Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						LE8BÓK MORGTJNBLAÐSINS
229
liraunið, fyrir þa-5 fyrsta til að ná í
beitu og svo líka að vita hvort
fiskur var við sandinn; eitthvað
óákveðið frá landi bjuggust þeir
við þorski, en dýpra ýsu.
Þarna úti á Holtshrauni sást á
öldunum hvort eða hvað mikið
brim var, og eins og áður er minst
á ef sjo var að brima var róifr
eins og hægt.va*, anna-rs eins og
gengur og gerist. Og þegar inn-
undir kojn var fýrst aðgætt rifið
hvemig það leií út, og ef ekkert
var tíl fyrirstöðu og fær sjór, var
róið inn á leguna. Þó var áður
aðgætt hvort altværi í lagi. Fyrst
raaður í hverju rúmi og stað 2—3
utanundir menn, tveir banda-
menn, sá röskari með kollubandið,
hjnn með hnútubandið. Sú aðferð
að stökkva úr skipinu niður í
flæðið þótti ekki í lagi og gat
orðið ónýt, nema stokkið væri út
með aðsogi. Ef bandamenn lentu
í útsoginu, áttu þeir næstum víst
að detta og í besta tilfelli komust
þeir upp, en seint og fengu snupr-
ur. Og ef þetta vildi til hjá ung-
lingum var það ekki framaauki.
ITtanundirmenn stukku út strax
þegar skipið kendi grunns; altaf
þóttust formenn vissir hvort skip-
inn slæi austur eða vestur og eft-
ir því vao- öll tilhögun, en þó kom
fyrir að skipinu slæi öfugt. Það
var óþægilegt, en þó hjálpaði það,
að allir vissu hvað þeir áttu að
gera í slíku tilfelli. Ekki var sarna
hvernig róðrarmenn gerðu litt
verk. Fyrst þurftu þeir að róa o?
róa vel, og umfram alt að reka
ekki árina í og gera átakið með
því alveg öfugt. Þó var það skárra
í land en úr landi, því formaður-
inn, stýrði þá. Þá var og áríðandi
fyrir ræðarana, að vera fljótir að
tflka árina upp úr keip þegar skip
ið kendi lands og leggja þær langs
upp í skipið.
Allir skilja að mestur vandinn
hvílir á formanninum, fyrst að
velja lagið í land, og svo að stýra.
Æfinlega var kallað, að róa í land
á þriðja (seinasta) sjónum. Það
þótti því mjög þægilegt fyrir for-
manninn ef fiskur var svo mikill
að seilað var, að með ]>ví að hann
hjeldi í seilarnar gat ha-nn stilt svo
til að við lendinguna yrði skipið
mátulegt á landsjónum,
Þegar alt er komið í lag, er róið
inn yfir rifin inn á leguna. Þar er
vanalega hættulaust a-ð liggja. Ef
vel hefir fiskast er fiskurinn seil-
aður út og seilurnar hnýttar í gott
og sterkt band, t. d. nýtt færi.
Formaðurinn heldur í það við land-
róðurinn og getur dregið úr gangi
skipsins, ef t. d. hann heldur, að
skipið verði of framarlega í sjón-
um. Jeg held að það hafi æfinlega
verið seilað ef hálffermi var. Ef
það- hefði ekki verið gert, hefði í
flestum tilfellum tapast út megin-
ið af aflanum, því ])egar skipinu
sló, hefði allur aflinn farið í land-
hliðina og hrokkið út um leið. TTm
leið og skipið kenndi grunns tók
formaður stýrið af og lagði í skut-
inn, svo eftir að skipinu hafði sleg-
ið, og ef um fiskseilar var að ræða
fór hann úr skipinu (eins og vant
var) og gekk lítið eitt frá skipinu
og togaði seilarnar ]>ar upp. Til
þess ])urfti dálitla aðgæslu, eins og
altaf ]>arf við hvaða verk sem er.
