Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 33. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						&*         &*
I   33. tbl. 8. nóvember 1964   —   39. árgj
ritum" erlendum, þar sem fslands var
getið.
Til er teiknuð saimtómaimynd af Arn-
grími lærða. Leynir sér þar ekki aattar
mótið með honum og aifkoimanda hans,
Einari Benediktssyni. Heí ég því til
gamans beðið ritstjóra Morgunfolaðsins
að birta mynd þessa af Arngrími.
Föðurætt Einars er einnig hin merk-
asta. Föðursystii Einais var kvenskör-
ungurinn Þorbjörg Sveinsdóttir ljós-
imóðir. Hjá henni bjó Einar á náimsárum
sínum í Xjatínjuskólaniuim. Þau voru
systltinabörn og nær jafhaldra, Einar og
Olaíía Jóhannsdóttir, fóeturdóttir Þor-
bjargar. Þær frænkur saumuðu fyrsta
íslenzka bláhvíta fánann, að beiðni Ein-
ars. Var Þorbjörg fi-uimkvöðuil að bar-
áttunni fyrir réttindum kvenna hér á
landi. Broðux sinuim, Benedikit Sveins-
Sveinn    Benediktsson:
EINAR BENEDIKTSSON

/  FARARBRODDI   FRELSISBARÁTTU   OG
TRÖLLAUKINNA   FRAMKVÆMDA
Skáldjöfurinn Einar    Benedikts-
son er meðal merkustu íslend
inga, sem uppi haia verið.
Foreldrar Einars voru Benedikt
sýslumaður Sveimsson, oddviti í
sjáMstæðisbaráttunni uim áratuga
skeið, og kona hans, Katrín, dóttir
Einars umboðsmanns Stefánssonar
að Reynistað. Hún var stórættuð
kona, fríð sýnum og vel skáldmælt,
Hún kvað um Einar son sinn:
„Ef að þótti þinn er stór
þá er von að minn sé nokkur.
Blóðið sama er í okkur
dropar tveir en sami sjór."
Sannaðist á Einari, að sjaldan fell
ur eplið langt frá eikinni.
Faðir minn tók saman ættartölu
Einars Benediktssonar og hefur,
hún vérið í minni vörzlu eftir lát
hans  árið  1954.
í tilefni af hundrað   ára   afmæli
Einars þótti mér hlíða að birta ætt
artölu þessa. Hefur ritstjórn Morg-
unblaðsins orðið við tiknælum mín
um um að birta ættartöluna ljós-
prentaða í Lesbók blaðsins.
1 sebtartölu'nni er móðurætt Einars
rakin aftur um 7-10 ættfliði án þess að
nofckuð sem heitið geti falli úr. Mun
það vera mjög fátítt að slíkt sé unrjit,
og er það einungis möguilegt sökuim þess
að frú Katrin, móðir Einars, er nser
eingöngu komin af nafnkunrj/u fólki
langt í ættir frarn. Hún er eins og ættar
talan sýnir komin m.a. af Vídalínsætt
inni, en í þeirri frægiu ætt var mikið um
giítingar sikyldmenna. Einar er þess
vegna kominn á mariga vegu af Páli
lögmanni Vídalín, sem vax lögspeking-
ur mikill og „mesta sfcáld, > sem þá var
uppi" segir Páll Eggert Ólason. Auk
þess gat Páll Vídailin sér firætgð fyrir
jarðaibókiria mifclu, sem hann samdi
með Árna Magnussyni assessor og hand
ritasafnana, og fyrir önnur rit sín, þ.á.m,
Fornyrða lögbófcar. Guðibrandur bisfcup
Þorlaksson vair langalanigafi Páls, en
AxngTÍmiiir lærði var atfi Páls, en arníma
Axrigiríms móðursystir Guðbrands bisfc-
ups. Arngrírmir tók sér keamingarnafhið
Widalinius, og vax hann hixin fyrsti
lúijxia Jærðu Vídalína,"
syni, fylgdi hún fast að málum í treis-
isbaráttunni og baráttunni fyrir
stofnun innlends háskóla. Þóbt
konur hefðu þá ekki kosn-
ingarétt,  var Þorbjörg  Slveinsdóttir  á-
IIISIÍÍÍ;
um
msjs&.
liinar Benediktsfm — myndin  tekin af honum á  fimmtugsildii.
Xirngrímur laarði hratt með rit-
uim sínum, er hann samdi á latínu og
prentuð voru á Hóiuim og erlendis,
rætnuim rógi og allskonar bábiljuim,
fiem úði Qg grúði ai i saantkna „fræði-
hrifameiri í þjóðimiálaibaráttunni í
Reykjavík en nokkur önnur fcona fyrr
eða síðar.
