Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						)

LESBÓK   MORGUNBLAÐSINS

ia

klónum,  en sagt  er  að  hún   ereti

gefið þráðunum stefnu með hinum

Á afturenda afturbolsins eru

vanalega sex, liðskiftar vörtnr.

leifar af fótum, sem forfeður

köngulónna hafa haft í fyrndinni.

Þetta eru spunavortnrnar, of? höf-

um við sjeð árangurinn af starfi

þeirra, vefinn. A hverri vörtu eru

mörg göt, er liggja inn í pípur.

sem enda í kirtlum innan við vört-

una. I þessum kirtlum myndast

silkikent efni, sem síast út um

götin á vörtunum þegar dýrið

spinnur, og storknar í fíngerða

þræði í loftinu. Þræðirnar renna

saman í einn, hlntfallslega sterk-

an þráð.

T>að er eftirtektarvert, að til eru

margrs konar kirtlar, osr myndar

hver tesrund þræði af sjerstakri

ferð.

Könrrulærnar nota hræðina. sem

þær spinna á marervísleeran hátt.

Þær spinna veiðinet eða vef, eins

og við höfum s.ieð, marsrar erera

sjer skvli eins osr t. d. húsakönpru-

lóin, flestar spinna hjúp um eersr

sín, karldvrin spinna þræði, sem

þau nota við æxlunina. eins o<?

síðar skal vikið að. osr loks geta

kön<»nlærnar hreyft sisr úr stað

með hráðum. sem hær sninna. Al-

kunnur er fiskikarlinn eða dor-

dinsrullinn, sem síprur á bráðum

í húsum inni eins og veiðimaðnr

í hjarsri.

Könpulærnar skifta oft um hú-

stað. Þær ereta ekki lyft sier á

vænsmim yfir torfærurnar eins o™1

skordýrin. en kunna bó ráð við

vandanum. Þær bvg,<ria ..hens-i-

brýr" yfir er.iótur ocr læki. frá

hríslu til hríslu. En sá er gallinn

á, að ekki er hæert að bvereria slíka

brú nema einhver gola sje. því

vindur þarf að bera þráðinn þansr-

að, sem ferðinni er heitið. Þeorar

á að bvereria brú, snýr könarulóin

sjer undan vindinum, beinir aft-

urbolnum unp á við oer spinnur

af alefli. Brátt mvndast lane-nr

silkiþráður. oer er annar endinn

fastur í spunavörtum dýrsins en

hinn berst laus út í geiminn að

óþektu marki. Loks festist hann

og dreerur könerulóin - þá inn t'1

sín af þræðinum, uns hfín er þess

fullviss áð endinn er vel fastur

pr« óh»tt sje að nota brún*.    Á

haustin þeerar kjörin fara að

versua erera margir köngulóarung-

ar sjer þræði, sem verða svo lang-

ir og ljettir að þeir taka unerann

á loft og bera hann feikilangar

leiðir. Talið er að köngulær geti

borist n þennan hátt alla leið yfir

Atlantshafið frá Suður-Ameríku

til Afríku.

Þegar köngulóin finnur að fluga

er í netinu, hleypur hún þegar til

og heererur bráðina banasári með

bitkróknnum, oer kemur eitrið

henni þá að eróðu haldi. Híin sýgur

nn alt það nr flnerunni, sem æti-

leert er, svo ekkert er eftir nema

vængir og hvið þeerar máltíðinni

er lokið. Geti hún ekki torgað

allri flu<runni í einu. vill hún þó

tryareria sier hana sem birerðir til

seinni tíma oer spinnnr því um

hann h^'ir) Marnrnr Winrrnlær ráð-

ast ekki strax að bráðínni. heMfcnr

sninna fvrst um bær hvlki til bess

að þeim takist ekki að flýia o<r

drena þær síðan oer eta.

