Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						)
LESBÓK   MORGUNBLAÐSINS
ia
klónum,  en sagt  er  að  hún   ereti
gefið þráðunum stefnu með hinum
Á afturenda afturbolsins eru
vanalega sex, liðskiftar vörtnr.
leifar af fótum, sem forfeður
köngulónna hafa haft í fyrndinni.
Þetta eru spunavortnrnar, of? höf-
um við sjeð árangurinn af starfi
þeirra, vefinn. A hverri vörtu eru
mörg göt, er liggja inn í pípur.
sem enda í kirtlum innan við vört-
una. I þessum kirtlum myndast
silkikent efni, sem síast út um
götin á vörtunum þegar dýrið
spinnur, og storknar í fíngerða
þræði í loftinu. Þræðirnar renna
saman í einn, hlntfallslega sterk-
an þráð.
T>að er eftirtektarvert, að til eru
margrs konar kirtlar, osr myndar
hver tesrund þræði af sjerstakri
ferð.
Könrrulærnar nota hræðina. sem
þær spinna á marervísleeran hátt.
Þær spinna veiðinet eða vef, eins
og við höfum s.ieð, marsrar erera
sjer skvli eins osr t. d. húsakönpru-
lóin, flestar spinna hjúp um eersr
sín, karldvrin spinna þræði, sem
þau nota við æxlunina. eins o<?
síðar skal vikið að. osr loks geta
kön<»nlærnar hreyft sisr úr stað
með hráðum. sem hær sninna. Al-
kunnur er fiskikarlinn eða dor-
dinsrullinn, sem síprur á bráðum
í húsum inni eins og veiðimaðnr
í hjarsri.
Könpulærnar skifta oft um hú-
stað. Þær ereta ekki lyft sier á
vænsmim yfir torfærurnar eins o™1
skordýrin. en kunna bó ráð við
vandanum. Þær bvg,<ria ..hens-i-
brýr" yfir er.iótur ocr læki. frá
hríslu til hríslu. En sá er gallinn
á, að ekki er hæert að bvereria slíka
brú nema einhver gola sje. því
vindur þarf að bera þráðinn þansr-
að, sem ferðinni er heitið. Þeorar
á að bvereria brú, snýr könarulóin
sjer undan vindinum, beinir aft-
urbolnum unp á við oer spinnur
af alefli. Brátt mvndast lane-nr
silkiþráður. oer er annar endinn
fastur í spunavörtum dýrsins en
hinn berst laus út í geiminn að
óþektu marki. Loks festist hann
og dreerur könerulóin - þá inn t'1
sín af þræðinum, uns hfín er þess
fullviss áð endinn er vel fastur
pr« óh»tt sje að nota brún*.    Á
haustin þeerar kjörin fara að
versua erera margir köngulóarung-
ar sjer þræði, sem verða svo lang-
ir og ljettir að þeir taka unerann
á loft og bera hann feikilangar
leiðir. Talið er að köngulær geti
borist n þennan hátt alla leið yfir
Atlantshafið frá Suður-Ameríku
til Afríku.
Þegar köngulóin finnur að fluga
er í netinu, hleypur hún þegar til
og heererur bráðina banasári með
bitkróknnum, oer kemur eitrið
henni þá að eróðu haldi. Híin sýgur
nn alt það nr flnerunni, sem æti-
leert er, svo ekkert er eftir nema
vængir og hvið þeerar máltíðinni
er lokið. Geti hún ekki torgað
allri flu<runni í einu. vill hún þó
tryareria sier hana sem birerðir til
seinni tíma oer spinnnr því um
hann h^'ir) Marnrnr Winrrnlær ráð-
ast ekki strax að bráðínni. heMfcnr
sninna fvrst um bær hvlki til bess
að þeim takist ekki að flýia o<r
drena þær síðan oer eta.
