Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						w
14. tðlublað
torgmtfi'fodðtii*
Sunnudagínn 13. apnl 1918.
XXIII. árgangur
Arni Ola:
DANSKIR LÖGREGLUÞJÓNAR
ÞEGAR Reykjavík fekk kaupstaðar-
rjettindi var gefið fyrirheit um það
að hún kynni síðar að fá sín eigin
yfirvöld. En þetta drógst þó fram til
1803. — Þá fanst dör.sku stjórr.inni
Reykjavík vera orðin svo stór, að
kominn væri tími til þess að ge a
hana að sjerstöku lögsagnarumdæmi
og láta hana fá sitt sjerstaka yfirvald.
Var þá gefinn út konungsúrskurður
um það, að hjer skyldi vera sjerstak-
ur „býfógeti", en af sparnaðarástæð-
¦ um var svo fyrir mælt, að hann skyldi
jafnframt gegna sýslumannsembætt-
inu í Gullbringu og Kjósarsýslu. Það
helst þó ekki nema í þrjú ár, því að
þá var sýslumannsembættið tekið und-
an, en sameinuð embætti landfógeta
og bæjarfógeta.
Jafnframt skipun bæjarfógeta var
ákveðið að hann skyldi hafa tvo lög-
regluþjóna sjer til aðstoðar. Bæjar-
fógetinn átti að hafa 300 rdl. í laun á
ári, en lögregluþjónarnir 150 rdl.
hvor. Og til þess að gera þá sem valds-
mannlegasta voru þeim fengin dönsk
einkennisklæði. Voru búningar lög-
regluþjónanna rauður kjóll með græn-
um kraga.
Ekki var verið að hugsa um það að
fá íslendingum þessar stöður í hend-
ur. Var hingað sendur 25 ára gamall
í REYKJAVÍK
Dani. Rasmus Frydensberg, sem bæj-
arfógeti. Var hann að vísu lögfræðing-
ur og haíði verið ritari í Rentukam-
meri, en kunni ekki orð í íslensku og
var með öllu ókunnur íslenskum hátt-
um. En honum vildi það til happs að
hann fekk Finn Magnússon (síðar
prófessor) fyrir skrifara og var Finn-
ur hans önnur hönd í embættisrekstr-
inum.
Með Frydensberg voru sendir hing-
að tveir danskir menn, sem skyldu
vera fyrstu lögregluþjónar hins nýa
kaupstaðar og höfuðborgar á íslandi.
Þeir skildu heldur ekki orð í íslensku.
Annar þeirra hjet Ole Biörn, en hinn
^ilhelm Noldte. Höfðu báðir verið
undirliðsforingjar í hernum.
Wilhelm Noldte
Um hinn síðarnefnda er það að
segja að hann var skósmiður og skip-
aður beint með tilliti til þess, vegna
þe«s að hjer var þá enginn skósmið-
ur er heitið gæti. Mun hann jafn-
framt embættisverkum sínum hafa
átt að sóla skó hinna dönsku kaup-
manna hjer. Noldte hafði góða vitn-
isburði, en svo brá við þegar hann var
hingað kominn, að hann lagðist í ó-
skaplega óreglu og drykkjuslark, svo
að hann gat ekki gegnt sýslan sinni.
Kvað svo ramt að þessu að Frydens-
berg varð að reka hann upp úr nýári
1804 og var hann sendur utan sum-
arið eftir.
Ole Biörn
Ole Biörn var roskinn maður, kom-
inn á sextugsaldur. Hann hafði verið
undirliðsforingi í 20 ár og aldrei kom-
ist hærra. Hann var hinn mesti ó-
reglumaður og svolamenni og illa
þokkaður af ísleridingum. Jafnframt
lögregluþjónsstöðunni var hann gerð-
ur fangavörður og var jafnan mjög
hrottalegur við fangana.' Árið 1809
barði hann einn fangann svo misk-
unnarlaust, að hann beið bana af.
Ekki varð það til þess að auka vin-
sældir lögregluþjónsins, en ekki var
honum refsað fyrir þennan glæp, því
að tukthússtjórnin bað honum vægð-
aar og með það var málið látið falla
niður.
Hann Ijet af embætti árið 1814 og
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220