Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						LESBÓK  MORGUNBLAÐSINS
323
fyrir það að allir vita, að upp-
blástur landsins á undanförnum
öldum hefir aðallega verið eyðingu
skóga að kenna, að þau skóga-
kjörr, sem enn eru til, eru besta>
vörn gegn þessum landspellum, og
að nýir skógateigar myndu A'erða
bestu fjársjóðir komandi alda, þá
hefir skógræktin ávalt verið oln-
bogabarn landsmanna og aldrei í
hávegum höfð.
Meðan að miljónum króna hefir
t. d. verið fleygt í almisheppnaðar
áveitur og ýmislegt annað, sem að
litlu haldi hefir komið, hafa skóg-
ræktarmálin aldrei haft neinu
verulegu fje úr að spila- Þess
vegna hafa framkvæmdir jafnan
verið litlar. Á síðustu árum hefir
verið dregið svo iir fjárveitingum
til skógræktar, að ástand skóg-
ræktarmálanna hefir aldrei verra
verið. Á svæðum, þar sem friðun
var komin á, er búpeningur farinn
að ganga að nýju, vegna þess að
fje það, sem varið er til skógrækt-
ar, myndi ekki nægja til að við-
halda þeim girðingum, sem komið
hefir verið upp. Lög þau, sem
sett hafa verið til þess að vernda
síðustu skógaleifarnar, eru víðast
virt að vettugi. Ástæðan er sú
sama. Það er ekkert fje til þess.
að halda uppi settum reglum um
meðferð skóga. Það litla, sem gert
er skógunum til góðs á þessum ár-
um, er ekki nema kák eitt. Og það
er til stórkostlegrar skammar fyrir
land og þjóð.
En það verðum við Islendingar
að gera okkur ljóst, að ef við vilj-
um byggja þetta land, verðum við
að bæta fyrir syndir forfeðranna,
hætta allri rányrkju, laga það. sem
aflaga hefir farið og rækta landið
á nýjan leik. Fyrsta sporið í þá
átt hlýtur að verða það, að klæða
landið þeim gróðri, sem hindrar
uppblástur og veitir öðrum gróðri
líf og skjól. Og það getur ekki
leikið minsti vafi á því, að sá gróð-
ur er skógargróður. Það getur
hvorki dulist þeim, sem sjeð
hafa framfarir Vagla og Hall-
oimsstaða skóga, síðan þeir voru
friðaðir, nje heldur þeim, sem tekið
hafa eftir framförum fjallafur-
anna á Þingvöllum.
Tjarnarhólminn.
Eftir Jón Pálsson.
Elstu menn bæjarins, eða þeir
þeirra, er hjer hafa dvalið lengst,
svo sem Sigurður Jónsson járn-
smíðameistari, sem nú er á 90. ári,
og Bjarni Matthíasson hringjari,
rúmu ári yngri, muna eftir því, að
þegar þeir fluttust hingað, Sigurð-
iii á 19. ári en Bjarni 9 ára, að
..Hólminn í Tjöminni" var þá að-
eins lítil grjóthrúga og má nokk-
uð ráða um stærð hans af því, að
menn notuðu hann til þess að hai'a
i honum nokkurs konar hringekju
(Karusel). Hann hafði þvi að þessu
leyti allmikla þýðingu fyrir bæj-
arbúa, vegna þess, að þar fór fram
ein af aðalskemtunum þeirra að
vetrinum til, einkum á kvöldum,
]>egar ísar voru á tjörninni. Hring-
ekjunni hafa menn lýst þannig:
Stöng ein var reist í miðjum hólm-
iinum; efst á henni var ]iverslá
ein og náði hún á báða vegu 3—4
álnir út yfir flatarmál hólmans;
niður úr öðrum enda slárinnar
hjekk reipi og var sleðj bundinn
við það; tjald var yf'ir sleðanum
og logaði ljós á lampa þar inni- A
sleðanum sátu börn og unglingar,
enda oft eldra fólk. sem ljet aka
sjer hringinn í kringum hólmann,,.
með því að rammefldir karlmenn
gengu á liinn enda slárinnar og
ýttu sleðanum þannig áfram. Far-
gjaldið var 2 skildingar fyi-ir börn
og 4 skildingar fyrir hvern full-
orðinn far]>ega nokkrar hringferð-
ir í .senn, uns um var skift og ný
áhöfn kom í stað þeirrar er áður
var. Þótti þetta góð og holl skemt-
un ;i tungllýstu og tæiii svell-
inu,. meðan aðrir brunuðu sjer á
skautum, eða rendu sjer á hross-
leggjum eða klakatorfum fram og
aftur um ]ivera og endilanga
tjörnina.
Að öðru leyti var líeykjavíkur-
tjöi'n ekki notuð til skemtana.
nema hvað ýmsir ljeku sjer að því
]iar, sem víða annars slaðar í bæn-
um, t. d. á Melunum eða á sljett-
um túnum. ,.að slá Köttinn úr
sokknum". Sigurvegarinn í þeim
leik   var   nefndur   „Kattakóngur"
Og ]>ótti ]>að engu óvirðulegra
nafn, en glímukóngur nú. Ekki er
þó getið um neinn kattakóng Is--
la.nds. þá, nje heldur met í þes.-iari
íþrótt, sem livorki mun liafa verið
geðsleg nje fogur.
Umbætur. Hringekjan legst niður.
E.yvindur Arnason útfararstjóri
segir. að .Jakob Sveinsson trje-
siníðameistari og kennari Eyvind-
ai-, hafi fengið Sveiri Hunólfsson
steinhöggvara til ])ess, nú íyrir
nál. 60 árum, að aka grjóti út í
l'.ólmann, stækka liann nokkuð og
lilaða hann upp, en við þá stækk-
un og breytingu mun hringekjan
hafa lagst  niður.  —
Sverrir Runólfsson var ættaður
austan úr Skaftafellssýslu, alkunn-
ur steinsmiður hjer í bænum og
víðar um land. Hann bygði m. a.
Þingeyrarkirkju. (Ilann var sonur
Runólfs Sve!-rissonar á Maríu-
bakka, bvóður Eiríks Sverrissonar
sý.slum. og var fæddur 9. júlí 1831.
Ilann druknaði 10. maí 1879 einn
á báti á Húnaflóa ásamt hundi
sínum, er liann nefndi „Magnús
l)erfætta"].  (Frásögn H. Þ.).
Sverrir mun manna fyrstur hafa
byrjað á því að æfa unga menn
við glímur o fl. íþróttir. Glímu-
völlurinn var þar sem Hringbraut
liggur sunnan vert við kirkju-
^iirðinn.
Tndriði Einarsson rithöfundur,
sem nú er á 83. ári, segir, að Arni
Thorsteinsson landfógeti, sem ljet
sjer manna mest umliugað um að
prýða bæinn á ýnisan hátt, hafi
sýnt hólmanum þann sóma, að
]>ekja hann mold og torfi, en Ja-
kob ¦Sveinsson muni síðan hafa
bætt svo um, að fuglar gætu
hafst þar við, enda hafi hann o.
fi. Reykvíkingar haft þar endur
sínar á sumrum, svo að ]>ær hefðu
betra næði til að verpa eggjum
sínum ]>ar en ])'ær höfðu í landi.
Viltar endur eða aðrir fuglar sáust
])á sjaldan eða aldrei á tjörninni.
því þeir voru óðara skotnir, ef
þeir sáust þar eða í nánd við bæ-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328