Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Skrúfan
varð eftír
|-f NATTFLUGIÐ 1924 vakti heims-
athygli ekki síður en afrek
Glenns ofursta, sem öllum er í fersku
minni. Sá var þó munurinn hvað hraðan
snerti, að flugvélarnar, sem luku fluginu
voru nær 5 mán. í hringferðinni, en Glenn
fór 3 hringi á rúmum 4 klukkustundum.
Það var 6. apríl 1924
að 4 flugvélar af Douglas-
gerð hófu sig til flugs frá
Seattle í Bandaríkjunum
til þess að fara hring í
kringum hnöttinn í áföng-
um. Áður en komið var á
fyrsta áfangastað í Alaska hafði ein
helzt úr lestinni, með sjálfan flug-
stjórann, en hinum þrem tókst að
þræða alla fyrirfram ákveðna á-
fangastaði allt til Orkneyja, þar sem
þær lentu í byrjun ágúst. Næsti á-
fangastaður var Reykjavík með við-
komu í Hornafirði til að taka benzín.
Vélarnár urðu viðskila í hafi og náði
aðeins einn flugmannanna Horna-
firði 2. ágúst. Það var Eric Nelson,
Bandaríkjamaður af sænskum ætt-
um, og þótti það heldur í sögurfær-
andi, að Svíi skyldi öðru sinni finna
leiðina til íslands, loftleiðina, sem
enginn hafði farið á undan honum.
Annar   félaga    Nelsons    komst     til
Iiíkan Þorleifs Þorleifs-
sonar af flugvél Nel-
sons „New Orleans Nr.
4". Skrúfan er 10 cm.
löng og vænghafið 48
cm.
Hornafjarðar degi síðar, en þriðja
flugvélin laskaðist í nauðlendingu á
sjónum og sökk, en bandarískt her-
skip bjargaði flugmanni og véla-
mannL
. Þriðjudaginn 5. ágúst var uppi
fótur og fit í Reykjavík. Þá var von
á flugmönnunum að austan og laust
eftir kl. 2 renndu þeir sér til lend-
ingar á höfninni innan garða ogþótti
það ofdirfskulegt í meira lagi. Hér
varð dvölin lengri en ætlað var, því
að' illa viðraði á Grænlandshafi og
áfanginn héðan til Friðriksdals í
Grænlandi talinn hættulegasti kafli
fararinnar. í þrjár vikur beindist at-
hygli   heimsblaðanna   að   Reykjavík,
þau höfðu hér fjölda útsendra frétta-
ritara, og höfnin fylltist af banda-
rískum herskipum og hjálparskipum
leiðangursmanna. Talið er að um
2500 sjóliðar hafi fengið landgöngu-
leyfi meðan flugmennirnir biðu byrj-
ar. Einu sinni reyndu þeir að lyfta
sér til flugs. Það var 17. ágúst og
rak þá á eftir þeim, að Locatelli, ít-
alski flugkappinn, lenti daginn áður
á Hornafirði á sömu leið og þeir.
Þessi tilraun fór svo, að báðar skrúf-
ur flugvélanna löskuðust í kviku þeg
ar út úr hafnarmynninu var komið.
Nýjar skrúfur voru settar á vél-
arnar og haldið af stað 21. ágúst
og nú fór allt betur, en það er af
Locatelli að segja, að hann fór sam-
tímis af stað, en varð að nauðlenda
á hafinu milli íslands og Grænlands
og var bjargað af einu éftirlitsskipa
bandaríska leiðangursins.
Skrúfurnar, sem teknar voru af
flugvélunum 17. ágúst, urðu hér eft-
ir. Flugmennirnir gáfu Knud Zim-
sen borgarstjóra aðra en hina um-
boðsmanni sínum hér, Pétri Þ. Gunn
arssyni. Hin fyrri hékk í mörg ár
yfir dyrum í afgreiðslusal borgar-
stjóraskrifstofunnar, en prýðir nú
vegg í Minjasafni borgarinnar í
Skúlatúni 2. Knud Zimsen lét setja
svofellda áletrun á koparskjöld fram
an á skrúfunni: „Spaði af fyrstu
flugvélinni, sem á ferð í kringum
hnöttinn lenti á Reykjavíkurhöfn
þriðjudaginn 5. dag ágústmánaðar
árið 1924." Spaðinn er úr tré, sam-
anlímdum tréþynnum, um 3 metra
langur og látúnssleginn á jöðrum.
Til áréttingar þessum merkilega
minjagrip tók hagleiksmaðurinn Þor
leifur Þorleifsson ljósmyndari sér
fyrir hendur að smíða nákvæma eft-
irlíkingu af flugvél Nelsons í mæli-
kvarðanum 1:31. Líkanið er mesta
listasmíð og við hlið spaðans gefur
það glögga hugmynd um fyrsta far-
kostinn á loftleiðinni til fslands. —
Áletrun á skildi framn við h'kanið
er þessi: „Douglas World Cruiser
D.W. 6 — New Orleans Nr. 4. —
Bandaríska hnattflugið 1924. —
Fyrsta flug til íslands. Hornafirði 2.
