Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						¦" ¦-
f VALDEMOSAKLAUSTRI
I
hugskoti okkar eru sumir
. staðir baðaðir rómantískum
ljéma. Þann ljóma eiga þeir oft að
þakka skáldunum, sem hefur tekizt
að bregða yfir þá hugljúfri birtu eða
þeir fá blæ af rómantískum atburð-
um eða persónum. Oft þola slíkir
staðir illa hversdagslega heimsókn.
óásjálegi hvannamórinn hans Jón-
asar, þar sem lækur líður niður, eða
árbakkinn við Galtará, þar sem hann
greiddi ljúfa lokka (rímsins vegna?)
standa illa undir lýsingunni þegar á
staðinn er komið. Þó eru undantekn-
ingar frá þessu, jafnvel svo að komu-.
manni finnst staðurinn enn róman-
tískari en þeim sem frægð hans er
af sprottin. Tökum t.d. Valdemosa á
Majorca, umgjörðina um tónskáldið
Chopin og skáldkonuna George Sand
og hið dramatíska ástarævintýri
þeirra, sem maður grét yfir í Tjarn-
arbíói á unglingsárunum og við lest-
ur á sögunum um berklaveika tón-
skáldið með hugljúfu músikina.
Majorca, sem er stærst Baleareyjanna
í Miðjarðarhafinu skammt frá Spánar-
ströndum, er nú orðin einn af eftirsótt-
ustu ferðamannastöðum Evrópu vegna
hins milda veðurfars. Þegar ferðahópur
frá ferðaskrifstofunni Sunnu kom þar
um páskaleytið sl. vor, tHheyrði auðvit-
að að heimsækja klausturbæinn Valde-
mosa ásamt öðru því sem markvert þyk-
ir á þessari fögru eyju.
T ið konium til höfuðborgarinnar
Palma og settumst þar að, eins og Chopin
og George Sand höfðu reyndar líka gert
árið 1838. Hún ferðaðist með börn sín
tvö, Maurice og Soiange, frá París um
Lyons og Perpignan til Barcelona, en
Chopin slóst í förina á leiðinni, til að
brottför þeirra vekti sem minnsta athygli
1 upphafi sambúðar þeirra. Síðan tóku
þau skip til eyjarinnar Majorca. Þaðan
ekrifaði Chopin vini sinum:
„Nú er ég hér í Palma, í skugganum af
pálmatrjám, sedrusviði, alóujurtum, app-
elsinu-, sítrónu- og fíkjutrjám..........
Himininn er blár eins og turkíssteinn,
sjórinn eins og lapíssteinn og fjöllin eins
og smaragðar. Og loftið? — loftið er
eins og það hlýtur að vera í himnaríki.
Dagarnir eru sóiríkir, allir ganga í sum-
arfötum og það er heitt. Á kvöldin er
sungið og leikið á gítara tímunum sam-
tm, Á húsunum eru stórar svalir með
vínviði, sem þekur gamla veggi allt frá
tímum Araba......  Bærinn og allt hér
minnir á Afríku. ... í stuttu máli sagt,
dásamleg tilvera...."
E
n jafnvel ástfangin skáldkona og
rómantískt tónskáld eru háð svo hvers-
dagsiegum hlutum sem fæði og húsa-
skjóli. Chopin og George Sand höfðu
é leigu tvö herbergi með fáum og léleg-
lim húsgögnum og fæðið, sem saman-
ítóð af fiski og hvítlauk, framreitt i olíu,
átti ilia við þau. Loks fundu þau lítið
Uús uppi við f jallsræturnar, og tóku það
á leigu. Meðan nýjabrumið af ástinni
entist, nutu þau lífsins, reikuðu um í sól-
fcmi á daginn og áttu yndisleg kvöld á
svölunum, þó komið væri fram í desem-
ber. Hin algera kvöldkyrrð var aðeins
rofin af bjöllu stöku asna, sem átti leið
hjá, og daufum niði hafsins í fjarska. En
gvo hófst regntíminn og tilveran varð
eins og syndaflóð. Húsið, sem hét „Mai-
son du Vent" (Hús vindsins), bar nafn
sitt með rentu, því veggirnir héldu ekki
vindi og drukku í sig rakann. Ekkert
verra gat komið fyrir Chopin. Hann
fékk hræðilegar hóstahviður. Og upp frá
því tóku heimamenn að líta hann horn-
auga. Húseigandinn ritaði George Sand
bréf, þar sem hann — eins og hún orð-
aði það síðar — tjáði henni að í íbúð-
inni hýsti hún persónu, sem aftur hýsti
smitandi sjfikdóm, og kvaðst treysta því
að þau flyttu brott. Læknar voru sendir
á vettvang og hefur Chopin sagt þannig
frá heimsókn þeirra í bréfi: „Einn rak
nefið ofan að hrákanum frá mér, annar
bankaði á þann stað sem hann sagði
þetta koma frá og sá þriðji hlustaði við
bringuna á mér meðan ég hóstaði því
upp." Og þégar spönsku læknarnir höfðu
lýst því yfir — ekki reyndar að ósekju
— að tæring væri smitandi, þá var leigj-
endunum vísað á dyr. Um miðjan des-
ember fluttu þau Ohopin og Geonge Sand
því með börnin norðvestur á eyjuna,
upp í fjalladal, þar sem þau fengu inni
Ferðahópurinn frá íslandi átti vissu-
lega ekki í húsnæðisvandræðum. Við
bjuggum í tveimur glæsilegum hótelum,
stórhótelinu Bahia Palace við hafið inni
í sjálfri borginni Palma, og á Santa
Ana hótelinu á rólegum stað úti með
ströndinni. Við vorum á ferðinni fyrstu
dagana í apríl, sem voru afar mildir,
nægilega hlýir til að synda í útisund-
laugum hótelanna en varla í sjónum enn.
