Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						
II
^*
Steingrímur   J.   Þorsteinsson:
' Fyrir framan mig liggur lítill tvíblöð-
ungur. Fyrirsögn ex „Jólasönigvar. (Eptir
Matthias Joehumsson)." Það er því eitt
af fjölmörgu smáprenti, sem til er með
Ujóðum eftir séra Matthias, Það er prent-
eð í Reykjavík, hjá Einari Þórðarsyni,
érið 1876, en þá var séra Matthías rit-
etjóri blaðsins Þjóðólfs. Þessir „jóla-
eöngvar" eru fjórir talsins, en aðeins
tveir hinir fyrstu frumortir jólasálm-
ar: Blessuð jól, bjartari sól og Ég vil
með þér, Jesú, fæðast; hinn þriðji er
reyndar nýárssöngur: Aftur að sólunni
eveigir nú heimskautið kalda, og hinn
fsíðasti, Fögur er foldin, sniðinn eftir
dönskum sálmi eftir Ingemann (Dejlig
er Jorden).
Um einn þessara sálma verður fjallað
iiokkuð hér á eftir. En fyrst skal hugað
lítillega  að afdrifum og örlögum sálm-
anna  fjöigurra  í Ijóðasöfnum   skáldsins
og sálmabókum okkar.
Fyrsta kvæðasafn sitt (Ljóðmæli) gaf
séra Matthías ekki út fyrr eh 1#84, þá
kominn hátt á fimmtugs aldur. Skáld
voru yfirleitt miklu seinni til að gefa út
ljóðabækur eftir sig á 19. öld en nú,
enda var þá erfiðara um vik að fá út-
gefendur að bókum, t.d. var Steingrím-
ur Thorsteinsson orðinn fimmtugur, þeg
ar Ljóðmæli hans voru fyrst prentuð,
— en báðir voru þeir Matthías þá
löngu orðnir þjóðkunnir, bæði af þýð-
ingum sínum og frumsömdum skáld-
skap, meira að segja þegár orðnir þjóð-
skáld. En upp í Ljóðmæli sín tekur
Matthías aðeins tvo þessara sálma, nýárs-
sönginn og Ég vil með þér, Jesús, fæðast,
(þá breytt í það horf), sem ber nú fyrir-
sögnina Jólasálmur.
Réttum áratug eftir að blaðið litla var
t
Mattbias Jochumsson.
prentað, eða árið 1886, hlutu íslendingar
nýja sálmabók, sem þjóðkirkjan notaði
síðan óbreytta, í endurprentunum, nær-
fellt sextíu ár. Hún var auðvitað undir-
búin   af   mikils  háttar   nefnd   (skipuð
.:    .v:v.-v,::::



iilllfl I^SM ¦.


mmm
fck^iiiSvvívVVy-
Jörkja oS bæ, j Qúúa á prestskaparárum séra Matthíasar, stm^^l^tyTiT^iudyi^
1878), og átti séra Matthías sæti í henni.
En hann var orðinn prestur austur í
Odda, þegar nefndin lauk störfum, og
gerði lítið að því að halda þarna fram
sálmum sínum, en þeir hafa þá verið
miðlungi eftirsóttir af forystumönnuim
kirkjunnar vegna frjálslyndis — og að
því er sumum fannst stefnuleysis —
Matthíasar í trúarefnum. Hann hefur þvi
líklega ekki haft mi'kil afskipti af sálma-
bókargerðinni. En þeim mun ötulli starfs-
maður var þar formaður sálmabókar-
nefndarinnar, séra Helgi Hálfdanarson,
eins og ljóst er m.a. af því, að frá hendi
hans eru þarna, þýddir og frumortir, 211
sálmar, eða nærri sex sinnum fleiri en
eftir séra Hallgrím Pétursson (3S) og
átta sinnum fieiri en frá hendi séra
Matthíasar (26). Þótt séra Helgi væri að
mörgu leyti gott og smekkvíst og
sérstaklega kunnáttusamlegt og dugandi
sálmaskáld — og gildi skálda verði
aldrei metið og mælt með hlutfallareikn-
ingi, þá hefur samt ýmsum þótt sem
þarna hefði mátt komast nær sanni í
þeim efnum.
Fyrir rúmum tuttugu árum, eða 1945,
hlutum víð nýja sálmabók, eða réttara
sagt tillögu að sálmabók, sem síðan hef-
ur vei-ið notuð, margendurprentuð, og er
nú í endaniegum undirbúningi. Einn
aðalkostur þessarar núverandi bráða-
birgðasálmabókar okkar er sá, að
minnsta kosti frá bókmenntalegu sjónar-
miði, að þar er til verulegra muna réttur
hlutur tveggja mestu sálmaskálda okkar,
séra Hallgríms og séra Matthíasar, svó
að þeir skaga þarna upp í það að vera
hálfdrættingar Á við séra Helga (og
hefur hann þó 28 sálmum betur en þeir
báðir samanlagt). En til að gæta allar
sanngirni skulum við gera okkur það
ljóst, að við val í sálmafoók eru önnur
aðalsjónarmið ríkjandi en skáldskapar-
,eða bókmenntagilc...
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56