 70 visinda- menn — eru árangurinn af starfi, sem unnið hefur verið i Englandi, Finnlandi, Banda- rikjunum og Sviþjóð. 1 dag eru fyrir hendi þó nokkrar mis- jafnar aðferðir við greiningu krabbameins eftir ónæmisleið- um. Dr. A. Monroe Neville frá Konunglega Krabbameins- sjúkrahúsinu i London, er flutti yfirlitsskýrslu á þinginu, sagði: „engin þessara aðferða á sér- staklega við illkynjuð krabba- mein, en hver og ein virðist mikilvæg við rannsóknir á ýms- um sviðum illkynjaðra meina". Einkum eru það fjórar að- feröir af þeim, sem hér hafa verið nefndar, er vakiö hafa at- hygli og komizt hafa i notkun i raunverulegu starfi á sjúkra- húsum. Tvær þeirra aðferða, sem viðast hafa verið reyndar og eru tæknilega auðveldar 1 framkvæmd, eru þær, sem fundnar voru upp af dr. Bertil Björklund og samstarfsmönn- um hans i Deild fyrir ónæmis- fræði krabbameins i veiru- rannsóknarstöð sænska rikisins I Stokkhólmi og i Miö-sjúkra- húsinu i Eskilstuna, svo og af dr. Phil Gold og samstarfs- mönnum hans i Montreal I Kanada. Dr. Björklund lýsti þvi á þinginu er hann uppgötvaði, snemma árs 1950, að margar tegundir krabbameins innihéldu sama antigen-efnið. Fyrsta antigen-efnið af þessari gerð var hið svokallaða polysacharide (fjölsykur)- antigen. í ljós kom þó, að það var ekki liklegt til nota við sjúk- dómsgreiningar vegna þess, að það var fyrir hendi i tiltölulega mjög rikum mæli, jafnvel I Hkamsvefjum, sem ekki voru á neinn hátt I snertingu við krabbamein. Snemma á sjötta áratugnum tókst að einangra annað efni, sem var fyrir hendi i meirihluta krabbameinsfruma, antigenefni, sem myndað var úr aminó-efninu polýptið. Þetta antigen-efni var frábrugðið hinu fyrra að þvi leytinu til, að þaö gerði frumur ónæmar gagnvart krabbameini og var þvi talið liklegt til þess að geta komið að gagni viö fyrirbyggjandi að- gerðir gagnvart krabbameini. Undanfarin ár hafa svo fariö fram athuganir á þessu sér- staka krabbameins-antigen- efni, bæði á sjúku fólki og heil- brigðu, I Mið-sjúkrahúsinu i Eskilstuna og i rannsóknarstöð dr. Björklund. Rannsóknin hefur til þessa náð til 1500 sjúk- linga. Niðurstöður hennar sýna mjög verulegt samband milli polypeptið-gildanna og sjúk- linga, sem i raun voru skil- greindir sem krabbameins- sjúklingar. Dr. Rolf Lundström, sem hefur notað Bjbrklund-prófið i sjúkradeild sinni fyrir sýkingarsjúkdóma I Eskilstuná, sagði, að prófið hefði verið og væri til afar mikils gagns, einkanlega viö sjúkdóms- greiningu á sjúklingum með óskýr einkenni. Hann bætti þvi við, að þótt prófið gæfi stundum jákvæð svör þegar um væri að ræða sjúklinga með lifrarveiki, innflúensu eða einhverja aðra sjúkdóma, þá virtist hið aukna antigen-magn i blóðinu aðeins vera fyrir hendi þar til bráða- birgða. Þegar blóðprófið væri itrekað kæmi i ljós i slikum til- fellum, að antigen-magnið væri eðlilegt hjá þremur af hverjum fjórum sjúklingum, en hinn fjórða yrði að fara með sem mögulegan krabbameins-sjúk- ling. Þá hefur það einnig komið i ljós, að þetta antigen-efni er einnig fyrir hendi i fylgjunni. Einmitt þetta kann að skýra, að það skuli vera fyrir hendi i krabbameinsfrumum. Þeir læknarnir H.Z. Kupchik og N. Zamcheck, frá Borgarspitalan- um I Boston i Massachusetts i Bandarikjunum, skýrðu frá til- raunum sinum til þess að fram- kvæma sjúkdómsgreiningar með þvi að ganga úr skugga um það, hvort fyrir hendi væri efni, sem kallað er CEA (carcino- embryonic antigen). Þetta fjöl- sykurs-antigen var fyrst uppgötvað af kanadisku visindamönnunum Phil Gold og S.O. Freedman við McGill- Háskólann i Montreal I Kanada árið 1956. Þegar hefur verið