Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 36. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						LESBÖK   MORGUNBLAÐSINS     *    ^^1
441
LANDVÆTTIR
ALKUNN er frásögn Snorra
Sturlusonar uin llarald Danakon-i
ung Gormsson, er hann ætlaði aö
í'ara herferð til Islands. Haraldur
konungur bauð kunnugum manni,
að í'ara í hamförum til Islands og
frcista, hvað hann kynni scgja hon-
um.
Sá fór í hvalslíki. En er hann,
kom til landsins, íór hann vestur
íyrir norðan landið. Ilann sá, að
fjöll öll og hólar voru i'ullir a£
iandvættum, sumt stórt og sumt,
smátt. En er hann kom fyrir Vopna
fjörð, þá fór hann inn fjörðinn og
ætlaði á land að ganga. Þá fór
ofan eftir dalnum dreki mikill, og
fylgdu honum margir ormar, pödd-
ur og eðlur og bljesu citri á hann.
Ilann lagðist í brott og vestur
fyrir land, allt fyrir Eyjafjörð.
Fór hann inn eftir þeim firði. Þar
íór móti honum i'ugl svo mikill,
að vængirnir tóku út fjöllin beggja
vegna, og fjöldi annara i'ugla, bæði
stórir og smáir. Braut fór hann
þaðan og vestur um landið og svo
suður á Brciðafjörð og stefndi þar
inn á fjörð. Þar iör móti honum
griðungur mikill og óð á sæinn Ót
og tók að gelta ógurlega. Fjöldi
Jandvætta  J'ylgdi  honum.
Brott fór hann þaðan og suður
um Rcykjancs og vildi ganga upp
á Víkarsskciði. Þar kom á móti
honum bcrgrisi og hafði járnstaf
í hendi, og bar höfuðið hærra eu
f.jöllin og margir aðrir jötnar mcði
iionum.
Þaðan í'ór hann austur með endi-i
löngu landi — „var þá ckki ncma
sandar og öræfi og brim mikið.,
fyrir utan, en haf svo mikið millum
J^ndanna", segir hann, „að ekki
er þar fært langskipum". Þá var
Mrodd-IIelgi í Vopnafirði, Eyjólfur
Eftir Ólaf Briem
Eftirfarandi grein eftir Ólaf Briem magister, um land-
vætti er skrifuð fyrir Lesbók í tilefni þess, að ákveðið
var á þessu ári, að táknmyndir landvætta, þeirra, sem
g-etið er um í Heimskringlu, skuli vera í skjaldarmerki
lýðvéldisins.
„Bárðar" -myndin í  Hítardalskirkjugurði.
/Valgcrðarson   í   Eyjafirði,   Þórður
gcllir í Breiðafirði, Þóroddur  goði'
í Ölfusi.
Ei'tir þessari frásögn cru gcrðar
myndirnar af landvættunum, sem
prýða skjaldarmcrki Islands. Er þaðj
að vonum, því að hvcrgi cr þeini,
lýst eins greinilcga og hjer. En.
cigi að síður er fullvíst, að menn
hugsuðu sjer landvættirnar ekki
alltaf í þessu gcrvi.
Sumt í frásögn Snorra er meira
* að segja með þeim svip, að það
getur varla verið runnið upp úr
íslcnskri þjóðtrú, t. d. um pödd-
urnar og cðlurnar. En samt cr á-
stæðulaust að efast um, að kjarni
söguniiar sjc af íslenskum rótum
runninn.
Önnur ummæli um landvættirnar
cru miklu stuttorðari. Merkust,
þeirra cru ákvæðin í ui>phafi Ulf-
Ijótslaga, scm Landnáma greinir
f rá: „Það var upphaf hinna hciðnu
laga, að menn skyldu eigi hafa
höfuðskip á haf, cn cf þeir hefði,
skyldi þcir aí' taka höfuð, áður
þeir kæmu í landsýn, og sigla eigi
að landi með gapandi höí'ðnin cða
gínandi trjónum, svo að landvættir
fælist við".
Ennfremur cr landvætta getið
á tveim stöðum öðrum í Land-
námu. „Þcir voru þá fulltíða synir
Molda-Gnúps. Björn og Gnúpur,
Þorsteinn hrungnir og Þórður
Ieggjaldi. Björn dreymdi um nótt
að bergbúi kæmi að honum og bauð
að gera fjelag við hann, en hann
þóttist játa því. Eftir það kom haf-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 433
Blašsķša 433
Blašsķša 434
Blašsķša 434
Blašsķša 435
Blašsķša 435
Blašsķša 436
Blašsķša 436
Blašsķša 437
Blašsķša 437
Blašsķša 438
Blašsķša 438
Blašsķša 439
Blašsķša 439
Blašsķša 440
Blašsķša 440
Blašsķša 441
Blašsķša 441
Blašsķša 442
Blašsķša 442
Blašsķša 443
Blašsķša 443
Blašsķša 444
Blašsķša 444
Blašsķša 445
Blašsķša 445
Blašsķša 446
Blašsķša 446
Blašsķša 447
Blašsķša 447
Blašsķša 448
Blašsķša 448