Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						282
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
HORNSTRANDIR
Kynjasagnir margar hafa spunn
ist um Hornstrandir og Horn-
strendinga, og hafa þær horist
víða um land. Hornstrandir
hafa verið sagðar fram úr hófi
hrjóstrugar, bera mönnum ein-
ungis þyrna og þistla, rjett eins
og skaparinn hefði í fyrndinni
bÖlvað þar jörðunni. Og Horn-
strendingar hafa verið sagðir
fáráðlingar og mannleysur, sem
hjetu rímnanöfnum, ef þeir
væru þá skírðir, og slægju sum
sumur ekki túnskikana sína sök
um deyfðar í hornstrendska
rosanum. Jeg var á ferð á
Hornströndum í sumar í júlí-
mánuði, og langar mig að segja
frá því, hvernig Hornstrandir
og Hornstrendingar koma mjer
fyrir sjónir að því ferðalagi
loknu.
Jeg fór í bíl snemma morg-
uns áleiðis frá Reykjavík til
Hólmavíkur. Við urðum að sæta
sjávarföllum með Gilsfirði, í
grend við Ólafsdal, þar sem bún-
aðarskólinn var fyrrum, — urðum
að þræða á hílnum í flæðarmál-
inu. LeiSin með Gilsfirði og á
Steinadalsheiði er sums staðar
vond og hrikaleg, jeg hefi ekki
heyrt fólk syngja sálma í bíl fyr
en þar; en þetta er líka hættuleg
leið, — vestfirskir Kambar! Að
kvöldi erum við í Ilólmavík við
Steingrímsfjörð, kyrlátu kaup-
túni með útsýui til blárra, hún-
vetnskra fjalla. Fram á nótt —
og þá var að sÖnnu náttleysa —
voru drengir að stinga kola í tærri
höfninni, og telpur úr þurrabúð-
unum komu heim um miðnætti
með litlar skjólur, fullar af fyrstu
aðalbláberjum suinarsins. Náttúr-
an hefir verið múðurlynd þar í ár
eins og sunnanlands. Jeg gekk
upp um ásana í nætursólskininu;
þótt þar sje ekki beint fagurt um-
hverfi og freœur megi kftlla land-
lð grátt en grœnt söktiffl grjótsins,
pá heflr nfitturah framreitt marg-
^r krásír,  þar sem  nokkur javð-
Eftir
Einar Guðmundsson,
kennara
vegur er til. Melasólin prýðir
naktar klappirnav, hún þarf eng-
an jarðveg, sýuist manni; lu'in
blónigast eins og stafur Arons.
Jeg tók mjer fari með gaf lkæim
yfir fjörðinn austur í landareign
Hellu. Steingrímur landnámsmað-
ur, sem fjörðurinn er kendur við,
kvað hafa boðio, að hann yrði
heygður í Staðarfjalli, og mælt
svo íwi, að eigi færist skip á firð-
inum, þar sem sæist af haug hans.
Lítt vita menn nú, hvar haugur
hans var orpinn, en sagt er, að
ekki hafi í manua minnum týnst
maður í innanverðum firðinum.
Steingrímur hlýtui að vera heygð
ur nokkuS hátt í fjallinu, fyrít
verndarkraftur hans nær lengva
en til Hólmavíkur, og nenn feria
þarna á  gaflkæm:   í  austanbrælu
í landareign Ilelm eru tveir
hangar úti í tjörim.m, og M skamt
milli þeirra. Munnmæli henna,
að hjón frá garðinum Hellu sjeu
heygð í þeim, og er annar haug-
urinn nefndur Kollshaugur, en
hinn Lanarhaugur. Kollshaugur er
stærri en hinn haugurinn, og er
hann að lögun sem sykurtoppur
og að nokkru leyti vaxinn víði.
Steinhleðslur viiðast vera undir
haugunum báðum. Þeir eru ekki
friðlýstir, en í tjornunum eru þeir
í rauninni sjálffriðaðir. Kollshaug
ur er fegursti Iiaugur, sem jeg
hefi sjeð, — fornt listaverk nátt-
úrunnar eða fornmanna.
Skamt þaðan, á hálsi nokkvum,
er svonefndur Selkollusteinn, og
er nánara sagt í'rá þessu í Guð-
mundar sögu biskups. í kaþólsk-
um sið voru piltur og stúlka feng-
in til aS færa ungbarn frá Eyjum
til skírnar að Staðarkirkju. Þan
voru veik fyrir, og þeira tafðist
uffl of hjá steinínum. Þá ev þau
vitjuSu   barnsins   aftnr,   var   það
dautt. Ilinn óhremi andi í óskírðu
baruinu haf'ði brotist út, og var
afturgangan nefnd Selkolla. Sel-
kolla sprengdi aug\i úr fólki og
var ægileg plága, uns Gvöndur
«óði var fenginn til þess að koma
henni fyrir, og sökti hann henni
að Ilamri. Biskup ljet setja nið-
ur kross mikinn, þar sem hann
siikti henni, og hann bauð ,mönn-
um að ákalla krossinn með lýsing
o}í bænahaldi, og var það gert.
Á Selströnd eru ýmis örnefni,
sem benda til þess, að franskir og
spænskir sjómenn hafi farið þar
með ránum, enda er þar víða æta-
samt. Frá Bæjum er refarækt mik-
il í Grímsey úti í Steingrímsfirði.
Refirnir ganga ]>ar lausir og afla
sjer sjálfir ætis sumarlangt og
lengur, en þeim tv smalað eins og
sláturfje að hamri einum og skotn-
ir þar, þegar bændurna er farið
að langa í skinn þeirra. Heldur er
dýralífið í eynni fátæklegt, eins
og að líkindum lætur, þar sein
skolli er þar húsbóndi. Viti er í
eynni, en langt er síðan þar var
bygð. — Jeg gekk fyrir Bjarnar-
fjörðinn syðri, og á hjöllunum
milli bæjanna Kaldrananess og
Bakka sá jeg fyrsta sinni gróður
o<í gróðurfar vestra, sem mjer
var framandi: Bvekkuvnar voru
sums staðar hvítar af skollaberj-
um, og imargt var þar af kross-
jurt. Stóð af ýmiss konar burknum,
s. s. uxatungu, óx þar undir ber-
um himni án þess að hafa nokkra
skugga aðra en þá, sem frekar
þröngir dalir veita. Strandirnar
eru snauðar af hellum og skútum
og yngri hraunum, svo aS burkn-
arnir hafa orSið aS venja sig viS
birtuna. Milli bæjanna Nattstvík-
Ur off Kjörvogs *h jeg siíar blátt
áfram sltegjuv af burkmint.
Þrenningargvas vex vilt í Goðáal
U
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288