TÝmarit.is
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbˇk Morgunbla­sins

and  
M T W T F S S
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Main publication:

Morgunbla­i­


Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Lesbˇk Morgunbla­sins

						-   238

LESBÓK MORGUNBLAÐSINS

VERALDARSAGAN I

CÁ SEM á annað borð er farinn

að notfæra sér h3gskýrslur til

að fræðast um aðrar þjóðir oggera

samanburð á þeim og sinni eigin

þjóð, hætíir því vart aftur. Þcss-

háttar menn lifna allir við er þeir

sjá hagfræðilegt efni, þó að þeir

hafi verið að sofna yfir dágóðri

skáldsögu. Því að tölurnar geta ver-

ið lifandi, og eru það jafnan þeg-

ar þær fjalla um það sem er áþreif-

anlegt og einhvers varðandi. Og

þær eru fræðandi og veita miklu

meira af þeim „hyggindum sem í

hag koma" en ýmsar frásagnir ver-

aldarsögunnar um Atla Húnakon-

ung, Alexander mikla, Júlíus Cæs-

ar eða Napoleon.

Heimurinn er orðinn þannig, að

enginn skyni borinn maður getur

án hagskýrslanna verið. Eigi aðeins

hagfræðingarnir sjálfir eða kaup-

mennirnir, sem hafa verslunarsam-

bönd við fjarlæg lönd, heldur líka

sjómaðurinn og bóndinn. Umheim-

urinn er orðinn svo nálægur og

viðskiftin svo margþætt, að enginn

kemst hjá því að vita meira um

þennan sama umheim en forðum,

meðan þjóðirnar voru einangraðar

og hver reyndi að búa sem mest

að sínu.

Það tók stundum mánuð og það-

an af meira að komast af íslandi

til annara landa, og þarf ekki að

sem lá þar í einu hólfinu. Þarna

var hann þá kominn maðurinn,

sem hvarf meðan á smíði skipsins

stóð. Sagan um að hann hefði ver-

ið kviksettur í skipinu, reyndist þá

rétt eftir allt. Þess vegna hafði

Austri hinn mikli alltaf verið

óhappaskip.

BÆTTAR samgöngur hafa gert veröldina smærri og aukið viðskiíti

þjóðanna. Hagskýrsiurnar eru orðnar ómissandi þáttur í almennri

frseðslu, og án þ:irra er ekki hægt að gera samanburð á þjóðunmn.

__   Á  því   sviði   vinr.ur   hagiræðideild UNO órnetanlegt starf.

fara nema rúm hundrað ár aftur

í tímann til að finna þess dæmi. Nú

er hægt að fara nokkrum sinnum

kringum hnöttinn á þeim tíma, og

vilji einhver koma orðsendingu út

í lönd getur hann gert það og feng-

ið svar við henni á sama klukku-

tímanum.

Margir gera sér ekki og vilja

ekki gera sér grein fyrir því, að

mennirnir á jörðinni eru orðnir

hver öðrum háðir, og verða því

háðari sem samskiftin verða meiri.

Við þurfum að vita um árferðið í

Brasilíu til þess að geta gert okkur

í hugarlund hvort kaffiverðið fer

hækkandi eða lækkandi næsta ár,

og við verðum að þekkja Brasilíu-

búa til að vita hvernig við eigum

að verka fiskinn, sem við seljum

þeim. Við verðum að þekkja hvaða

atvinnuvegir það eru, sem hver

þjóð skarar sérstaklega fram úr í,

hvaða menntastofnanir íslending-

um er ráðlegast að sækja þegar

þeir vilja framast í einhverri sér-

stakri grein. — Og við verðum að

vita hvað er að gerast í heiminum,

og sérstaklega hvar um framfarir

er að ræða í heiminum. Þegar stríð

verður í Kóreu eða Indókína fáum

við meira en nóg að frétta um það,

en síður um hitt, ef eitthvert ný-

mæli kemur fram í atvinnumálum,

jafnvel þó að það gæti varðað ís-

lendinga miklu.

Sem betur fer gerist nefnilega

miklu fleira í heiminum en styrj-

aldir — bæði heitar og kaldar. Fyr-

ir frumkvæði UNO hefur hin síð-

ustu ár verið unnið að skýrslu-

söfnun meðal allra þjóða, til að

ná saman hagfræðilegu yfirliti um

sem flestar þjóðir heimsins, at-

vinnu þeirra og menningu. Það

eru 252 svæði á hnettinum, sem

þessar hagskýrslur ná til og hefir

yfirlitið verið látið ná aftur til árs-

ins 1932, en þá gekk kreppa yfir

veröldina, og fram til allra síðustu

ára.

í

MANNFJÖLDINN

Hve margar manneskjur lifa á

jörðinni? Fyrir stríð var talan mjög

á reiki, því að um ýms lönd varð

að fara eftir ágiskun. Samkvæmt

upplýsingum UNO er talið að árið

1952 hafi mannfjöldinn verið 2.499

milljónir, en árið 1920 ekki nema

1.875 milljónir. Á síðustu fimm ár-

um hefur fólkinu fjölgað um 26

milljónir á ári, að meðaltali.

Þetta svarar til þess að nú búi

18 manns á hverjum ferkílómetra

að meðaltali. í Afríku eru 208 millj-

ónir, hvkir, svartir og múlattar, eða

aðeins 7 á ferkílómetra. í Ameríku,

nyrðri og syðri, er aðeins þéttbýlla,

eða 8 manns á ferkílómetra, og í

Asíu, að rússneskum löndum und-

anskildum, búa 1326 milljónir, eða

meira en helmingur allra jarðar-

búa, og þar eru að meðaltali 50

manns á hverjum ferkílómetra. í

Evrópu eru 81 manneskjur á hverj-

um ferkílómetra en Evrópa er sex

sinnum minni en Asíulöndin. Á

ýmsum   úthafseyjum   jarðarinnar

					
Hide thumbnails
Page 229
Page 229
Page 230
Page 230
Page 231
Page 231
Page 232
Page 232
Page 233
Page 233
Page 234
Page 234
Page 235
Page 235
Page 236
Page 236
Page 237
Page 237
Page 238
Page 238
Page 239
Page 239
Page 240
Page 240
Page 241
Page 241
Page 242
Page 242
Page 243
Page 243
Page 244
Page 244
Page 245
Page 245
Page 246
Page 246
Page 247
Page 247
Page 248
Page 248
Page 249
Page 249
Page 250
Page 250
Page 251
Page 251
Page 252
Page 252