Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						V1SIR . Þriðjudagur 18. ágúst 1970.
VISIR
Otgefan 1;   Reykjaprent ht.
Framkvæmdastjóri: Sveinrj R  Eyjólfsson
Ritstjóri • Jonas Kristjánsson
Fréttastjóri: Jón Birgir Pétursson
Ritstjórrjarfulltrúi: Valdimar H. Jóhannesson
Auglýsingar: Bröttugötu 3b   Slmar 15610   11660
AfgreiösJa   Bröttugötu 3b  Slmi 11660
Ritstjörn: Laugavegi 178. Simi 11660 (5 línur)
Askriftart'jald kr   165.00 ð mánuði innanlands
t lausasölu kr. 10.00 eintakiö
Prentsmiðja Vfsis —  Edda ht.                        ____
i3iaa
. Afmæli Reykjavíkur
Höfuðborg íslands á afmæli í dag. Skyldu allir borg-
arbúar, sem komnir eru af barnsaldri, vita við hvað
þetta afmæli er miðað? Svo mun ekki vera. Einn að-
spurður svaraði því til, að Ingólfur Arnarson mundi
hafa tekið sér hér fasta bólfestu þennan dag! Annar
sagði, að þennan dag hefði fyrst verið stofnað hér
sveitarfélag, en kvaðst ekki muna, hvenær það hefði
verið. Sá þriðji sagðist ekkert um þetta vita. Af tíu,
sem spurðir voru, kunni meirihlutinn rétta svarið, en
sumir voru í vaf a um ártalið. Flest var þettaungt fólk.
Árbækur Reykjavíkur, eftir dr. Jón Helgason bisk-
up, hefjast á árinu 1786. Þar segir svo á bls. 1: „Með
kgl. auglýsingu, dagsettri 18. á g ú s t um sumar-
ið, var gefið fyrirheit um vérzlunarfrelsi, sem lengi
hafði verið þráð af landsmönnum. Að vísu var það
einskorðað við þegna Danakonungs og öðrum þjóð-
um óheimiluð áfram öll verzlunarviðskipti við lands-
menn. En það skiptir mestu máli fyrir oss íbúa höf-
uðstaðarins, sem nú lifum, og gerir þetta ár að því
merkisári í meðvitund vorri, sem það er og verður,,
að með þessari sömu auglýsingu voru Reykjavík (og
fimm öðrum kaupstöðum) veitt kaupstaðar-
r é 11 i n d i, svo að segja má, að á þessu ári hef jist
saga Reykjavíkur-kaupstaðar."
Biskupinn segir, að svo teljist til, „að innan tak-
marka hinnar fyrirhuguðu kaupstaðarlóðar, sem ekki
var fastákveðin fyrr en á næsta ári, væru, er þessi
merkilega auglýsing var út gefin, alls 167 sálir heim-
ilisfastar; en að meðtöldu næsta umhverfi kaupstað-
arins, er taldist til Reykjavíkursóknar, voru íbúarnir
302". Þá var íbúatala alls landsins aðeins rúm 38 þús-
und. Svo hart höfðu halíæri, drepsóttir og hvers kyns
óáran leikið þjóðina næstu árin á undan, að þetta
var allt, sem eftir hjarði af henni.
Síðan þetta gerðist eru nú liðin 184 ár. Mörg vötn
hafa runnið til sjávar. Á kaupstaðarlðð hinna 167
fátæku og umkomulitlu íbúa, og óralangt út fyrir
takmörk hennar, lengra en þá hefði nokkru sinni
getað órað tyrir, er nú risin höfuðborg íslands, stór
og glæst, að sumra dómi of stór í hlutfalli við fjölda
landsmanna. Héðan liggja líftaugar í allar áttir, til
allra annarra byggða, til innstu dala og yztu stranda.
Hingað liggur og vegur margra. Hugur hinna ungu
stefnir hingað til menntunar og athafna og'sumir,
sem lokið hafa lífsstarfi sínu annárs staðar, kjósa
að eyða hér ævikvöldinu. Já, hingað vill fólk á öll-
um aldri. Og Reykjavík býður alla velkomna.
Höfuðborgin okkar er enn í sköpun, og það verður
hún vitaskuld ævinlega. Alltaf er eitthvað ðgert, og
þegar við litumst hér um, sjáum við að víða er verið
að taka til hendinni. Okkur greinir oft á um stjórn
og framkvæmdir, strauma og stefnur, en eitt er okk-
ur þó öllum sameiginlegt: Okkur þykir vænt um borg-
inga okkar og viljum öll bæta hana og fegra. Á af-
mælisdegi hennar óskum við henni hamingju og heilla
í bráð og lengd.

