Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						&m&
13. tölublað
Sunnudagw 11. apríl 1948.
XXIII. árgangur
Arni Ola:
KAUPMENN í GRÓFINNI
Fyrsti kaupmaður i Reykjavík
MAÐUR er nefndur Johan Christjan
Sunchenberg. — Hann var forstjóri
konungsverslunar hjer og innrje*:ting-
anna. Fyrstu ár hans var verslunin
úti í Örfirisey, en eftir að innrjett-
ingarnar voru komnar, þótti ekki
hentugt að hafa hana þar og voru
verslunarh'sin, 4 að töiu, flutt til
Reykjavíkur á árunum 1779—80 og
sett níður norðan víð hús innrjatting-
anna, vestanvert við Aðalstræti, upp
af Grófinni.
Sunchenberg þótti all-harðdrægur í
viðskiptum, og er það nefnt sem dæmi,
að 1783 tók hann upp þann sið að taka
af mönnum upp í skuldir peninga,
sem þeir ætluðu að kaupa fyrir. Þegar
stjórnin vissi þetta harðbannaði hún
slíkt athæfi og áminnti hann um að
gæta meiri sanngirni í viðskiptum.
Sunchenberg hefur þó látið eftir
sig betri minningu en þessa. — Hann
kom fyrstur manna með uppástungu
og ráðagerðir um það, að stofna skóla
í Reykjavík. Ætlaðist hann svo til að í
þessum skóla væri 20 fátæk börn.
víðsvegar af landinu, 10 stúlkur og 10
drengir, og nytu þar fræðslu og upp-
eldis frá 7—15 ára aldurs. Vildi hann
hafa skólann í Hlíðarhúsum og gerði
ráð fyrir að stofnkostnaður hans yrði
Verslunarhús Sunchenbergs 1S0Í
719 rd„ en árlegur rekstrarkostnaður
620 rd. Fekk hann sóknarprestinn,
síra Guðmund Þorgrímsson, til þess
að semja reglugerð fyrir skólann. Fje
til að standast útgjöld skólans bjóst
hann við að fá með samskotum, bæði
hjer og erlendis. Þetta var fimm ár-
um eftir að konungsverslunin fluttist
til Reykjavíkur. Setti hann nú upp
guðskistu í sölubúðinni í því skyni að
safna f je til skólans. En þegar Lewet-
zow, stiptamtmaður á Bessastöðum,
frjetti þetta, varð hann afar reiður.
Sendi hann kaupmanni harðort ávít-
unarbrjef fyrir að hafa dirfst að gera
þetta án leyfis konungs, skipaði hon-
um að taka guðskistuna burtu innan
24 stunda og láta sig fá skýrslu um
hve mikið hefði gefist.
Þannig fór þessi góða fyrirætlan
Sunchenbergs út um þúfur. — —
Reykjavík fekk kaupstaðarrjettindi
1786. Bjuggu þá ekki nema 13 fjöl-
skyldur á kaupstaðarlóðinni og var
Sunchenberg langfremsti virðingar-
maður hins nýa. kaupstaðar. Þá gat
ekki heitið að hjer væri neinir mennta
menn nje embættismenn. Stiptamt-
maðurinn sat á Bessastöðum, landfó-
geti   í   Viðey,   lögmaðurinn   uppi   í
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204