Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						21. tbl.
JfofgmiMatoiii
Sunnudagur 22.júní 1958
bék
XXXIII. árg
Um íslenzka blaðamennsku
Eftir  VILHJÁLM  Þ.  GISLASON
FYRSTA íslenzka blaðið kom út í
Reykjavík 5. nóvember 1848. Það
var Þjóðólfur. Tímarit höfðu bá
verið til hér lengi, eða frá því
Magnús sýslumaður Ketilsson fór
að gefa út Mánaðartíðindi á dönsku
1775. Ekki var að öllu leyti skarpur
1773. Ekki var að öllu leyti skarpur
um og elztu blöðunum, því að
Þjóðólfur kom fyrst ekki út nema
tvisvar í mánuði. Margt í gömlu
tímaritunum var .forkunnar gott,
þau voru vel og vandlega skrifuð,
full af skynsamlegu viti og hag-
nýtum hugleiðingum og tillögum,
og í og með skáldskapur, heim-
speki og trúmálagreinar. Þangað
má rekja uppruna margra verk-
legra framfara og framkvæmda,
sem löngu seinna báru fullan á-
vöxt, svo að hér blómgaðist nvtt
þjóðfélag. I gömlu Félagsritunum
var beinlínis sagt að þar væri mesx
„mundat til þess verkliga" og var
ekki vanþörf á. Þetta upphaf ís-
ienzkrar blaðamennsku í tímarit-
um 18. aldarinnar átti rót sína að
rekja til enskra tímarita og nor-
rænna og íslenzk tímarit báru lengi
svipmót þessa uppruna síns, t. d.
í samtalsforminu, sem oft var á
greinunum þar, jafnvel allar göt-
ur fram á fyrstu ár Þjóðólfs.
Með Þjóðólfi og þeim blöðum,
sem fóru í kjölfar hans, kemur
samt nýr svipur á þessar útgáfur,
ný tóntegund og að sumu leyti nýtt
efnisval. Greinarnar verða styttri,
fieiri og fjölbreyttari. Kröfur um
nýjari, fljótari fréttir fara að láta
meira að sér kveða. Tímaritin
fluttu að vísu fréttir ,oft ágætar
fréttir, en ekki nýjar fréttir, enda
ekki samgöngur til þess. Útlendu
fréttirnar í Minnisverðum tíðind-
um, íslenzkum sagnablöðum og
Skírni voru ítarlegar og skemmti
legar, og oft mjög vel læsilegar enn
í dag, enda samdar af beztu rit-
höfundum og skáldum þjóðarinn-
ar. En þær voru öllu heldur sagna-
ritun en blaðamennska og bárust
ekki út hingað fyrr en seint og síð-
ar meir, að sínu leyti eins og slíkar
fréttir höfðu öldum saman borizt
hingað á Alþing og önnur manna-
mót með þeim sem heim komu úr
utanförum sínum. Svo hafði þessi
gamla fréttaritun tímaritanna
önnur áhrif, sem menn ganga
gjarnan fram hjá. alveg ómaklega.
Útlendu fréttirnar   hafa  sjálfsagt
Sveinbjörn Hallgrimsson.
haft mikil pólitísk áhrif og voru
stundum beinlínis skrifaðar í þeim
tilgangi. Það er órætt og reyndar
órannsakað, hvaða áhrif frásagn-
irnar af frelsishreyfingum og bylt-
ingum umheimsins hafi haft á hug-
myndir manna hér heima um ís-
lenzk mál og hvernig þær hafa
kveikt í mönnum eða stutt þá og
stælt í þeirri baráttu fyrir frelsí
stjórnarfars, fjármála og efnahags-
lífs, sem var að búa um sig á 18.
öld og blossaði upp á öldinni sem
leið.
Loks má minnast gömlu tímarit-
anna fyrir eitt enn, sem lengi hafði
áhrif á islenzka blaðamennsku til
mikils góðs. Þau settu merkið hátt
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336