Það varð oft að gefa eftir á bnnd-
inu. Aður en sjórinn fjell, dró hann
í sig seilarnar og hefði þá ekki
verið gefið eftir, hefði bandið slitn-
að og fiskurinn líklega tapast. Þeg
ar seilarnar eru landfastar er fisk-
urinn afseilaður og dreginn upp
fyrir flæðarmál, eins og allur farm
ur skipsins, möstur, segl, árar ot*
stýri.' Á meðan þessu fer fram
standa utanundirmenn utanundir
og bandamenn halda í biindin. Þó
kom það fyrir að hnútubandsmað-
ur var tekinn frá bandinu ef hans
var meiri þörf við annað. Þegar
skipið var orðið tómt, og sjórinn
hafði fært það ofar, var því snúið
og reist á kjölinn og sett upp eins
og jeg hefi áður lýst, 011 skipin
sem eru í sömu vörinni eru sett,
]>annig upp, að þau eru hlið við
hlið, og að heita föst hvert við ann
að og skorðuð með hlunnum. Vann
lega var allur farangur látinn upp
í skipin, ])egar vertíðarlok voru.
Um skiftingu aflans.
TTm hann er það að segja, að
það var þar eins og annars staðar.
reynt að hafa hvern hlut svo jaín-
an. sem föng voru á. Væri hlut-
irnir t. d. 17, valdi formaður 17
stærstu fiskana og Ijet há í 17
staði, og þessu hjelt hann svo á-
fram, þar til öllu vnr skift. Ef ein-
hver hlutur sýndist rýrari en hinn,
var hann bættur upp. Mig minnir
að svo væri einn maður látinn
snúa baki að fiskinum og sagt við
liann: ,,Hver skal ])ar?" Jeg man
þetta þó ekki vel. Ekki mhinist
jeg að ]>að kæmi fyrir að nokkur
væri óánægður með skiftin. Ekki
ma-n jeg hvort steinbít eða keilu
var skift eð'a látinn vera happ-
diáttui- eins og þá var siður i
A'estmannae^-jum og jafnvel um
ýsu, upsa og smálúðn. Sá, sem
fjekk skötu, fjekk ra-ssinn og lifr-
ina í happdrætti. Það kom fyrir
við sandinn að dregnar voru smá-
lúður. Sjálfsagt hefir verið reynt
að láta alla fá lítinn smekk af
þeim. Á Holtslirauni kom fyrir að
dregnar voru flakandi lúður, seni
nefnt var, það þótti góður fengur.
og þá ekki síður fvrir þann sem
dró, því hann fjekk í happdrátt all
an lirygtjinn (ruður) og jeg held
hausinn, sporðinn og magann sem
])ótti herramanns matur — upp iir
súru. Þetta var^ ]>egar lúðan var
flökuð. Allri lúðu va-r skift svo,
að allii- fengu eitthvað. Það kom
líka fyrir að stærstu löngumar
voru bútaðar, því ]>ær gátu jafn-
gilt tveimur til þremur öðrum fisk
utt). og ekki var ætlast til að 'það
se-n fiskaðist á TToltshrauni væri
haft til innlegers í kaupstaðinn,
heldur til heimilisins.
Feimflutn'ngurinn.
Auðvitað komu viiktunarstrak-
arnir vanalega í tæka tíð með hest-
ana. Og ]>egar til heimferðar var
búið. voni virkin lögð á hestana.
Pf fískur var lítill, V4ir hann reidd
ur undir sjer sem kallað var, seil-
aðui' upi> og látinn á hestinn, og
svo settist maðurinn ]>ar ofan á.
Væri fiskurinn mikill, var hann
látinn á hestinn, en maðurinn gekk
moð. Ymsir, sem langt áttu heim.
skildu fisk sinn eftir og var hann
þá sóttur daginn eftir. Það urðu
engin mistök á því, því allar seila-
nálarnar voru brennimerktar eig-
andanum. Mikil var gleðin ])egar
sjómennirnir komu heim ganírandi,
af því. að þá höfðu þeir fiskað vel.
En mest var þó gleðin út af því,
að þeir komu lifandi heim.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232