Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						béh
36. tölublað.
Sunnudagur 19. október 1947.
XXII. árg.
Arni Óla:
ELLIÐAÁRMÁLIN
SAGA ELLIÐAÁNNA er ekki ó-
rnerkur þáttur úr sögu Reykjavíkur.
Árnar voru í landnámi Ingólfs Arnar-
sonar og Vík hefur upphaflega átt
allan veiðirjett þar. En þegar sjálf-
stæðar jarðir byggjast upp með án-
um, fá þær veiðirjett fyrir sínu landi.
ÞÓ eru nokkrar likur til þess að af-
komendur Ingólfs hafi haldiö nokkru
itaki í veiðinni, þvi að í máklaga frá
1235, er seinna verður getið, er sagt
að ..Víkurmenn" eigi veiðírjettindi í
ánum og ennfremur Þormóður Svarts-
son, bóndi í Gufunesi. En hann mun
kominn af Ingólfi Arnarsyni og hygg-
ur Klcmer.s Jómson að þessi veiði-
rjettur Gufunesinga, sje kominn að
erfðum frá IngóJfi.
Veiðirjetturinn í ánum varð mörg-
um öldum seinna hið mc;ta þrætu-
epli og hófust út af því 8 ára mála-
ferli, þras og svo að segja borgara-
styrjöld á Seltjarnarnesi. Verður aðal-
lega dvalist við þann kafla sögunnar
í þessari grein, eða hin svo nefndu og
alræmdu ,,Elliðaármál".
ELSTU HEIMILDIR
í MÁLDAGA frá árínu 1231 scgíi
að Viðeyjarklaustur eigi Elliðavatns-
land hálft og allt land að Vatnsenda
með þeim veiðum og gæðum, er þeim
LaxakisUi i ElliÖaánum 18i6 (mynd úr bók Gaimards >
hafa fylgt að íornu. Þar segir einnig
að klaustrið eigi Kleppsland allt og
laxveiði í Elliðaám að helmingi við
Laugarnesinga.
Samkvæmt máldaga frá 1235 á svo
klaustrið í Viðey, Laugarneskirkja,
Nesmenn og Víkurmenn veiði í Elliða-
ánum og er nánar ákveðið hvern
hluta hver þessara aðila eigi. Þar er
og sagt fyrir uin það hvernig megi
veiða og eru leyfðar tvær veiðiað-
ferðir. Önnur er sú að draga á viö ár-
ósana, en það má ekki gera nema með
fjöru eða útfalli. Hin aðíerðin er sú,
að stííla aðra kvíslina og veita hcnni
í hina op var það kallað að „gera í ár".
Með því móti mátti taka laxinn svo
að segja á þurru landi í þeirri kvísl-
inni, sem stífluð var.
Með siðaskiptunum (1550) varð sú
breyting á, að konungur sölsaði undir
sig klaustrin og allar eignir þeirra og
jarðagóss. Varð konungur þá ,,eig-
andi" að laxveiðinni í Elliðaánum og
þeim klausturjörðum, sem að ánum
lágu. Konungur notaði fyrst veiðina
fyrir eigin reikning, en er stundír
liðu fram, þótti honum þac" ekki til-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316