Hvað innri bvErsrin<ru körísrn-

lónna snertir skal bess eretið. að

út frá manranum s,an<1'a miöer lansr-

ir pokar, einn út í hvern fót. t

bessa poka getur safnast mikil

forðfmærinr*. en könrnilóin hofir

einni" ann^ð búr. bví að mikið af

beirri fæðu. sem mel+ist. verðnr

að fitn. sem safnast utan nm líf-

færin unrlir húðina, oar svnast þar

hvítir blettir utan k dýrinu. ef

húðin er gacrnsæ.

IfrjSc einkpnniTect er ástalíf

kön"n1'>nna. Karldýrið er vana-

lefa mikhi minna en kveudvrið, o"

oft svo líti^. að bað lifir sem

sníkindvr á líkama konunnar a^la

æfi. Þe<rar karlrlýrið e'irnist ástir

kvendýrsins, spinnur það vef osr

lætur dropa af frióefni driúpa k

hann. Nú er vefurinn með drop-

anum borinn að dálítilli blöðru,

sem er á öðrum kiálkannm, oer

dropinn soerinn inn í hana. Þecrar

að æxluninni kemnr, notað dýrið

kjálkann sem æxlnnarlim. os- þess

veerna er þessi nndirbúnin<i"ir

nauðsynleerur. En nú er eftir það

versta. oer það er að ná ástnm

meyjarinnar. Hún er nefnilesra

mesti grallaerripur hvað preðsmuni

snertir. oer verðnr biðillinn að fari

að öllu varleera, ef hann vill var-

»st   að   verða   etinn   með   húð   ••;

hári áður en bónorðinu er lokið.

því hann er veikur oer þróttlítill

í samanburði við kvenskessuna.

Ilann nálprast nú takmark Asta

sinna með ótrúlegri varúð og nær-

fíætni, o<? oft stígur hann ein-

kennile<ra dansa eða prefur fVá

sjer hlióð. ef takast mætti að

heilla konuna með söner eða iim-

leikalist. Lítist nfi stúlkunni þrátt

fyrir alt ekki á biðilinn etur hrtn

hann strax, ef hann kemst ekki

undan. opr takist með þeim ástir

et honum oft dauðinn vís þepar

meyjnnni fer að leiðast návist

hans.

Könprulærnar eiga sjer ntár<ra

óvini. H.ier á landi munu ýmsir

fue'lar. oer iafnvel mys oer rottnr

eta þær mikið, opr sagt er að sauð-

fien^ði byki pjott að præða sjer á

beim þeerar þess er kostur. Mesti

óvinnr íslenskra könprulóa mun þó

vera veturinn með fannk^'nprinu oer

frostunum. Húsakíinernlóin spinnur

vef sinn á óllum tímum árs, én

hvaða kiörum sæta „úti"-könerU-

lærnar undir vetrarsnjónu»? Það

hefir enerinn rannsakað, en telja

má líklesrt að sumar þeirra. að

minsta kosti, liggi í dvala, því að

erfitt er að ná í næringu. Köngu-

lærnar lifa eins og getið er nm,

mest á skordýrum, og gefur að

skil.ia, að fátt er um þau í vefjum

könorulónna k veturna, og kemur

henni þá fitan undir Uúðinai oer

forðanæringrin í pokununa út frá

maeranum að miklu gagni. A liinn

bónrinn s'eta könsrnlærnar sjálf«agt

oft náð sier í lirfur og púpur. en

til bess dugrir vefurinn ekki, enda

er ekki prott að koma honsm við

í klakanum.

1 byrjun greinarinnar gat ieg

þess, að allir myndu þekkja Koneru

lærnar frá öðrum dýruro. en þettn

mun þó tæplega rjett. Hjer á

landi er nefnilega til annar dýi*a-

flokkur, sem líkist könprnlónum

m.iög, og er þeim náskyldur. nefni-

lesra lanprfætlurnar. Af þeim er

miösr mikið bæði í útihúsum osr

eins úti um haera. Þær eru auð-

þektar frá köngulónuw * því, að

frambolurinn er óprreinileera

greindur frá afturbolnum. fram-

bolurinn er grreindur í þrjá lirinirH.

en afturboluririn í átta (Ihíai»s-

hlntar fataislnM k<*af«léa skiítast

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16