Meðal   formæðra   Einars   I  föðurætt
var Anna Eiriksdóttir frá  Skálafolli í
örætfum, systir Jóns fconfierieirjiSiriáðs Hf
ríkssonar.
Tel ég óþarfa að gtneina nánar ftré ein
stöfcum fórfeðruim og foranæðrum Eiiv-
ars 3enedifctssonar, en vísa til hininar
prentuðu ættartölu, s«m faöir minn
skráði og hér er birt. En þess vil ég
biðja fróða menn og ættvísa, að þeir
reyni að fyilla í þau skörð, sem í ætt-
artölunni eru varðandi föðurætt Einars
og einnig að leiðrétta það, sem mishermt
kann að vera. Hentast myndi að senda
þann fróðleik til þjóðsfcjalavarðar, svo
að hinir fróðfustu menn gætu um hanii
fjallað.
" eim, sem sáu Einar Benediktsson
á blómasfceiði æivi hans, ber saman uim
að hann hafi verið hinn glæisilegasti
maður að vallarsýn og' aðsópsmifcill.
Hann var með haarri meðalmönrjium,
þrefclega vaxinn, höfuðstór, ennið hátt
og hvelft, dökfchærður, augun dokkfblá
og stór undir miklum augniabrúnum.
Málróanurinn var mjúfcur og þó karl-
mannleguir. Hann átti mjög auðvelt með
að koma orðarm að hugsunum sínaun og
var gæddur þvi seiðxnagni og persóinu-
leguim tofrum, sem hxifu jafnt innlenda
sem erlenda merm, er honum kynnt-
ust. Oftast hafði hann orðið þar sem
imargix menn voru sam'an koannir til við
ræðna eða skemxntunar. Mér virtist
hann þó oftast alvaríegur og nokkuð
þóttafulliux á svip.
Bezta mynd, sexn ég hef séð af Ein-
axi, er prentuð í 2. útgáfu Haíblika 193S
|og mun vera tekin af horuum á fimm-
tugsaldri.
f aðir minn, Benedikt Sveinsson,
skjalavörður, kynntist Einiairi á æsku-
árum sínum norðux á Húsavíik, er Einar
vax hjá föður sínuxn á Héðixishöfða i
nágrenni Husavifcux.
í>ótt faðir minn vasxi 13 arum yngri
enJEinar, tókst með þeim órofa vinátta.
Faðix xninn mat Einax Benediktsson
meira en nokkuxn mann annan sem
þjóðskáld, en þó edhkum vegna hugsjóna
hans og stefnu í þjóðmálum.
í ritgerð uim þjóðmálastarf og stefniu
Einars Benediktssonar, sem faðir minn
ritaði að tilmælum frú Valgerðar Bene-
diktsson, könu Einars, er birt vax með
enduirminnániguim hennar um Einiar, far-
ást honum svo ortS, að hann hafi emgum
mainni fcynnzt, sem haft hafi glæsilegri
hugsjónir um hag og fxamtáð þjóðar-
innar en Einar Benediktsson.
Einar var fxuimfcvöðiull og aðalstofn-
andi Lamdvamarflokksáns 1902 og hóÆ
fyxstur baráttu fyxir íslenafcum fiána.
Það er fyrir löngu viðurkennit af
fræðimönnum og öllum góðum íslend-
ingiuim, að Laridvarnarifloikkuirinn oílili
striaumhvöinfuím í sjáMstæðisbaxáittunni,
sem leiddu tdl alls þess, ex siðair vannsi
í sjálfstæðismálum þjóðarinnar.
Benedifct faðir Einars gerðist aðalfop-
ingi í sjálfstæðisibairáttunni tvd ánatugi
eftir lát Jóns Sigturðssoinar. Einár fylgdi
föður sínuim fast að máknm í fjreisisbaF-
áttunni og átti mikinn þátt í að fcoana
„Valtýskiuxini" fyrix kattarnef, -en húin
gexði ráð fyrir busetu íslenzks ráðhenra
í Kaupimannahöfn. Síðustu ljóðlínurnar
í eftixmœl'um Einars uxn föðux sinn er
lézt  18&9 voxu;
„Og út ytfii þitt ævikvöld
skal andinn lifa á nýrri öld."
I aldamótaljóounum segir Einar m.ia.:
„Vor hióimi er snauður, svo hart er
um brauð,
margt  hérað  sem  eyðimiork  fcöld
og daiuð.
Sú öld, sem nú hefst, á hlutverk
að inna
— sj,á hjálpráð til alls, vaxna þjóð-
inni falls.
En sýnir ei oss allur sdðaðuT heirmar,
hvað sáxlegast þaxf þessi strjálbyggði
geixriiux,
að hér er ei stoð að staffcarlsins auðí,
Kei, stórfél Hér diugar ei minnial
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
6-7
6-7
Blašsķša 7
Blašsķša 7
8-9
8-9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16