„Vitlausu Mínur" í Hollandi standa tíðum á götuhornum og
blístra á eftir laglegum strákum.
frú heimur var kjörin og báru
konur skMti sem á stoö „Ung-
frú misnotuð — ungfrú hugar-.
spumi" o. s. frv. Á einu skilt-
anna stóð: „>ú hefur meiri
tekjur sem raunveruil. „skækja".
Skriflegt leyfi
eiginmanns
Hægt og hægt hafa konui i
Frakklandi öðlazt heJztu mann-
réttindi til jafns við karla, en
hafa fram undir þetta staðið
kynsystrum sínum í öðrum lönd-
um langt að baki. T'ú dæmis var
það ekki fyrr en 1946 sem þær
fengu atikvæöisrétt og 1965
sem þær fengu rétt til að hafa
sinn eigin bamkareikning. Þrátt
fyrir þetta hafa kvenréttinda-
hreyffingar átt þar erfitt uvp-
dráttar en helzta hreyfing
þeirra er „Le Mouivement Démo-
cratique Fóminiinje'' og er mark-
mið þeirrar hreyfingar að virkja
K venr éttindab ar áttan
breiðist út
hreyfingar um alla Vestur-Evrópu
KVENRÉTTINDI eru nú aft-
ur á dagskrá. Allt í einu hafa
konur um víöa veröld vaknað
til félagslegrar vitundar. —
Kvenréttindabaráttu ber nú
hátt í Bandarikjunum, og
hafa konur stofnað þar hreyf-
ingar, sem berjast með rót-
tœkuni aðgerðum fyrir auk-
inni þátttöku kvenna í þjóð-
lifinu. Hingað til hafa amer-
.fskar konur yerlð mun -röt:
tækari en evrópskár fþessu
tilliti, en nú eru að rísa upp
hreyfingar í löndum Vestur-
Evrðpu, sem gefa samtökum
kynsystranna vestanhafs ekk
ert eftir.
Sviþjðð er fyrirmyndarríki
margra kveiiréttindafrömuða.
Þar hefur skattalögunum ver-
ið breytt þannig, að næsta
ár munu kvæntir karlar
verða skattlagðir til jafns við
ókvænta. Þessi ráðstöfun á
að verða til þess að reka eig-
inkonur meira út á vlnnu-
markað. Þar er nú rekinn á-
róður fyrir því að konur sem
aðeins sinna heimilisstörfum,
verði álitnar eins konar for-
réttindastétt — „lúxus-eigin-
konur".
i
Olof Palme, forsætisráðherra
Svfþjóðar gengur fram fyrir
skjöldu í því að reka konuna út í
atvtanitJífið, hann hefur sagt, að
„enginn sfculi vera neyddur
fyritfram til að gegma ákveðnu
starfi". og á þá að sjálfsögðu
við að hingað til hefur það ekki
legið fyrir konum að sinna öðru
starfi en húsmóðurstarfinu. Eig-
inkona Palme vinnur utan heim-
ilis, en hún er barnasálfræð-
inigur að mennt.
Nýtega hefur reglugerð
sænskra skóla ag verið breytt.
Nú verða sænskir drengir að
læra sams konar handavinnu og
stúilkur hafa hingað til haft
einkarétt á. Þeir læra matreiðslu
á meðan stúlkurnar fá aö fara
á náimsikeið í bflaviðgerðum og
smiðum.
En þó sænsk yifirvöld sýni
kvenréttindabaráttunni svo mik-
inn skilnlng sem raun ber vitni,
þá eru ekki alilar sænskar konur
ánægðar. Reiðir kvenkyns
sósifalistar sem kaUa sig
„Gníppu 8" krefjast nú „vinnu-
skilyrða til jafns við karla", þ,e.
fleiri barnaheimila og síðast en
ekki sízt sársaukalausra barns-
fæðinga.
Laun kvenna
20—30% lægri
í Hollandi er kvenréttinda-
hreyfing sem kal'lar sig „Dolle
Minas", sem mun útleggjast
„vitlausu Mínur". Nafnið er
dregiö af WMhelmimu nokkurri
Drucker, sem var helzta kven-
réttindakona Ho'Mendinga á 19.
