Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 3. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						r«
LESBOK MORGUNBLAÐSINS
eða einhver gullkorn úr fornbók-
mentum. Þegar börnin þurftu ekki
lengur á forskrift að halda, voru
þau látin afrita ljóð og sögur Á
þennan hátt lærðu þau málið, hið
lifandi mál. Þau kyntust þeim
skyndimyndum og Ukingum, sem
skáldin brugðu upp. Þau kyntust
ósjálfrátt blæbrigðum málsins, en
auk þess fengu þau þekkinf?u á
ljóðum og sögum og mörgu öðru.
Afritunin varð þeim ekki aðeins
æfing í skrift, heldur margvísleg
fræðsla, sem þau drukku í sig um
leið og þau afrituðu.
Fólkið var Ijóðelskt. Það var t. d.
gaman að afrita Hjálmarskviðu
Sigurður Bjarnasonar:
Orga hróðug hrædýrin,
hvorgi bjóðast varnir,
korg úr blóði bergja minn
borginmóði og arnir.
Hin dýrt kveðna vísa ljet vel á
vörum og myndin, sem hún brá
upp var bæði átakanleg og stór-
fengleg. En nú koma „grammatík-
usarnir" og tæta hana sundur á
sinn hátt og segja að hún sje mein-
gölluð. Hin ískalda hönd þeirra
sviftir ljóma skáldskaparins af
henni og brýtur hana niður í
„rusl".
„Gammatík" og skáldlist á ekki
saman. Jeg þekki mann, sem hefir
verið sex vetur í barnaskóla og
aðra sex í mentaskóla, og hann
hefir sagt mjer, að þar hafi hann
aldrei heyrt minst á að til væri
stuðlar og höfuðstafur.
I
I                          4.
Um 9 ára skeið var jeg auglýs-
ingaritstjóri við Morgunbl?.ðið.
Vegna þeirrar atvinnu hefi jeg
kynst stíl og rjettritun fleiri
manna en flcstir aðrir. Mjer of-
bauð oft þegar jeg las þau hand-
rit, sem bárust og bar þau í hug-
anum saman við brjefin heima í
^ sveitinni, þegar  jeg  var   krakki.
íslensk söngkona
vestan hafs
VIÐ PUGET SOUND hjer á Kyrra-
hafsströndinni er landslag breyti-
legt og útsýnið heillandi. Fjöll sjást
í hæfilegri f jarlægð — og víða sjest
út yfir sund og eyar. Skógar klæða
hæðir og hlíðar — en gróðursæl
hjeruð á milli. Alt þetta gleður
augað í útsýn frá' borginni Tacoma
í Washington ríkinu. Hún telur
rúml. 137.000 íbúa og er um 40 míl-
ur í suður frá Seattle. Þar eru bú-
settar nokkrar  fjölskyldur  af ís-
Munurinn til hins verra var svo
stórkostlegur.
Ekki er það eingöngu „gramma-
tikurstaglinu" að kenna. Sífeld-
ar breytingar á stafsetningu hafa
átt sinn þátt í því líka.
Pilturinn, sem kom með reikn-
ing: „Ferer flöttning á kussum"
sýndi þó að hann hafði tileinkað
sjer hina nýu reglu um tvöfp.ldan
samhlj'óðanda. En hverju var hann
nær fyrir það?
Hvað kunni höfundur Njálu í
grammatik? Hvað vissi hann um
núhðna tíð, þáliðna tíð, þáframtíð,
þáskildagatíð og slík vísindi, sem
nú er tahð nauðsynlegt að troða í
fólk þegar á barnsaldri? Ekkert
— bókstaflega ekkert. Aumingja
maðurinn.
Þessum fáfróða manni tókst þó
að skrifa bók, sem enn er „voldug
og sterk í hreinleik máls og list-
ar". (Niðurlagsorð í formála Guðna
mag. Jónssonar fyrir Njálu). „Efni
hennar er bæði unaðslegt og sorg-
legt, og einkar mikilvægt að sögu-
legri þýðingu. Enn auk þessa jafn-
ast engin saga við hana að því, er
orðfærið snertir; það er bæði lip-
urt og Ijctt og hátignarfult og al-
vörumikið. Málið á Njálu er hin
fullkomnasta    fyrirmynd    fagurs
orðfæris. Sagan er hin þýðingar-
mesta fyrir fræðimennina, hvort
sem eru sögufræðingarnir eða mál-
fræðingarnir". (Sjera Janus Jóns-
son).
6.
Það má heita nýung í íslenskum
málvísindum, að gera setningu
lestrarmerkja að málfræði. Með
þessu er enn verið að rugla skiln-
ing barnanna. Mjer er sagt að oft
liggi "við að nemendur falli á próf-
um vegna þess, að þeir hafi ekki
getað lært þessa grein „málfræð-
innar".
Nú er setning lestrarmerkja
einkamál hvers rithöfundar, alveg
eins og það er einkamál hvers
manns hvernig hann leggur á-
herslu á mælt mál. Þeir Ari fróði,
Snorri Sturluson og höfundur
Njálu gátu ritað sæmilegt mál,
þrátt fyrir það að þeir voru svo
óhepmr að vera fæddir löngu áð-
ur en þessi lestrarmerkja vísindi
komu til greina. En ætti þeir nú
að ganga undir inntökupróf í
mentaskóla, mundu þeir allir falla
á íslensku vegna vanþekkingar
sinnar á málfræði, stafsetningu og
kommusetningu.
Þannig erum vjcr á villustigum.
Á. Ó.
V
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44