Hvað innri bvErsrin<ru körísrn-
lónna snertir skal bess eretið. að
út frá manranum s,an<1'a miöer lansr-
ir pokar, einn út í hvern fót. t
bessa poka getur safnast mikil
forðfmærinr*. en könrnilóin hofir
einni" ann^ð búr. bví að mikið af
beirri fæðu. sem mel+ist. verðnr
að fitn. sem safnast utan nm líf-
færin unrlir húðina, oar svnast þar
hvítir blettir utan k dýrinu. ef
húðin er gacrnsæ.
IfrjSc einkpnniTect er ástalíf
kön"n1'>nna. Karldýrið er vana-
lefa mikhi minna en kveudvrið, o"
oft svo líti^. að bað lifir sem
sníkindvr á líkama konunnar a^la
æfi. Þe<rar karlrlýrið e'irnist ástir
kvendýrsins, spinnur það vef osr
lætur dropa af frióefni driúpa k
hann. Nú er vefurinn með drop-
anum borinn að dálítilli blöðru,
sem er á öðrum kiálkannm, oer
dropinn soerinn inn í hana. Þecrar
að æxluninni kemnr, notað dýrið
kjálkann sem æxlnnarlim. os- þess
veerna er þessi nndirbúnin<i"ir
nauðsynleerur. En nú er eftir það
versta. oer það er að ná ástnm
meyjarinnar. Hún er nefnilesra
mesti grallaerripur hvað preðsmuni
snertir. oer verðnr biðillinn að fari
að öllu varleera, ef hann vill var-
»st   að   verða   etinn   með   húð   ••;
hári áður en bónorðinu er lokið.
því hann er veikur oer þróttlítill
í samanburði við kvenskessuna.
Ilann nálprast nú takmark Asta
sinna með ótrúlegri varúð og nær-
fíætni, o<? oft stígur hann ein-
kennile<ra dansa eða prefur fVá
sjer hlióð. ef takast mætti að
heilla konuna með söner eða iim-
leikalist. Lítist nfi stúlkunni þrátt
fyrir alt ekki á biðilinn etur hrtn
hann strax, ef hann kemst ekki
undan. opr takist með þeim ástir
et honum oft dauðinn vís þepar
meyjnnni fer að leiðast návist
hans.
Könprulærnar eiga sjer ntár<ra
óvini. H.ier á landi munu ýmsir
fue'lar. oer iafnvel mys oer rottnr
eta þær mikið, opr sagt er að sauð-
fien^ði byki pjott að præða sjer á
beim þeerar þess er kostur. Mesti
óvinnr íslenskra könprulóa mun þó
vera veturinn með fannk^'nprinu oer
frostunum. Húsakíinernlóin spinnur
vef sinn á óllum tímum árs, én
hvaða kiörum sæta „úti"-könerU-
lærnar undir vetrarsnjónu»? Það
hefir enerinn rannsakað, en telja
má líklesrt að sumar þeirra. að
minsta kosti, liggi í dvala, því að
erfitt er að ná í næringu. Köngu-
lærnar lifa eins og getið er nm,
mest á skordýrum, og gefur að
skil.ia, að fátt er um þau í vefjum
könorulónna k veturna, og kemur
henni þá fitan undir Uúðinai oer
forðanæringrin í pokununa út frá
maeranum að miklu gagni. A liinn
bónrinn s'eta könsrnlærnar sjálf«agt
oft náð sier í lirfur og púpur. en
til bess dugrir vefurinn ekki, enda
er ekki prott að koma honsm við
í klakanum.
1 byrjun greinarinnar gat ieg
þess, að allir myndu þekkja Koneru
lærnar frá öðrum dýruro. en þettn
mun þó tæplega rjett. Hjer á
landi er nefnilega til annar dýi*a-
flokkur, sem líkist könprnlónum
m.iög, og er þeim náskyldur. nefni-
lesra lanprfætlurnar. Af þeim er
miösr mikið bæði í útihúsum osr
eins úti um haera. Þær eru auð-
þektar frá köngulónuw * því, að
frambolurinn er óprreinileera
greindur frá afturbolnum. fram-
bolurinn er grreindur í þrjá lirinirH.
en afturboluririn í átta (Ihíai»s-
hlntar fataislnM k<*af«léa skiítast

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16