Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						VlSIR . Flmmtudagur 25. marz 1971.
Þar dreypa fermingarbörnin á „blóði
Krists" af 600 ára gömlum kaleik
Það er ekki ómerkur kaleikur, sem börnin, sem
fermast frá Kolbeinsstaðakirkju á Snæfellsnesi
bergja af við altarisgöngur. Komið hefur nefnilega
í ljós við rannsóknir, að kaleikur sá er orðinn meira
en sex hundruð ára gamall. „Okkur finnst samt
engin ástæða til að hætta að nota hann og loka
inni á safni", sagði Árni Pálsson sóknarprestur Kol-
beinsstaðasóknar okkur, „en að sjáifsögðu mun
hans verða gætt öllu betur en ella hefði kannski
verið. Því er nú í smíðum hjá Glófaxa sérstakur
sýningarskápur, sem kaleikurinn verður hafður í
í kirkjunni framvegis. Verður það bæði eldtraust-
ur skápur og þjófheldur, tengdur þjófabjöllukerfi
að auki".
„Það er talið, að kaleikurinn
hafi á sínum tíma verið gefinn
Kolbeinsstaðakirkju af einh'verj.
um þeirra auðugu manna sem í
Kolbeinsstaöasókn voru á þeim
tímum eða þá til minningar um
einhvern þeirra. Helzt hefur
veriö hallazt að þeirri hugmynd,
að kaleikurinn hafi verið gefinn
kirkjunni til minningar um
Ketil Þorláksson, þá hirðstjóra,"
hélt sr. Arni áfram máli sínu.
Lengi framan af var haldið,
að kaleikurinn væri íslenzk
smíð, þar eð menn þóttust lesa
neðan á honum H úr höfða-
letrinu. Þeirri hugmynd hefur
því miður verið hrundið með
þeirri staðreynd, aö vitað er um
-annan kaleik sömu geröar sax-
neskan að uppruna. Sá er mikiö
farinn að láta á sjá, orðinn miklu
eyddari, en kaleikur Kol-
beinsstaðakirkju.
Eitt er þó ábyggilegt, og það
er þaö, að kaleikurinn hefur
verið gerður sérstaklega fyrir
Kolbeinsstaðakirkju. Sanna það
myndirnar, sem greyptar eru í
bláu smeltiplattana á fótstalli
kaleiksins, þær sýna dýrlinga þá
er kirkjan er helguð. — Raunar
ekki þá alla, þar eð þeir eru
svo margir að þeir hefðu ekki
komizt fyrir svo vel hefði ver-
ið, en höfuðdýrlingari kirkjunnar iy,
eru þar þó alltént.
„Má   þaö   eiginlega.   undrwn,,*
Ein dýrlingamyndanna á kaleiknum. Sýnir hún Maríu mey
með Jesúbarniö.
sæta, að kaleikurinn hafi varð-
veitzt í Kolbeinsstaöakirkju í
gegnum aldirnar, eins og gerðar
voru margar „hreinsanir" á veg-
um drottnara okkar á fyrri tím-
um," sagðj sr. Árni. „Sennilega
hafa safnaðarmenn falið hann
svona vandlega fyrir ,,málm-
leitarmönnunum". En slíkt var
mjög algengt. Sem dæmi um
einn slíkan feluleik mætti t.d.
nefna fornminjafundinn i
JStauðamélshraúhi' f yrii' 'Ökkl-SiSVö
Hér er mynd af hinum ævagamla kaleik Kolbeinsstaðakirkju i réttum stærðarhlutfölluni.
Skálin er það eina, sem endurnýjað hefur verið.
ýkja löngu. Þá fannst ákaflega
merkilegt eirpottasett í um það
bil tíu til fimmtán metra djúpri
hraunsprungu. Leikur enginn
vafi á þvi, að þarNhafi því
verið komiö fyrir á meðan leit-
armenn fóru um."
Það yar ekki fyrr en fyrst á
árinu 1911, að kaleikurinn vakti
fyrst athygli fornminjafræðinga.
. Þá va^; haoniUfaíiBf^kaðyr og
komiab að þeirq uiðurstijðu, að
'"'"hann ShærfHt&Whitítim& tlV
50 (síðari rannsðknir hafa leitt
f Ijós, sem fyrr segir, að hann
er heilum hundrað árum eldri).
Að þeim rannsóknum loknum
hélt Matthfas Þórðarson þá
þjóöminjavörður fund með Kol-
beinsstaðasöfnuði og bauð þeim
kr. 150.00 fyrir kaleikinn til
Þjóðminjasafnsins. Ekki þætti
það verð fyrir kaleikinn of-
reiknað í dag, en þá voru aðrir
tímar og Kolbeinsstaðakirkja
félitil. Það var líka með naum-
um meiritiluta atkvæða safnað-
armanna, að tiilagan varðandi
kaupin var felld.
Síðan lá málið niðri þar til
sr. Árni Pálsson tók við presta-
kallinu. Fékk hann strax áhuga
á kaleiknum og vakti athygil
dr. Kristjáns Eldjárns þá þjóð-
minjavarðar á honum. Fékk
dr. Kristján einnig mikinn á-
huga á gripnum og tók til
við að rannsaka hann f sam-
vinnu við aðra fornminjafræð-
inga á Norðurlöndunum, eink-
um danska fornminjafræðing-
inn Molke, sem einkum og sér
f lagi hefur áhuga á kaleik-
um. Er hann t.d. með í undir-
búningi bók, sem rekur sögu
kaleika.
„1 samvinnu við þennan
Molke vinnur dr. Kristján enn
að rannsóknum á kaleiknum,
að þvf er ég bezt veit," sagði
sr. Árni. „Kaleikurinn er þó
enn varðveittur í Kolbeins-
staðakirkju, þar eð hann hefur
verið ljðsmyndaður gaumgæfi-
lega og Ijósmyndimar látnar
nægja við rannsóknirnar". út-
skýrði hann.
„Mér er einkum annt um
kaleikinn fyrir það, hve hann er
fíngerður og vandaður í alla
staði," sagði sr Árni að lokuiri
„Kaleikar frá þessum tímum
voru annars svo einstaklega
stórgerðir og grðfir".     — ÞJM
tísn m>
— Finnast yður 56 þús.
kr. mánaðarlaun þing-
manna of há eða of lág?
Bragi Eggertsson, starfsmaður
hjá Orkustofnun: — Ég held að
það sé ósköp hæfilegt.
Sigurður Harðarson, útvarps-
virki: — Það er ósköp temmi-
legt. En ég ætlast líka til þess
að þeir vinni fyrir þeim.
\.f.tf.BSV
Eirikur Stefánsson, rafvirki:
Mér f innast þau of há miðaö viö
aðrar stéttir.
Sigfríður Marinósdóttir, hús-
móöir: — Mér finnast þeirra
störf ekkj vera svo mikil. Það
ætti að samræma þau þannig,
að þau yrðu borguð eins og
önnur vinna, sem tekur sama
tíma.
Einar Gústafsson, skrifstofu-
maður: — Það verður enginn of
saddur af þvi.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16