ág. — Reykjavík 5. ág. — Eric Nel-
son flugstjóri, Jack Harding véla-
maður. — Vænghaf 50 fet, stærðar-
hlutföll  1:31.  Rvík  1960 Þ.  Þ."
Lárus Sigurbjörnsson.
ARNl ÚLA: GÖMUL HÚSIREYKJAVÍK
(Hafnarstræti 18)
VI AÐUR cr nefndur Adolph Jacobæus, danskrar ættar, en
¦*• fæddur í Keflavík. Hann gerðist starfsmaður við kóngs-
verzlunina þar, er hann hafði aldur til. Vorið 1785 sigldi hann til
Kaupmannahafnar í verzlunarerindum, þá aðeins 18 ára gamall.
Hann dvaldist ytra mánaðartíma og tók þar bólusótt. Kom svo
aftur heim í ágústmánuði um sumarið. Skipið, sem hann var á,
lenti við Hvaleyri í Hafnarfirði. Þar seldi Jacobæus manni nokkr-
um segldúk, sem hann hafði haft undir sér í bólinu í skipinu. Er
mælt að menn hafi smitazt af segldúki þessum, enda gaus bólan
þá upp rétt á eftir. Þá var í fyrsta skipti farið að bólusetja fólk
hér á landi, og lifðu þeir, sem bólusettir voru. Þó dó allmargt
fólk úr veikinni, þar á meðal Þórunn Ólafsdóttir, kona Hannesar
Finnssonar biskups, og sonur þeirra barnungur.
í\ þennan hátt kemur Jacobæus
fyrst við sögu hér, en varð síðan nafn-
kunnur kaupmaður og - með ríkustu
mönnum á sinni tíð. Þegar kóngsverzl-
unin var seld, keypti hann Keflavíkur-
verzlunina og rak hana síðan til dauða-
Hann kemur og almikið við sögu
Reykjavíkur, enda þótt hann ætti
aldrei heima hér. Honum þótti ekki
nóg að reka Keflavíkurverzlunina, svo
að hann fékk verzlunarleyfi í Reykja-
vík, og útmælda þá lóð, sem nú tak-
markast af Austurstræti og Hafnar-
stræti, Kolasundi og Thomsenssundi.
Árið 1795 flutti hann svo fiskhús frá
Keflavík hingað og reisti það í norð-
austurhorni lóðarinnar fram við
Strandgötuna. Þetta var einlyft hús og
var gerð sölubúð í öðrum enda en íbúð
í hinum, eins og þá var siður. Gerðist
þá verzlunarstjóri hjá honum Árni
stúdent Jónsson, sem kallaður var
Reynistaðamágur, sá er Jörgensen
kóngur gerði seinna að bæjarfógeta.
Lnnað fiskhús lét Jacobæus flytja
frá Keflavík og reisti það rétt vestan
við hitt húsið og var ekki nema örlítið
bil á milli þeirra. Þetta skyldi vera
vörugeymsluhús. Og árið eftir (1800)
lét hann svo reisa nýtt hús þvert við
vesturgaflinn á þessu húsi og fram með
KolasundL
Árið 1805 varð Gísli Símonarson frá
Málmey verzlunarstjóri þarna. Þóttist
hann brátt þurfa á betri íbúð að halda
en var í gamla húsinu, og árið 1818 lét
hann reisa nýtt íbúðarhús fyrir sunn-
an það, og var hús þetta lengi nefnt
„Gísla Simonsen-hús". Var Gísli þá fyr-
ir nokkru orðinn meðeigandi í verzl-
uninni. Eftir að Gísli hóf eigin verzlun,
hafði Jacobæus ýmsa verzlunarstjóra
þarna, svo sem Einar Jónsson, tengda-
föður     Jóns     Sigurðssonar,     Ebbesen,
tengdason sinn, og Peter Duus.
Verzlunin og húsin voru seld 1836
firmanu Wejl & Gerson í Kaupmanna-
höfn, en það varð gjaldþrota á næsta
árL
N<
I ú er að nefna til sögunnar
mann, sem H. Baagöe hét og var
tengdafaðir Jóns Hjaltalíns landlæknis.
Hafði hann áður verið verzlunarstjóri
á Húsavik, en fluttist hingað suður eft-
ir 1830. Ætlaði hann að verzla hér og
reisti sér dálítið verzlunarhús, þar sem
nú er Austurstræti 10. Knudtzon
kaupmanni þótti illt að fá þarna nýa
verzlun gegnt verzlun sinni. Og annað-
Fraimh.  á bls.   12.
&J/!mES\ugm
6   LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16