Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						Vf SIR . Mánudagur 12. október 1970.
VISIR
Utgefandi: Reykjaprent hf.
Framkvæmdastjöri: Sveinn R  Eyjöifsson
Ritstjðri: Jónas Kristjansson
Fréttastjöri: J6n Birgir Péturssoo
Ritstjórnarfulltraj: Valdimar H. Jöhannesson
Auglýsingar: Brðttugötu 3b. Simar 15610  11660
Afgreiðsla: Bröttugötu 3b  Sími 11660
Ritstjóra: Laugavegi 178. Simi 11660 (5 línur)
Áskriftargjald kr   165.00 ð mánuði innanlands
! lausasölu kr. 10.00 eintakifl
Prentsmiðja visis — Edda hf.                                                    ___•
^mmmmmmmmmammimmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm
Meiri en nóg vinna
^tvinnuhorf ur hér á landi eru nú betri en þær hafa
verið undanfarin þrjú ár. Atvinnuleysi og svartsýni
fyrri ára er að baki. í flestum, ef ekki öllum grein-
um atvinnulífsins er meiri eftirspurn en framboð á
vinnuafli. Og þeir, sem fylgjast bezt með þróun þeas-
ara mála, telja góðar horfur vera á nægri vinnu í ná-
inni framtíð.
Einkum er gróskan áberandi í iðnaði og bygging-
um. Félagsmönnum í Iðju, félagi verksmiðjufólks,
hefur fjölgað um rúmlega þriðjung á aðeins einu ári,
þrátt fyrir aukinn vélakost og meiri sjálfvirkni. Marg-
ir framleiðendur hafa vegna mannaleysis ekki undan
að afgreiða pantanir. Mest virðist vera um að vera í
fataiðnaðinum, sem er í ótrúlega hraðri framför.
Byggingaframkvæmdir voru fremur litlar á undan-
förnum árum. Samdrátturinn árin 1967 og 1968 kom
hart niður á iðnaðarmönnum. Þeir fóru tugum saman
til nálægra landa í vinnu. Nú hafa málin snúizt svo
gersamlega við, að erfitt er orðið að fá iðnaðarmei|n
í vinnu við !býggingar. Þessi þensla stafar meðfram
af þeirri þörf, sem hlóðst upp á árunum, er bygg-
ingar voru tiltölulega litlar. En hún stafar líka af
meiri velmegun í þjóðfélaginu.
Skráningarreglur valda því, að alltaf er eitthvert
skráð atvirinuleysi, þótt ógerningur sé að fá fólk í
vinnu. Þess vegna eru nú skráðir tæplega 300 at-
vinnulausir á öllu landinu, þrátt fyrir góðærið. Og
menn verða að hafa í huga, þegar þeir skoða þessa
tölu, að laus störf eru miklú fleiri en þetta og skipta
líklega þúsundum.
Sé miðað við hina skráðu tölu 290 atvinnuleys-
ingja, nemur atvinnuleysið þriðjungi úr einu prósenti
af heildarmannafla þjóðarinnar. Það er mörgum sinn-
um lægra en í nálægum löndum og er vafalaust eitt-
hvert lægsta atvinnuleysishlutf all í heiminum, ef mið-
að er við sambærilega skráningu annars staðar. Á
Norðurlöndunum er atvinnuleysi 1—3% og í Banda-
ríkjunum 3—5%. Við erum því óvenjulega vel settir
í samanburði við aðrar þjóðir.
Fyrir tveimur árum, 1968, var skráð atvinnuleysi
um það bil sjö—átta sinnum meira en nú. Þessi mikla
breyting til batnaðar á skömmum tíma er eitt af
mörgum dæmum um hinn hraða afturbata í efnahags-
málum okkar í fyrra og í ár. Og enn virðist ekkert
'át vera á þessum framförum, svo að við getum horft
jörtum augum til framtíðarinnar, ef verðbólgan fer
íki úr böndum.
