Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						166
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
Kosningar í Bretlanði.
Þi'ngkosningarnar í Bretlandi fara fram niina um mánaðamótin,
og er þess biðið með óþreyju um allan hehn. liver úrslit þeirra
verða. í eítirfarandi grein gefur Gustav Sjösteen, frjettaritari
„Göteborgs Handels log Sjöfartstidning" yfirlit um horfur kosn-
injíanna oa undirbúning þeirra.
Kosningar þau', sem nú eiga fram
að fara í Bretlandi munu skera íir
um það hvert stefnir í hinu mikla
heimsveldi. Það þarf þó ekki að
búast við neinni bráðri umturnan
hvernig svo sem kosningarnar
fara. Að vísu hafa kosningarrjett
margir óþroskaðir, lítilsigldir
menn og lausir við ábyrgðartil-
finningu, en þegar á alt er litið, þá
er [>að vitvasta þjóðin í stjórn-
nialuiii og sú, sem mesta reynslu
hefir í sjálfstjórn, sem nú gengur
til kosninga. Gangi ofsi einhvers
fiokks fram úr hófi, þá hefnir það
sín undir eins.
Allir flokkar vita það, hversu
stór loforð sem þeir gefa fyrir
kosningar, að jafn gamalt og
grunnmúrað ríki og Bretland er,
getur ekki farið út í neinar öfigar,
heldur verður að fara hinn gullna
meðalveg. Sjálfstjórnarfyrirkomu-
Jag ríkisins getur ekki til lengdar
sveigt langt frá því, sem er þunga-
miðjan í öllum þeim stefnum, sem
uppi eru. Hinir ýmsu flokkar geta
teygt stefnuskrá sína langt út fyr-
ir hana. En hvar er þá þessi þunga
miðja.' Hvar greinast stefnurnar?
Það munu kosning;irnar sýna. Og
það eru miklar líkur til þess, að
þungamiðjan liafi færst allmikið
síðan  um  seinustu kosningar.
Nú sem stendur hafa margir
horn í síðu þingræðisms. Það er
ekki að furða, því að þingræðið
hefir marga galla, seni koma æ
betur í ljós. Meðan a'ðri stjett-
irnar stjórnuðu í þingræðislöndun-
um. sköruðu þær eld að sinni
köku, en þær gættu þess þó jafn-
fraint, að takmarka ríkisgjöld sem
allra mest. því að þær kærðu sig
ekki um að þurfa að sjá fyrir al-
þýðunni. En nú er þetta breytt
þannig. að meira er hugsað fyrir
])örfum  lægri stjettanna, og ment,-
á almannafje, og hvötin til sjálfs-
bjargar hefir dol'nað. Þeim pen-
ingum, sein þannig er varið, er illa
varið, og þetta spillir siðgæðis-
meðvitund ])jóðanna. Þessi til-
hiieiging, að lifa á öðrum, hefir
gert allmjög Vart við sig meðal
jafnaðarmannanna í Englandi og
hefir kveðið svo ramt að því, að
það hefir vakið eftirtekt um allan
heim.
Stanley Baldwin.
Þess ber þó að gæta, að það er
tæplega meíra en 1% af þjóðar-
tekjum Breta, sem' varið er til
þessara manna, eða með öðrum orð
um til þess að auka leti manna.
Og talsverð andúð er fram komin
hjá ])jóðinni gegn atvinnuleysis-
styrknum. eins og best sjest á
því, hve vel hefir verið tekið
stefnuskrá frjálslyndra, að láta
alla  atvinnulausa menn  fá vinnu.
Það eru ekki miklar æsingar
samfara kosningum í Bretlandi.
En róseini ])jóðai-iimar má ekki
skoða svo, sem áhugiim sje lítill.
heldur ber rósemin vott um glögga
íhuguii. Mikill hluti kjósenda af-
ræður ekki fyr sa á seinustu
stundu, hverjum þeir eiga að
fylgja, og við allar kosningar eru
]>að  „hlutleysingjarnir"   sem ráða
un,  menning  og  heilbrigðisástand     íirslitum. Og við þessar kosningar
þeirra hefir verið bætt að miklum     virðist  svo  seiu   þeíp  ,,hlutlausu"
mun.  Þetta kostar f je.  en þvi  er     sje fleiri en nokkuru sinni áður.
vel varið. En .jafnhliða hafa vinnu-        Pjöldinn allur yfirvegar stefnu-
i'ærir niejiu tekið upp á því að lifa     skrá Lloyd George uin að bæta úr
atvinnuleysinu, þannig, að eftir
tvö ár verði ekki fleiri atvinnu-
kyisingjar en góðu hófi gegnir, án
þess þó að auka nokkuð skatta til
ríkis eða sveita. Hann gerir ráð
fyrir ])ví að veita 586,000 manns
atvinnu þegar á fyrsta ári. Þar af
eiga 350 þi'is. að vinna að vega-
og brúagerðum, 35 þús. að húsa-
smíðum, 122 þús. við að leggja
síma og rafleiðslur, og 24 þús. við
aukningu ueðanjarðarbrauta í
Lundúnum. Auglýsingu um þetta
hafa frjálslyndir fest upp víðs-
vegar, en við hliðina er ávarp hægri
manna og er það fáort. Yfir því
er mynd af Baldwin forsætisráð-
herra, og undir því stendur ekk-
ert annað en „Safety first" (Or-
yggi fyrst og fremst).
Það er einkeiinilegt við þessar
kosningar, hvað íhaldsmenn eru
sparir á lofoið. Þeir gera það af
ásettu ráði. Þe,gar frjálslyndir
komu með stefnuskrá sína um að
ba'ta úr atvinnuleysinu, komu þeir
öllum a óvart, Jafnaðarmenn hafa
ekki sjeð sjer fært að ganga lengra
á þeirri braut, nema hvað þeir
vilja greiða fyrir mannflutningi
til annara ríkishluta. Er nú eftir
að vita, hvort meira má, mikil lof-
orð, eða engin loforð um neitt ann
að en það að fara gætilega. íhalds-
menn vilja bæta úr atvinnuleys-
iuu með verndartolluni. Það má
vera að yfirlætisleysi þeirra beri
ávöxt í kosnínguiiuin, en það get-
ur orðið þeim að falli.
í flestuiii kjördæinum hafa nú
þessir þrír flokkar frainbjóðend-
ur, og þess vegna er ómögulegt
að segja hverjir sigra muni. Einn
öf foringjum frjálslyndra, Sir Her-
bert Samuel, het'ir sagt í útvarps-
ræðu, að ekki væri hægt að spá
neinu um úrslitin, en alt benti til
]>ess, að íhaldsmenn mundu bíða
jafn algeran ósigur eins og 1906
(en ]>á voru tollaiuálin einniitt sett
á oddinn líka) og að þedr muni fá
fa'st ])ingsæti af þessum ]>remur
flokkum. Þetta sýnir að ininsta
kosti, hvað frjálslyndir eru von-
góðir.
Það er enginn efi á því að hvort
sem frjálslyndir eða jafnaðarmenn
taka við stjórn, \rÁ verður ráðist í
miklar ríkisframkvæmdir, en sigri
íhaldsmenn. þá er lyft undir þá
stefnu,   að   ríkið   eigi   fremur   að
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168