Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						í flugher Hans hátignar
Haukur   Hauksson   spjallar   v/ð   Þorsfein   Jónsson,   flugstjóra
Þegar ég innti Þorstéin Jóns
son, flugstjóra, eftir því í
nóvember sl. hvort hann væri ekki
tilleiðanlegur að segja nokkuð frá
ferli sínum í flugher Hans hátign-
ar Georgs Bretakonungs á styrj-
aldarárunum, var svarið: að nóg
væri um þau mál búið að skrifa, —
og skipti engu máli þótt styrjaldar-
lokin ættu 20 ára afmæli á þessu
ári. Er málið var sótt fastar, féllst
hann á þetta, en með nokkrum
skilyrðum þó. í>au byggðust aðal-
lega á því, að ég færi með honum
að Fornahvammi í Norðurárdal, og
gengi með honum til rjúpna á
Holtavörðuheiði. Og þar sagði
hann frá því, sem á daga hans
dreif á árunum 1940 — 1945, á
meðan við stunduðum rjúpnastyrj-
öld í Snjófjöllum, sem svo lauk að
44 rjúpur lágu í valnum. í>etta var
15. nóvember, og hittist svo
skemmtilega á að þann dag átti
Þorsteinn 25 ára flugáfmæli, og
hvort heldur það var tilviljun eða
ekki, fékk hann nákvæmlega 25
rjúpur, og tókst ekki að ná í fleiri,
þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir.
Spjalhð um styrjaldarárin fer hér
á eftir.
E,
I G hafði haft áhuga á því að læra
að fljúga löngu áður en styrjöldin hófst,
en kostnaður við það var þá svo mikill
að ég réð ekki við hann. Þegar styrjöld-
in skall á sá ég mér leik á borði að læra
að fljúga mér að kostnaðarlausu. Ég var
við nám í Menntaskólanum á Akureyri
árið 1939, og hóf strax að sækja um upp-
töku í brezka flugherinn.
Fyrir þessu voru margar ástæ'ður, en
vera má að metnaður hafi ekki minnstu
um ráðið. Svo einkennilega vildi til að
margir af skólabræðrum mínum voru
heldur hlynntir Þjóðverjum á þessum ár-
um og var oft þrætt um heimsmálin í
okkar hópi. Flestir kunningja minna
töldu öruggt að Þjóðverjar myndu vinna
styrjöldina, en ég var ekki á sama máli.
Raunar má vi'ð þetta bæta að ég er
enskur í aðra ættina, og þrír af móður-
bræðrum mínum féllu í heimsstyrjöld-
inni fyrri.
Ég man að skólabræður mínir sögðu
að úr því að ég væri viss um að Þjóð-
verjar myndi tapa styijöldinni, hví þá
í fjandanum ég færi ekki í brezka flug-
herinn, en um það hafði ég látið orð
falia, og varð þetta kannske ekki hvað
niinnst til þess a'ð ýta á eftir mér.
Ég sótti upphaflega um inntöku í
flugherinn gegnum Cook, ræðismann
Breta á Akureyri. Hann skrifaði síðan
til brezku ræðismannsskrifstofunnar í
Reykjavík, og eftir nokkurn tíma bárust
þau svör þaðan að því miður kæmist ég
ekki að í brezka flughernum sökum
þess að ég væri íslenzkur ríkisborgari.
Er hér var komi'ð sögu var ég orðinn
Staðráðinn í því að komast í flugherinn,
svo ég sagði mig úr skólanum, fór suður
og átti persónulegar viðræður við ræð-
18  LESBÓK MORGUNBLAÐSINS-
Komið heim úr árásarferð
ismannsskrifstofuna. Nfðurstaða þeirra
viðræðna varð sú að ræðismannsskrif-
stofan lofaði að skrifa til Bretlands fyrir
mig og sjá hvað hægt væri að gera i
málinu. A'ð nokkrum tíma liðnum barst
síðan svar frá Bretlandi um að ekkert
væri hægt að gera, því að ég væri hvorki
brezkur ríkisborgari né pólitískur flótta
maður.
Um þetta leyti var föður mínum ljóst
orðið a'ð mér var full alvara a'ð komast
í brezka flugherinn og féllst hann á að
hjálpa mér. Hann skrifaði síðan nokkr-
um kunningjum sínum í Bretlandi, sem
þar voru vel þekktir borgarar í ábyrgð-
arstöðum, og bað þá reyna a'ð greiða
götu mína. Þeir töluðu síðan við her-
fiugmálaráðuneytið (Air Ministry) og
fengu komið því til leiðar a'ð gerð var
undantekning varðandi mig gegn því að
þeir bæru ábyrgð á mér og gerðum mín-
um. Nú, allt þetta þras hafði staðið í nær
fellt 6 mánuði og það var ekki fyrr en i
apríl árið 1940 að ég axlaði mín skinn og
hélt til Bretiands með togaranum Óla
Garða frá Hafnarfirði. Innrás Þóðverja
í Frakkland og Niðurlönd var þá ekki
hafin, sem kunnugt er.
Áfangastaður togarans var Fleetwood
og var ég svo óheppinn að við komum
þangað á laugardegi. Mér hafði verið
sagt að hafa samband við Commander
Hawkridge í Hull, en hann átti ajS sjá
um að koma mér í gegn hjá innflytjenda
yfirvöldunum.   Þennan  laugardag   vildi
svo illa til að hann var ekki heima og
ekki von á honum aftur fyrr en á mánu-
deginum. Nú voru góð rá'ð dýr því að
togarinn átti að leggja aftur frá Eng-
landi á sunnudegi, en ekkert landvistar-
leyfi fékkst fyrir mig eins og málum
var háttað. Skömmu áður en togarinn
átti að leggja úr höfn á sunnudegínum
var landvistarleyfið enn ókomið, svo að
ég hafði ekki í önnur hús a'ð venda en að
læðast í land með tösku mína og þar faldi
ég mig þangað til togarinn var f arinn. Þá
gaf ég mig fram á lögreglustöðinni og
skýrði þar frá hversu í pottinn væri búið.
