Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						*! -••^í.;.
YlSIR. Mánudagur 11. október 1971.
VISIR
Otgef andi
Framkvæmdastjóri
Ritstjóri
Fréttastjóri
Rttstjórnan ulltrúi
Auglýsinpastjóri
Auglýsingar
Afgreiðsla
Ritstjórn:
Áskriftargjald kr.
í lausasölu kr. 12
Prentsmiðja Vísis
Reykjaprent hf.
¦ Sveinn R. Eyjólfsson
Jónas Kristjánsson
: Jón Birgir Pétursson
: Valdimar H. Johannesson
: Skuli G. Jóhannesson
: Bröttugötu 3b. Slmar 15610, 11660
: Bröttugötu 3b. Sími 11660
: Laugavegi 178. Simi 11660 (5 linur)
195 á mánuði innanlands
00 eintakið.
— Edda hf.
Vinsæl heimili
Aðsókn að barnaheimilum fer ört vaxandi um þess-
ar mundir. Langir biðlistar hafa myndazt hjá for-
stöðukonum þeirra. Þau heimili, sem byggð voru fyrir
þarfirnar, eins og þær voru fyrir nokkrum árum, eru
nú orðin allt of lítil. Smáauglýsingar Vísis bera þess
og merki, að barnagæzla er í vaxandi mæli að færast
inn á einkaheimili kvenna, sem afla sér nokkurrar
aukagetu með þessu móti. Þetta stafar auðvitað af
hinni stórauknu eftirsurn.
Ýmsar ástæður vaida þessari breytingu. Ein er sú,
að foreldrar líta barnaheimili ekki sömu augum og
áður. Þau eru orðin viðurkenndar uppeldisstofnanir,
sem byggja á langri og góðri reynslu. Einkum á þetta
Við um leikskólana, sem taka börn hálfan daginn.
Foreldrar eru almennt farnir að líta á þá sem heppi-
lega tilbreytingu fyrir börnin frá uppeldi heimahús-
anna. Hins vegar eru dagheimilin, sem hafa börnin
allan vinnudaginn, frekar álitin vera neyðarlausn fyr-
ir foreldra, sem búa við sérstakar aðstæður. En þau
eru þó einnig smám saman að vinna sér álit.
Önnur ástæða, ej hið góðá atvlnnuástand, Hvar-
vetna er mikil eftirspurn eftir fólki í vinnu. Húsfreyj-
ur freistast í vaxandi mæli til að taka þeim möguleik-
um, er atvinnuástandið býður upp á. Og þær leita þá
til barnaheimila og barnagæzlukvenna til að létta af
sér hluta heimilisstarfanna.
Skortur á Iærðum fóstrum er ein af ástæðunum fyr-
ir því, hve seint gengur að hafa undan eftirspurninni.
Fóstrum hefur þó fjölgað ört á undanförnum árum.
En þeim þarf að f jölga enn örar á næstu árum, eink-
um utan Reykjavíkur, ef ekki á að myndast hálfgert
neyðarástand í barnagæzlumálunum.
Önnur ástæða er sögulegs eðlis frá þ: '.:i í.'ma, er
litið var á barnaheimili sem hálfgerða framfærslu-
skyldu svc'íaiv'iaga. Þá myndaðist sú vsnja, að for-
eldrar greiddu e::k; ~&—x hlut" af '.c^tnaðinum ylo
rekstur barnaheimilanna. £ .eitarfélögin tóku á sig
allan byggingakostnað heimilanna og hluta reksturs-
kostnaðarins. Reykjavík greiðir nú 50% af rekstrar-
kostnaði dagheimila og 25% af rekstrarkostnaði leik*-
sköla. Þessi mikli baggi á sveitarfélögunum dregur
auðvitað úr Iíkunum á því, að þau ráði við að leysa
mál allra foreldra með þessum hætti.
