Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						bék
14. tölublað.
JWorgíimWsiSífiajö
Sunnudaginn 10. apríl 1938.
XIII.  árgangur.
1—fgl<U»yn«*i1l«J« W.
r
Islendingar fengu alt sitt
járn frá rauðablæstrinum
TaliíS er, að þjóðir í vestanverðri
Asíu hafi 2000 árum f. Kr.
lært að framleiða hreint járn úr
járnmálmi. Áður en menn fundu
aðferð þessa, hafa meuii getað
notfært sjer járn, eins og það finst
á stöku stað óblandað öðrum efn-
um í náttúrunni. Járn þetta hafa
menn kaldhamrað og lagað til á
þann hátt til þeirra nota, er því
var  ætlað.
Það verður alla tíð hulin gáta,
livernig menu fundu aðferðina tíl
þess að vinna járn. En telja má
alveg víst, að fyrsta efnivaran
hafi verið mýrarauði, og eldivið-
nrinn var viðarkol alt fram til 18.
aldar.
Kunnáttan á járnvinsln hefir
komið til Norðurlanda nokkrum
öldum fyrir Krists burð og breiðst
óðfluga út. Þessi mikilsverði
þáttur í  verklegi-i   menningu   nor-
Einn af háskólafyrirlestrum dr. Niels Nielsen, er
hann flutti hjer, var um rauðablásturinn og járn-
vinslu yfirleitt frá fyrstu tíð og fram til vorra daga.
Hann hefir, sem kunnugt er, rannsakað það mál
gaumgæfilega, fyrst rauðablásturinn í Danmörku
eins og hann var fyrr á öldum, og síðan rannsakað
það mál hjer á landi.
Eftirfarandi stutta frásögn um þessi efni hefir
dr. Niels Nielsen látið Lesbók í tje.
rænna þjóða varð brátt almenn-
ingseign um öll Norðurlönd. Járn
vinslan varð heimilisiðnaður í
hverri sveit, þar sem skilyrði til
þess voru fyrir hendi, þar sem
til var mýrarauði, og þar sem
eldsneytið  var  fáanlegt.
Yíðast virðist járnvinsla hafa
verið á hverjum bæ. En snemma
á tímum hafa þó verið uppi sjer-
stakir j.irngerðarmenn og smiðir.
Rnuðublási-
nrsgrófin
rið Belgsá
í Fnjóskudnl.
sem höí'ðu rauðablásttir að at-
vinnu sinni og járnsmíði. Með ým-
iskonar ráðum liertu þeir járnið
Og  framleiddu   bitjárn.
Þegar jeg hafði rannsakað
menjar rauðablástnrs í Daiv
mörku, sem kunnar eru, og gerl
athuganir mínar ;i því máli, fór
jeg að hugleiða, að í fornritum
Jslendinga er víða talað um rauða
blástur og járngerðarmenn. Því
var ]>að að jeg tók mjer ferð ;i
;i liendur Iiingað til lands sum-
arið 1!)2;>. Fór jeg mn Yestur- og
Xorðurland Og að nokkru leyti
uni Suðurland. En mesta ár koni
jeg ;i nokki'a rauðablástursstaði
til viðlx'tar. þó aðalerindi mitt
til   Islands væri annað  í það sinn.
Á 'pessum ferðalögum mínum
komst jeg að raun um, að alstað-
BT ]>ar sem sögnr og aðrar forn-
ar lieimildir segja frá járngerð-
armönnum, þar eru sýnilegar
menjar eftir  þessa iðju.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112