,öld., ÞæCj íhollenzku kvenrétt-
indakonur beita ýimsum frum-
legum ráðum til að vekja athygli
á sér. Nokkrar þeirra hafa gert
það að reglu að standa á götu-
hornum og blístra á eftir karl-
mönnum, kaMa til þeirra at-
hugasemdiir um þeirra glæsi-
lega liílit og þar fram eftir
götunum, rétt eins og karlar
hafa hingað tiil talið sig hafa
einkarétt á gagnvart konum.
Þær krefjast og að fóstureyðing-
ar verði leyfðar með lögum og
viija breyta skitaaðarlög'gjöf-
inni, auk þess sem þær kref jast
launajafnréttis, en um alla
Evrópu má það teljast regla að
laun kvenna séu 20—30%
lægri en karla.
í Brettlandi ber æ meira á
jafnréttiskröfum kvenna. Þær
krefjast þess að feðuir hafi ekki
algjört vald til að ákveða
menntun barna sinna en þann-
ig er það þar f landi. f>á vilja
þær fá numiö úr gildi laga-
ákvæði sem kveður á um að
konur hafi engan rétt til eigna
hjóna sem þau hafa aflaö meðan
þau voru gift — ef tj-1 skilnaðar
kemur. í vor safnaðist fj&ldi
kvenna fyrir utan þar sem ung-
konur til þess að ná rétti sinum
á     þjóðmálasviðinu.     Franska i
kvennablaðið   „EEe"   hefur og ]
myndað umræðuhópa víða um
land, sem fjailla um stöðu kon-
unnar og í haust  mun „Elle"
kosta   þriggja   daga   ráðstefnu
um   kvenréttindi,   sem   haldin '
verðjir I Vereölum.
Á ItaMu er ástand heldur bág-
borið í réttindamálum kvenna. '.
Þangað til 1 fyrra  voru konur ¦
sem urðu sekar um hjuskapar- j
brot dæjndar f eins áms fangelsi,!
en karlmenn sem hóldu fram hjá !
lconum sínum sluppu hins vegar ;
alveg við lagalega meðferö. Þar ¦'
f landi hefur karlmaður algjör-'
an rétt í öllum fjölskyldumáíum ;
jafnvel eftir andlátið. Skitaaður •
er ekki leyf ður — heldur ekki j
fóstureyðing og kona sem þarf;
á vegabréifi að halda, verður að I
fá skriflegt leyfi eiginmanns síns j
tiil að fa það. Núna eru starfandi:
kvenréttindahreyfingar f flestum
helztu borgum ítalíu og á næst-
unni munu fara fram umræður ¦
um kvenréttindi f flestum stjórn
málafllokkum,   a.m.k.   er  stefnt
að því að leyfa skilnað hjona.
Konur almennt
íhaldssamar
En þ'rátt fyrir þetta líf sem
nú færist í kvenréttindabarátt-
una, sýna skoðanakannanir, að
miikiM meirihluti kvenna í Evr-
ópu er enn íhaldssamur í þess-
um efnum, og telur að staða
konunnar sé hvergi annars stað-
ar  en  á  neimilinu og  I  skjóli:
verndara    síns.    kanknannsins.
68% aðspuröra þýzkra kvenna
álitu aö stúlkur, sem menntuðu
sig til starfsframa væru ekki al-
veg   heilar   á   geðsmunum   og
82% kvenna áiitu það sína há-'
leitustu skyldu að annast mann
sinn og heimili. Flestar þýzkar;
konur vildu ekki að eiginmaður.
þeirra   tæki   minnsta   þátt   í;
heimilisstfirfum,    „ef    ég    sæi'
mann minn hlaupa   um   húsiö:
með afþurrkunarklút í hendinni,
gæti ég ekki sofið hjá honum'.
framar,   Mér   fyudist   hann   þá ¦
fremur vera bróðir minn"  sagði
ein þýzk húsmóðir, vel menntuð.:
í febrúar n.k. eiga svissneskir
karlar aö greiða atkvæði um
hvort konur skuli fá atkvæðis-
rétt, og þegar hefur verið
mynduö kvennahreyfing sem
berst gegn þvl tiltæki. , Við
verðum að leyfa karlmanninum
að hafa eitthvað að gera og veita
honum tse^ifæri til að vera ridd-
aralegur" sagði formaður þess
félagsskapar svissneskra kvenn.a
sern berst gegn kvenréttind^-
hreyf ingum.                      —- GO
'* 'i f
5  1  í í  l  i l M
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16