Ef foreldrar greiddu allan kostnað við byggingu
og rekstur barnaheimila, mundi kosta 5.400 krónur í
stað 2.200 króna að hafa barn á dagheimili og 2.000
krðnur í stað 1.200 króna að hafa barn í leikskóla.
Enginn vafi er á því, að mikill fjöldi foreldra mundi
vilja greiða slíkar upphæðir, ef barnaheimili byðust.
Þetta kom greinilega fram í yiðtölum, sem birzt
hafa í Vísi við mæður, sem eru að auglýsa eftir barna-
ggezlu. Það mundi létta mjög á núverandi rekstrarf yr-
irkomulagi barnaheimila, ef einnig væru byggð eða
innréttuð heimili, sem ættu að standa að öllu leyti
undir £-r af framlagi foreldranna.
Eiturefnið PCB finnst í
vef jum og móðurmjólk
„í móðurmjólkinni og
vefjum mannslíkamans
hefur fundizt eitur, sem
er hættulegra en skor
dýraeitrið DDT. Fram-
Ieiðendur hafa ákveðið
að hætta framleiðsl-
unni." Þessa frétt má
lesa í síðasta hefti
þýzka tímaritsins Der
Spiegel. Tímaritið grein
ir frá því, að eiturefnið
PCB hafi fundizt við
rannsóknir á maiinslík-
amanum. f áratug hefur
skordýraeitrið DDT ver
ið talið dæmigert fyrir
mengun og eitrun um-
hverfisins. Klórkolvetn
issambönd, svo sem PCB
eru hins vegar miklu
hættulegri að sögn dr.
Charles C. Edwards, sem
er yfirmaður bandaríska
eftirlitsins með lyfjum
og matvælum.
146 þúsund hænur deyja
Bandaríska blaðið New York
Times skyrir frá því, að fram-
leldd séu árlega um 10 þúsund
tonn af þessu efni. Þaö sé að-
allega notað á tveimur sviðum.
1 fyrsta lagi sem einangrunar-
efni í rafmagnstæki og vélar
ýmiss konar. PCB þolir 900
stiga hita á Celsíus. í öðru lagi
í margs konar gerviefni, liti og
lökk, skrifstofuhluti o. fl. Rikls-
eftirlitið bandaríska skyrir frá
bvi, að efnið hafi fundizt i suni-
um matvælum. PCB var i ýihs-
Um umbúðum um ost, súkku-
laði, þurnmjólk, kex, hrísgrjðn,
mél, búðing og fleira í Banda-
rikjunum. William D. Rukkels-
haus formaður stjórnarnefndar
um umhverfisv^rnd segir, að
„a^'ir |:;isar upplýsingar um
PC3 valdi áhyggjum".
Framleiðendum efnisins er orð
ið þetta ljóst. í viðtali við Spíegei
segir framkvæmdastjóri félags-
ins Monsanto 1 Evrópu, að
ýmsar hliöarverkanir efnisíhs
virðist uggvænlegar. Um svipað
leyti komu þær fréttir frá
Bandaríkjunum, að í New York
fylki hefðu í fyrra farizt 146
þúsund hænur úr PCB-eitrun.
Svipaða sögu er unnt að segja
frá Minnesotafylki.
Eitrun í fóstrum
Leifar af PCB hafa fundizt í
blóðplasma manna í Bandarfkj-
unum. Dr. Robert Risebrotigh
prófessor i efnafræði viö
Berkeleyháskólann skýrði þing-
nefnd frá því, að hann teldi að
tvö börn, sem fæddust andvana
og voru rannsökuð, hafi „borið
merki PCB-eitrunar".
í Vestur-pýzkalandi. segir
Der Spiegel hafa vísin'damenn
skyrt fr4, að efnið finnist i
mannslfkamanum í uggvænlegu
magni. Matvælaefnafræðingúr-
inn Ludwig Acker hafi rann-
sakað 93 sýnishorn af vefjum
mannslíkamans og 45 sýnishorn
Acker prófessor fann efnið í
öllum sýnum.
liiieiiiiin
m wsm
111I5IBB11BB
Umsjön; Haukur Helgason
Monsanto-tunnur með   PCB-
framleiðslu verður hætt.
