Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 47. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						'   646
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
fagurlega skreytti hús hans, ekki
neíndur á naín.
En menn þeir, sem skreyttu hús
með fornmannamyndum, eru þó
ekki allir gleymdir. Munnleg arf-
sögn geymir enn nafn eins þeirra.
Það er Þórður hreða, sem fyrst
bjó að Ósi í Miðfirði og síðan að
Miklabæ í Óslandshlíð og var uppi
á 10. öld.
í sögu Þórðar segir að hann hafi
verið ailra manna hagastur. Var
hann fenginn til þess að smíða
skála á Höfða á Höfðaströnd,
Hrafnagili í Eyafirði og Flatatungu
í Skagaíirði.
Saga Þórðar er talin rituð á 14.
öld og líklega á seinna helmingi
þeirrar aldar. Segir hún að skál-
inn í Flataíungu'hafi staðið allt til
þess efr Egill biskup Eyólfsson var
á Hólum, en skálinn á Hrafnagili
standi þá enn. Af þessu má ráða
að þau hús hafi verið vönduð og
sterklega byggð upphaflega, því að
þau hafa staðið 300 ár eða lengur.
En nú er að segja frá því, að
enn eru til útskornar fjalir, sem
munnmæli herma að sé úr skála
þeim, er Þórður smíðaði í Flata-
tungu, og fylgir það sögninni að
Þórður hafi skorið myndirnar.
Sumar af fjölum þessum eru enn
norður í Flatatungu, en nokkrar
eru hér í Þjóðminjasafninu.
Fjalir þessar, þótt ósamstæföar
séu, eru merkilegar um margt. Á
þeim má glögglega sjá, hvernig
fornmenn skreyttu híbýli sín með
útskornum myndasögum, og að sá
sem þessa sögu „skrifaði" hefir
ekki verið neinn viðvaningur.
„KJÖRVIÐURINN"
FYRIR NORÐAN
Gizka má á, að þegar skálinn
mikli var tekinn niður í Flata-
tungu, hafi timbrið úr honum far-
ið a víð og dreif, eins og oft vildi
¦¦i   »i. r-»—r*/r*&**-m>r
Hér er sporðdreki mikill með mann í kjaftinum. Þessi fjöl og: neðra fjalarbrot-
iff eiga saman eins og sjá má ef vel er að gætt, því að önnur höndin á líkinu
sést á neðri fjölinni og tvö mannshöfuð á enðri fjölinni ná upp á efri fjölina.
Efst er endinn á lengstu fjölinni, þar sem menn halda saman höndum.
verða. Og með vissu vitum vér, að
sams konar fjalir og með sams
konar útskurði, hafa verið til á
tveimur bæum, Bjarnastaðarhlíð
og Flatatungu, og munnmæli
herma að þær sé allar úr sama
húsinu, skálanum sem Þórður
hreða byggði í Flatatungu.
Nú er það kunnugt, að í Flata-
tungu stóð lengi baðstofa, sem
þiljuð var með útskornum fjölum
í öðrum enda. Þessi endi baðstof-
unnar var rifinn árið 1881 og hin-
um útskornu fjölum þá sundrað.
Fór sumt af þeim í hina nýu bað-
stofu, sumt í búr og ónnur hús.
Sumarið 1886 kom Sigurður Vig-
fússon fornfræðingur að Flata-
tungu „til þess að skoða leifar af
skála þeim, sem mælt er að Þórður
hreða hafi smíðað þar", eins og
hann kemst að orði. í búrinu fann
hann í áreftinu fimm fornar fjalir,
útskornar með mannamyndum og
voru sumar þeirra heilar. í skála-
dyrum voru þrjár stoðir áttkantað-
ar með fornum greypingum og tveir
syllupartar þykkir sem plankar,
strykaðir einkennilega. Er svo bezt
að láta Sigurð segja frá því, er
hann fann þar í viðbót, og hvað
honum var sagt um þennan húsa-
við:
„í miðbaðstofunni, sem nú er
elztur partur hennar, voru 3 stoðir
stuttar, strykaðar á 2 röðum, að
því er séð varð með líkum stryk-
um og syllurnar. Einnig var þar í
reisifjölinni dálítill fjalarstúfur út-.
skorinn með mannsmyndum, sam-
kyns og á fjölunum í búrinu. Bónd-
inn í Tungu gat þess >og, að þá er
hann reif og byggði j austurenda
baðstofunnar vorið' áður, hafi þar
komið fyrir samskonar viður og
þessi, og þar á meðal ein fjöl 15
þuml. löng, sem hefði verið látin
'í gólfið undir rúm, þar sem ég ga't
eigi komizt að að skoða hana. Sams
konar við kvað hann og vera í fjós-
inu, þó að eigi væri hann útskor-
inn.... Þorkell bóndi Pálsson í
Flatatungu sagði mér skrítna sögu
um þennan við. Hann sagði að Jón-
atan bóndi á Silfrastöðum, faðir
Sigurðar bónda á Víðivöllum (d.
1884) og þeirra systkina, hefði sagt,
að viðurinn í Flatatunguskálanum
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 629
Blašsķša 629
Blašsķša 630
Blašsķša 630
Blašsķša 631
Blašsķša 631
Blašsķša 632
Blašsķša 632
Blašsķša 633
Blašsķša 633
Blašsķša 634
Blašsķša 634
Blašsķša 635
Blašsķša 635
Blašsķša 636
Blašsķša 636
Blašsķša 637
Blašsķša 637
Blašsķša 638
Blašsķša 638
Blašsķša 639
Blašsķša 639
Blašsķša 640
Blašsķša 640
Blašsķša 641
Blašsķša 641
Blašsķša 642
Blašsķša 642
Blašsķša 643
Blašsķša 643
Blašsķša 644
Blašsķša 644
Blašsķša 645
Blašsķša 645
Blašsķša 646
Blašsķša 646
Blašsķša 647
Blašsķša 647
Blašsķša 648
Blašsķša 648
Blašsķša 649
Blašsķša 649
Blašsķša 650
Blašsķša 650
Blašsķša 651
Blašsķša 651
Blašsķša 652
Blašsķša 652
Blašsķša 653
Blašsķša 653
Blašsķša 654
Blašsķša 654
Blašsķša 655
Blašsķša 655
Blašsķša 656
Blašsķša 656
Blašsķša 657
Blašsķša 657
Blašsķša 658
Blašsķša 658
Blašsķša 659
Blašsķša 659
Blašsķša 660
Blašsķša 660