leitað að CEA I blóöi nokkur þúsund manns, sem sumir hafa haft krabbamein og aðrir ekki. Mjög mikilvægt samband hefur komið i ljós milli CEA og krabbameins, einkanlega þegar um hefur verið að ræða krabba- mein I þörmum og maga, að þvi er dr. Zamcheck sagði. Læknarnir E.A. Caspary og prófessor E.J. Field, frá Almenna sjúkrahúsinu i Newcastle Upon Tyne I Eng- landi, lýstu þvi hvernig þeim, i krafti aðferðar, sem þeir kalla MEM-aðferðina, hefur tekizt að einangra krabláameins-antigen- efni, sem sameiginlegt er ill- kynjuðum meinum. Er það I mynd svokallaðs polypeptið. Notkun MEM-aðferðarinnar á sjúklinga með krabbamein af ýmsum gerðum á háum stigum og á sjúklinga með krabbamein, sem komið er mjög skammt eða litið eitt lengra á veg, sýndi að i öllum tilfellum er beint sam- band milli þess magns, sem þetta polypeptið-efni er fyrir hendi i, og þess stigs í 11— kynjunar, sem meinið er komið á. Krabbameins-bóluefni. Auðvitað þarf að vinna miklu meira við þessar prófanir sem verður að reyna á mun viðari grundvelli. En visindamennirn- ir töldu, að þessi gerð prófunar, þegar hún hefur verið full- komnuð, myndi verða miklu gagnlegri og auðveldari i fram- kvæmd en þær prófanir, sem nú eru fyrir hendi og notaðar um allan heim I leit að krabbameini i legi. „Ekki vitum við enn hvort eða hvenær unnt verður að nota þessa prófun almennt i leit að krabbameini", sagði prófessor Bror Rexed, aðal-forstjóri sænska Heilsugæzlu- og Vel- ferðarráðsins. „En.vio höfum i höndunum aðferð, sem lofar góðu. Nú munu læknarnir okkar á sjúkrahúsunum safna reynslu af notkun hennar. Vissulega mun ég leitast við að styðja visindamennina I störfum þeirra og biðja sjúkrahúsin i Sviþjóð um að aðstoða þá við þetta verk". Dr. Field sagði, að hann væri mjög bjartsýnn um framtiðar- þróunina á þessu sviði og teldi, að þetta antigen-efni og þau við- brögð gagnefna, sem það fram- kallar, muni liklega beinlinis verða grundvöllur að bóluefni gegn krabbameini. Dr. Björklund, sem áður hefur gert ónæmis-tilraunir á krabbameini, var spurður hvort hann teldi, að þær hefðu verið réttlætanlegar. Hann svaraði þvi til, að „við teljum þær rétt- lætanlegar sakir þess, að þegar við hófum ónæmistilraunir okkar gegn krabbameini vorum við sannfæröir um, að fyrir hendi væri antigen-efni sam- eiginlegt öllum tegundum krabbameins og við erum enn sannfærðir um það. Þær niður- stöður rannsókna okkar, sem núr eru fyrir hendi, eru þvl afar hvetjandi." ENN EIN SONNUNIN Hingað til hafa skyndileg dauðsföll af völdum hjartaáfalls aðallega verið meðal karlmanna á miðjum aldri, en nú sækja konur stift á. Ástæð- an er sennilega vaxandi sigarettureykingar meðal kvenna, segir rannsóknarmaður i læknis- fræðilegum efnum i Dallas. — Aukið frelsi konunnar i þjóðfélagi nútim- ans hefur i för með sér, að þær þurfa að taka á sig meira af þeim kostum og göllum, sem hing- að til hafa verið sérgrein karlmannanna, sagði dr. David M. Spain við Brookdalesjúkrahúsið á ráðstefnu um hjarta- og æðasjúkdóma. Rannsóknir i Bandarikjunum sýna, að þar sem hlutfallið á milli karlmanna og kvenna, sem dóu úr hjartasjúkdómum, var áratuginn 1949-1959 tólf á móti einum var það árin 1967 til 1971 fjórir á móti einum. Þeím fjölgar í hlutfalli við auknar reykingar kvenna TÍGRIS straufría sængurfataefnið er nú fyrirliggjandi í mörg- um mynztrum og litum. Einnig í saumuðum settum. Kærkomin gjpf, hverj- um sem hlýtur. Sparið húsmóðurinni erfitt verk, sofið þægilega og lífgið upp á litina í svefnherberginu. Reynið Night and Day og sannfærizt. Fimmtudagur 8. febrúar 1973 Fimmtudagur 8. febrúar 1973
Beinir tenglar