Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						30
LESBOK StOBÖUNBLABSENS
Tómasarríma
Páls á Hjálmssöðum.
P&ll á Hjálmsstöðum, eins og
hann er jafnan nefndur, er fædd-
ur 12. febr. 1873 á Hjálmsstöðum
í Laugardal. Voru foreldrar nans
Guðmundur Pálsson og Gróa Jó)is-
dóttir.
Hefir Páll dvalið allan sínn aJd-
itr á HjálmsstÖðum, fyrst með for-
eldrum sínum, en síðar bóndi þar.
Páll á Hjálmsstöðum.
Hann lærði ekkert í æsku utan
hinn vanalega lærdóm undir ferm-
ingu; ólst upp við þröngan kost,
var að upplagi mjög bókhneigður,
en hefir löngum haft lítinn tíma
til lesturs. Hann liefir frá því á
unga aldri látið fjúka í kviðling-
um við og við, en ekkert gefið sig
ao öðru leyti við kveðskap, sem
hann hafði þó allmikla tilhneig-
ingu 61. Þó verða stökur hans
ekki lijeraðsfleygar fyr en um og
eftir aldamót. En þá fer svo, er
smellnar stökur fljúga um sveitir,
að ferill þeirra er rakinn heim til
„skáldsins á Hjálmsstöðum," enda
hefir Páll á Hjálmsstöðum um ald-
arfjorðung staSið fremstur þeirra
Sunnlendinga, er lagt hafa rækt
við hina gömlu og góðkunnu íþrótt
alþýðunnar: hagmælskuna.
Ekki er það fyr en á síðustu
árum að Páll hefir haldið vísum
sínum saman og fram að 1910 mun
hann ekkert hafa skrifað af
því, sem hann orti. Það hefir
jafnan verið siður hans að yrkja
af munni fram; var hvorttveggja
að hann orti jafnan við st'arf sitt
og þá ekki tími til að festa vís-
urnar á blað, enda leit hann svo
á lengi vel, að vísnagerð þessi væri
áheyrendum „til hugarhægðar" en
sjálfum honum „hvorki til lofs nje
frægðar." En eftir 1910 verður
breyting á þessu. Þá urðu aðrir
til þess að rita niður alt sem þá
varð grafið upp af kveðskap hans
og kom þá að góðu haldi frábært
minni Páls, því að fjölda rímna-
fiokka um óskyld efni þuldi hann
upp úr sjer, sem aldrei höfðu kom-
ist á blað. En ekki var laust við
að Páli þætti þetta undarlegt í
fyrstu og óþarft að vera að skjal-
festa slíkt, sem vanalega hafði ver-
ið kveðið til stundargamans í kátra
drenpja hóp, ýmist í rjettum,
kaupstað eða lestaferðum, á meðan
Bakkus hvatti til dáða og ekki
þraut á veigaglösunum. Þó fór
svo að Páli varð ljúft að hrista
íir pokahorninu og kom þá margt
i leitirnar, en eflaust hefir annað
eins  glatast og gleymst.
Lítið hefir sjest eftir Pál á
prenti, þó hefir Morgnnblaðið hirt
sumar stókur hans. En hitt er al-
kunnugt, að stökur hans og j'msir
rímnaflokkar hafa nú á síðustu
árum flogið víða, og eiga ýmsir
margt af slíku í handritum.
Eitt af því, sem Páll hefir látið
einna fyrst frá sjer fara og alþýða
hefir tekið mestu ástfóstri við, er
Tóma«arríma sú, er hjer birtist.
Enda má hún að ýmsu leyti merki-
leg heita. Hún er brot úr menn-
ingarsögu (þjóðarinnar um það
leyti, sem gamlir og góðir siðir
verða að víkja fyrir öðrum nýjum,
sem mentunin og framfarabrutlið
telja betri og hagkvæmari.
Tómasar ríma.
Kveðin veturinn 1907.
Skamdegis við skertan dag
skemta blaðaskræður;
um Tómas skal því byrja brag,
Brattholti, sem ræður.
Bygð  hans stendur fjörðum fjær
f jalls með brekkum hærri,
í Árnesþingi enginn bær
er kaupstöðum fjærri.
Voru fróni finnast á
fegri Varla st'aðír";
Þar rjeð Gullfoss gígju slá
gegnum aldaraðir.
Iðu skrúðið löður ljóst
lífgar gljúfra tómin,
fossins hvassa bylgju brjóst,
brimar þrumu hljóminn.
Fyrir glófext fossins tröll
fram, sem kraftur þvingar,
liafa boðið handarmjöll
honum Englendingar.
En ei sig kærði um gullið grand,
greitt af þeirra lúkum,
vildi heldur verja land
valds og maurapúkum-
Um iitbúnað og áhöld hans
jeg vil nokkuð skHfa:
þessa góða merkismanns
mætti saga lifa.
Hans eru fákar tíu og tveir,
tamdir vel, óstaðir;
ársins tíðir allar þeir
eru  selspikaðir.
Degi hverjum ekki er
í kaupstað að slóra;
en þegar að heimanferð í fer
ferð hann gerir stóra.
Taglhársbeisli ei slakt nje sleipt
slöngvar klár á veginn,
járnmjel hart í högld er greypt
haglega báðum megin.
í klökkum hreindýrshornið er,
hvar í byrðin togar.
Skriðufells úr skógi hjer
skornir flestir bogar.
Er á hverjum hraustum jór
— hef jeg það í minni —
melreiðingur mikill og stór
magnaður af skinni.
Hver er sylgja úr horni hörð,
hvergi er líkist glingri;
oddabrugðin idlargjörð
ofin á sjálfs hans fingri.
Hans eru tæki traust í ferð,
af tryggu efni skorin:
öll eru reipi af ólum gerð,
elt og lýsisborin.
Geymir vörur vatnsheldur,
yelunnian bg þveginn
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32