Atvirina dregst ævinlega dálítið saman á vetrum,
d. vegna minni byggingaframkvæmda; Það má því
>úast við, að skráð atvinnuleysi hækki yfir hávetur-
inn og lækki síðan aftur næsta vor. Reikna má með,
að skráð atvinnuleysi fari upp undir 1000 menn eða
í um pað bfl 1%. Hins vegar er Mklegt, að laus störf
verði samt fleiri, svo að untframeftirspurn eftir vinnu-
afli haidist einnig yfir háveturirm.
Illlllllllll
w msm
Omsjön: Haukur Helgason.
D Það var mikið tækni-
legt afrek, þegar rúss-
neska tunglfarið Luna
16 hélt aftur til jarðar
með handfylli af tungl-
ryki. í síðustu 18 mán-
uði höfðu Sovétríkin
virzt langt að baki
Bandaríkjunum í geim-
ferðum. Nú hafði það
gerzt, að Bandaríkin
höfðu skorið niður f jár-
veitingar til geimferða.
Bandaríkin ráðgera nú
,aðeins fjórar lendingar
á tungli í viðbót, og síð-
an ekki söguna meir, þar
til einhvern tíma í ó-
ræðri framtíð, þegar
þeir hyggjast koma
geimstöð á braut.
Rússar urðu fyrir skakka-
fölilum í geirnferöaáætlun sinni
í fyrra þegar risaeldflaug sprakk
og eyðilagði jafnframt mikinn
hluta stöðvarinnar. Margs konar
/•.„mistok ií- rafr«ikru#m'.*ú8sanaarýhi!J
og öðrum tœkjum ltófðuneytt.....
JkÍ?M}Í »P hanna^S nSá,tt,fjö|lmöiRg.in-4# 5^
stjórntæki sfn. Nyju tækin voru
reynd í fyrrahaust, þegar þrjú
geimiför Russa voru á lofti án
sérstaks áraingurs, segja vest-
rænir vísindamenn. Fyrir utan
læknisfræðilegar rannsóknir í
geimfarinu Soyus 9. Bandarikja
menn hafa haft áhyggjur af þvi
að geimfarar þeirra „stirðni"
en hvernig skyldi það vera
meðail rússneskra geimifara?
Efri myndin sýnir Lunu 16 f tilraun fyrir tunglferöina. Hún
bíður eftir því að vera kölluð á loft og beinir loftneti sínu,
þöktu gúmmí, að sólu. — Á neðri myndinni er Luna að lenda
á jöróinni.
Tekst Rússum að
jarna metin?
Tunglferð Lunu 16 var mikið afrek
I
2000 milljarðar og
og þrjú mannslíf
Nú kemur Luna 16 og fram-
kvæmir fyrirhafnarMtið flest það
sem kostaði Bandaríkin yfir
2000 miljarða krona og þrjú
mannslíf að gera. Fyrirrennara
Lunu 16, Lunu 15 var ætlað í
fyrra að hrella þá Armstrong og
félaga hans með þvf að moka
upp nokkru tonglryki og hafa
með sér degi áour en fyrstu
mennimir stigu á mánagrund.
Fimmtám mánuðir liðu frá för
Amnistrongs og Aldrins til tungls
ins og þar til Luna 16 hefur
nú náð svipuðum sýnishornum
og þeir toku. Tunglgrjót Banda
rtkjamanna hefur verið til sýn
is £ Mosikvu. Takist Rússum hins
vegar að fylgja eftir með mörg
um Lunum, sem kortleggi tungi
ið og krafsi f yfirborð þess og
fttytji heim sýaishom frá háilend
inu, flatíendinu og innan úr gíg
um tungls, þá gaeti farið svo að
Arjotoferðirnar féUu í skugg-
ann. Mörgum kynni þá að finn
ast, áð russneska Luna-áætflun
in væru hagstæðari. Menn
mundu segja, að Rússarnir næðu
sama árangri og Bandarikja-
menn án þess að hætta manns-
Mfum.