Dahlström framkræmdastj.
Monsanto í Evrópu ákvað,
að hættan væri of mikil.
af mjóðurmjólk og fundið efniö
í þeim öllum.
I" fiskum við Stokkhólm
Efnafræðingum hafi ekki orð-
ið Ijós hættan af PCB vegna
þess hve skylt það sé skordýra-
eitrinu DDT. Oft hafi komið
fyrir, að það, sem talið var leif-
ar af DDT, reynist \ rauninni
leifar af PCB. PCB sé mjög
erfitt að eyða úr líkama manna
og dýra, þegar það er einu sinni
þangaö komið. Hins vegar fari
DDT í lfkamanum að hverfa
með árunum PCB hefur verið
framleitt síðan 1930, en árið
1966 fundu áðurnefndur Rise-
brough og Svíinn Sören Jen-
sen leifar þess f villtum dýrum.
Jensen fann efnið \ fiskum við
Stokkhólm. Viö frekari rann-
sókn kom fram, að efnið haföi
borizt frá einu dýri til annars
um lfkeöjuna f hafinu. Þetta
hafi leitt til fækkunar dýra.
Þúsund Japanar veikjast
1 fyrsta sinn hafi komið f ljós.
hver hætta er af efninu, þegar
fimm manneskjur létust í Japan
árið 1966 af eitrun hrísgrjóna,
sem höfðu verið soðin í oKu
með PCB. Eitt þúsund Japanar
veiktust I það sinn af skinn-
veiki og útbrotum vegna eitrun-
ar. Vfsindamenn álíta að ekki
þurfi að gerast jafn voðalegir
hlútir og urðu í Japan, þött
efnið komist \ mannslíkamann.
Þvert á móti'verði menn þess
lengi lítið varir.
Svíinn Jensen fann efnið til
dæmis I hár,- sínu og konu sinn-
ar og jafvel fimm mánaða gam-
allar dóttur sihnár. Jensen
taldi, að barnið heföi drukkið
efnið með móðurmjólkinni. Við
rannsóknir í MUnster fundust
yfirleitt þrisvar til fimm sinnum
meiri Ieifar af PCB 1 mðður-
mjólk og fituvef heldur en leif-
ar af DDT, sem þar voru.
PCB í andrúmsloftinu
í Kiel vinna vísindamenn við
leit aö PCB f kúamjólk. Banda-
rískir vfsindamenn hafa byggt
á kenningum um flutning efnis-
ins með lifkeðjunni frá einni líf-
veru til annarrar, þegar hin
slðari etur þá fyrri. Þjóðverjar
hafa haldið þvl fram, að efnið
sé jafnvel í andrúmsloftinu og
geti borizt þannig \ líkama
manna og dýra. Áðurnefndur
Ludwig Acker telur sig hafa
fundið upplausnir sem komizt
höfðu í snertingu við andrúms-
loftið, mengaðar af PCB. Spor
efnisins fundust reyndar þegar
fyrir sex árum f þoku yfir Ham-
borg og London, en þeirri upp-
götvun var ekki veitt athygli
að marki_
Vansköpuð afkvæmi
Framleiöendurnir Bayer 1
Þyzkalandi og Monsanto, sem
er amertskt en hefur viða útibú,
ætla að hætta framleiðslu. Samt
getur enn verið langur tfmi,
unz dregur úr menguninni af
efninu
PCB hefur valdið skemmdum
f lifur dýra, að sögn lækna, sem
það hafa athugað. Vanskapanir
unga hafa komið I Ijós við rgtm-
sóknir á hænum, ogmet5al'þeirra
1000 Japana, sem veiktust af
PCB-eitrun, fæddu nokkrar
kvennanna vansköpuð bðrn.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16