Mér var teki'ð mjög kurteislega og
fékk að sofa þar í klefa um nóttina, en
um morgunin ná'ðist í Commander Haw-
kridge og þetta bjargaðist allt saman.
Hawkridge fór með mig á ráðninga-
skrifstofu flughersins í Hull og var ég
skráður  þar.  Síðan  þurfti ég  að  bíða
í nokkrar vikur sökum pess að flugskól
arnir í Bretlandi voru þá allir fullsetn-
ir. Þar eð bi'ðin varð nokkuð lengri en
ég hafði búizt við, þáði ég það með
þökkum er mér bauðst að gerast óbreytt
ur flugliði og vinna á flugvelli þar til
bás opna'ðist í skóla. Svo skemmtilega
vildi til, að ég var látinn vinna hjá 17.
flugsveitinni á meðan á þessari bið stóð,
en þegar ég lauk loks námi var þetta
fyrsta flugsveitin, sem ég flaug með. Ég
innritaðist í skólann í september 1940 og
hóf þegar flugnámið. Var mér kennt á
Tiger Moth og lauk ég sólóprófi á þeirri
vél 15. nóvember það ár. Skólinn, sem
ég stundaði nám vi'ð var í Mið-Englandi
og að honum loknum var ég svo hepp-
inn áð veljast til framhaldsnáms í orr-
ustuflugi fremur en sprengjuflugi. Var
ég þá sendur í orrustuflugskóla í Skot-
landi og að námi þar loknu enn sendur á
framhaldsskóla fyrir orrustuflugmenn,
en í þeim skóla lærðum við að fljúga
orrustuvélum sem þá voru almennt í
notkun, svo og orrustuflugtækni yfir-
leitt. í þessum skóla flaug ég bæði
Hurricane og Spitfire orrustuvélum. Er
ég loks útskrifaðist úr honum var fyrsta
flugsveitin, sem ég flaug með, 17. flug-
sveitin eins og áður er getið. Sú flug-
sveit hafði þá aðsetur í Skotlandi og
hafði aðallega það starf með höndum að
veita skipalestum við austurströnd Bret-
lands vernd. Með þessari flugsveit flaug
ég Hurricane orrustuflugvél.
MT VÍ er ekki að neita að þetta þótti
mér heldur tilkomulítið flug, tilbreyting-
arlaust og nánast lei'ðinlegt svo ég tólc
að berjast með hnúum og hnefum fyrir
því að fá mig fluttan suður á bóginn þar
sem eitthvað var um að vera. Þar
kom að því að yfirmennirnir ur'ðu leið-
ir á suðinu í mér og ég var
sendur suðureftir og hafnaði nú
á flugvelli rétt fyrir utan London.
Þar fékk ég Spitfireorrustuflug-
vél, og flaug með 11. flugsveit, sem var
mjög fræg sveit og er raunar enn. Til
gamans má geta þess að 111. sveit er
kölluð „Black Knights". eðaijfi,Sl5Bs'ltU9it{
riddararnir", og er m.a. listflugsveit
brezka flughersins í dag. í þessari flug-
sveit var ég í 2Vz ár og vorum við.yfir-
leitt staðsettir á flugvöllum í kringum
London og fórum í lei'ðangra yfir Frakk
land og Niðurlönd í fylgd með sprengju-
flugvélum. Auk þess vorum við að sjá!f
sögðu til varnar London og nágrenni
hennar.
í september urðu enn þáttaskil og vor-
um við þá sendir til Afríku er Eisen-
hower gerði innrásina í Alsir og Mar-
okkó. Við fórum með skipum til Gíbr-
aitar og flugum þa'ðan til Algeirsborgar.
Við vorum fyrsta flugsveitin, sem lenti
þar aðeins örfáum timum eftir a'ð Þjóð-
verar og Vichy-Frakkar fóru þaðan. í
Afríku var ég þar til í apríl 1943. í
Afriku áttu Bandamenn við Rommel að
etja sem allir vita, og þar var mikið um
að vera. Lengi vel framan af höfðu
Þjóðverjar yfirhöndina í lofti, því að
stutt var fyrir þá að fljúga frá Sikil-
ey og ítalíu til stranda Norður-Afríku.
Við fluttumst í áustur með hernum og
höfnuðum að lokum alla lei'ð austur í
Túnis.'
Að þessu tímabili loknu var ég send-
ur aftur til Englands í svokallaða hvíld
og fékk þar þann starfa að.kenna við
orrustuflugskóla. Að mörgu leyti var sú
hvíld miklu hættulegri en flugið í víg-
línunni! Sem dæmi má nefna, að einum
flugnemanna tókst einhverju sinni a'ð
taka helminginn af stélinu á flugvél
rninni. Við vorum þá að æfa samflug, en
hann fór of nálægt mér og setti með
skrúfuna í stélið hjá mér. Mér tókst með
naumindum  að nauðlenda.
JE AÐ þarf naumast að taka það
íram a'ð ég varð fljótt leiður á þessu
og tók að suða í yfirmönnum mínum
um að fá að komast aftur í virka orrustu
----------------------------- 24.  desember  1965
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32