Og einn daginn héldum við til Valde-
mosa, 17 km. í norðvestur inn á eyj-
una, ferðuðumst í þægilegum langferða-
bílum eftir góðum vegum.
¦» etta er yndisieg leið. Við þekkj-
um trén sem Chopin segir frá í bréfi
sínu. Gömlu fagurlega snúnu sedrus-
viðartrén hafa lítið breytzt. Hvað eru
líka 125 ár í lífi 600—1000 ára gamalla
kvista? Þarna líður hjá stór appelsínu-
trjágarður. Möndlutrén eru ekki alveg
búin að fella hvitu og rauðu blómin sín
og virðast ætla að hafa nægar byrgðir
af möndlum tilbúnar fyrir uppskeruna
seint á sumrinu. Og þarna er urmull af
döðlutrjám. Upp yfir trén gnæfa klettótt
fjölHn, sums staðar með ryðrauðum
flekkjum á ljósgráum límsteininum, eft-
ir útfelli af járnoxíði. Valdemosadalur-
inn er litill og fagur. Grænklædd fjöll
með hvóssum klettabrúnum og stöku
pálmatré bera við himin, í hlíðunum
hafa bændurnir hlaðið stalla með hvít-
um blómum og inn á milli sjást greinar
með gulum sítrónum og rauðgulum
appelsínum. Þorpið stendur nokkuð hátt
í dalbotninum, hálfhulið augum aðkomu-
mannsins, en klaustrið gnæfir þar yfir,
þunglamalegt með sínum þykku veggj-
um.
Klaustrið er frá 14. öld og var ætlað
12 munkum og yfirmanni þeirra. Árið
1834 ákváðu stjórnarvöldin að allar
kristnar reglur skyldu reknar úr klaustr-
unum, og flestir munkarnir flýðu til
ítalíu. Karþúsíumunkarnir í Valdemosa-
klaustri hröktust einnig burt, og yfir-
völdin ákváðu að selja eða leigja klefa
þeirra. Af trúarástæðum höfðu íbúarnir
á Majorca þó ekki viijað setjast að I
klaustrinu, og þegar Chopin og George
Sand komu þangað, voru þar aðein3
fyrir kirkjuvörður, apótekari og ein
kona. Vistarvera hvers munks saman-
stóð af 3 klefum, svefnherbergi, vinnu-
herbergi og bænaherbergi, en lítið sam-
band var á milli klefasamstæðanna.
Chopin og George Sand bjuggu í klefa-
samstæðu nr. 2, en vegna barna hennar
höfðu þau.einnig klefa nr. 4. Maurice,
sem var 14 ára gamall ,og Solange, 10
ára, kunnu vel að meta þessa skrýtnu
gömlu byggingu. Þau hlupu um þökin
og klifu upp mjóu vindustigana og Maur-
ice, sem var heilsuveill, náði sér veL
Á daginn var hægt að ganga út í litla
garðinn með jurtum og gosbrunnum,
sem fylgdi hverjum klefa og þaðan var
fagurt útsýni yfir dalinn. Á kvöldin
vældu uglurnar og litlu luktirnar, sem
hver maður bar með sér, settu dular-
fullan blæ á klaustrið.
E
íslendingar í hinum   gróðursæla klausturgarði.
n það er hálfhráslagalegt að
koma inn í þessa stóru byggingu með
þykku veggjunum. Við sem höfðum
komið neðan frá hlýrri ströndinni í sum-
arktfólum, fundum vel hve miklu sval-
ara er uppi í fjöllunum og okkur var
hálfkalt inni í kiausturbyggingunni.
Hvernig hefur það þá verið fyrir sjúkl-
ing í desember og janúar, þegar ekki
var hægt að ylja
upp nema með litl-
um en fagurlega
mynztruðum gJóðar
ofni. George Sand
og Chopin unnu
mikið í klefum sín
um, því bæði höfðu
selt verk sín fyrir-
fram, til að standa
straum af kostnaði
við ferðina. Þó beið
Chopin lengi eftir
pianóinu, sem hann
átti von á frá Frakk
landi. Hann er óþol
inmóður og skrifar
Camille Pleyel, að
það hlægi sig ef
hljóðfærið komi
rétt í tæka tíð til
að hann fái ánægj-
una af því að pakka
því niður aftur.
„Ég bíð og handrit
in mín sofa meðan
ég get ekki sofið,
Ég hósta og hefi
bakstra og bíð með
óþohnmæði eftir
vorinu eða eftir ein
hverju öðru". Þeg-
ar hljóðfærið loks
kemur, ætlar aldrei
að ganga að ná þvi
gegnum tollinn og
loks að flytja það
upp í fjöllin eftir
asnastigum, sera
regnið hefur skol«
að úr. Neðanmáls f
fyrrnefndu bréfi
tjáir Chopin Pleyel
að hann hafi sent
honum prelúdiurn-
ar, sem þeir hafl
verið búnir aS
semja um, svo ekki
46 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS-
38. tbl. 1864
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56