Áætlun Rússa
til 25 ára
Geimferðaáastlun Sovétríkj-
anna hefur vissulega orðið fyrir
nægum  skakkaföilum.  Rússarn
ir hafa hins vegar hugsað allt
að 25 ár fram í tíanann. í geim
ferðaáætlun er þetta ekki órök
rétt, og þetta hafa forystumenn
bandarísku áætlunarinnar verið
að reyna að koma stjórnrnála-
mönnum { Washington f skiln-
ing um.
Þetta er ekki aðeins spurning
um peninga, þótt þeir ,séu afl
þeirra hluta, sem gera skal. Öll
skipuilagnin-g í jafn stórum stfl
og kðnnun geimsins krefst, þarf
að vera gerð til langs tíma,
hvort sem fjárveitingar eru í
hámarki eða lágmarki. Geim-
ferðastofnunin           bandariSska
NASA hefur ekki megnað að
gera áætlun til mjög langs tima.
Þar hafa skipzt á ár mikils á-
kafa og deyfðartimabil. Miklar
sveiflur hafa verið í fjárveit-
ingu.
„Þau eru súr",
sagði refurinn
Margir vestrænir. vfsinda-
menn munu draga í efa, að Rúss
ar séu tilbúnir tiil margra Lunu
ferða á skömmum tima. Þaö
krefst mikils áiags á tækjabúr
að að framkvæma slfkar feröir
með fuillkominni nákvæmni
hvað eftir annað. Það er kostn
aðarsamara að senda mönnuA
geimför til tungls, en til lengd
ar kunna þær að gefa árangur
séu menn tilbúnir til aö taka á-
hættuna. Rússar hafa oft borið
Bandaríkjamenn þeim sökum,
að þeir tefili mannslffum í ó-
þarfa hættu. Rússneskir vísinda
menn hafa sagt að tunglið, sern
vísindalegt rannsóknarefni rðk-
styðji ekki, að fjölda manns-
lifa  sé   hætt.  Margir   almennir
borgarar á Vesturlöndum munu
sammála þeim. Afstaða margra
til Apoiloferðanna mundi breyt-
ast ef menn týndu lffii í tungl-
ferð.
„Þau eru súr", sagöi refur-
inn, þegar hann náði ekki upp
í tréð. Gagnryni Rússa með
þessum rölaim skiptir engu tnáli
þaT sem þeir stefna sjélfir að
mönnuðum geimferðum. Hefði
tækni Rússanna ekki misheppn
azt, þá væri nú í fuifam gangi
risavaxin áætlun þeirra með
geimferðum manna. Rússnesk-
ar geimstoðvar væru á braut um
jörðu, og þær geimstöðvar eru
enn efst á blaði í Moskvu. Þær
eru einnig ofarlega á áætlun
Bandarikjamanna, en þó ekki í
jafn stórum sniðum.
Minni yfirburðir
Bandaríkjanna
Takist Rússum fljótlega að
senda margar Lunur sfnar til
tunglsins og safna miklu vali
sýnishorna, gætu þeir skotið
Bandaríkjamönnum ref fyrir
rass. Það kamn að% reynast hættu
legt bandarískum yfirburðum,
ef Bandaríkin minnka mjög fjár
veitingar til geimferöa, eins og
þeir hafa nú gert. Hættan er
auðvitað meiri í lýðræðisríki en
í rfki einræðis, að manntjón í
geimferðum skapi aimenna and
¦-.töðu við geiniiferöir, sem tefji
bær eða stöðvi. 1 einræðisrfki
geta vaidhafar hunzaö siíkt al-
menn.iissá'it
Luna 16 sýndi, að yfirburðir
Bandaríkjamanna í geimferðum
eru ekki eins miklir og flastir
hefðu talið, og þeir yfirburðir
geta horfið næstu mánuði.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16