Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						var kallað, þoldi ekki mikinn vind með
öllu tii tjölduðu, en var skriðdrjúgur
með liblum seglum og bar vel af sér
6J'ói. Á honium var venjulega 11 manna
skipshöfn. Þetta sumar og hin næstu
var skipstjóri á Kristjáni Ólafur Krist-
jánsson frá Lokinhömnxm, sem eiimig
var bóndi á Hrafnabörgum í Lokin-
hamradal, vanur og. farsæil sjómaður
og hirðumaður meS afbrigðum, svo að
hver spotti var traustur á þeim skipum,
sem hann stjórnaði, og seglin í eins
góðu lagi og framast varð á kosið. Áhöfn
in hafði verið ráðin til ágústloka, svo
sem á flestum öðrum skíúitum vestra, en
með 20. ágúst spilltist táðin, gekk í um-
hleypinga, svo að hvergi var friður að
liggja á fiski, og rétt fyrir höifuðdaginn
kom Krjstján í höfn, var losaður og
skyldi síðan settur upp á kamib, þar sem
hann miundi bíða næstu vertíðar, rúinn
seglum og reiða, nema stórstag og höf-
uðfoöndium. En um það bil, sem lokið var
loS'Un aflans, kom saltsfeipið. Þótti nauð-
syn bera til að flýta sem mest losun
þess, svo að henni væri lokið áður en
inn kæmi allur fiskifilotinn, og var svo
áfcveðið að fresta setningi Kristjáns,
undanlþiggja áhötfnina þeirri skyldu að
skiljast ekki við hann, fyrr en hann
stæði skorðaður uppi á kamlbi. Var henni
leyft að fara heim með allt sitt hafur-
task, þá er hún hefði lagt skipinu á
Þingeyrarhöfn.
vexti, en snar og röskur, fjölhæfur og
hafði við margt fengizt, bæði verið for-
maður og vélstjóri, en seinustu árin eink-
um stundað verzlunarstörtf eða kennslu.
Njáll var sex tii sjö smálesita þiljaður
véibátur, nýlegur og vandaður og með
góðri véi. Hann var góður sjóbátur og
gekk um það bil sex mílur á vöku.
M,
laður en nefndur Jóhannes
Bjamason. Hann var Amfirðingur, en
hafði lengi verið busettur í Dýrafirði og
skipstjóri á ýmsum skipum, fyrst þii-
farsbátnum Guðrúnu, sem Gísli Oddsson
í Lokinhömrum átti, svo hjá Grams-
verzlun og loks hjá MiUjónafélaginu.
Hann hafði ekki lært sjómannafræði í
Stýrimannaskólanum í Reykjavík, held-
ur hjá Kristjáni Andréssyni, skipstjóra
og bónda í Meðaldal í Dýrafirði, en
Kristján hafði danskt skipstjórapróf og
kenndi mörgum möimum vestra sjó-
mannafræði. Jóhannes hafði verið sivo
lengi skipstjóri, þegar próf úr Stýri-
mannaskólanum var gert að skilyrði fyr-
ir stjórn á skipum, sem náðu 16 smálest-
um, að honum var veitt undanþága frá
áfcvæðum hinna nýju laga. Hann var og
ágætur sjómaður, en þótti djanfur, og
var taiið, að hann kynni ekki að hræð-
ast. Hann var og karlmenni að burðum
og þoli og vanur harðræðum og svaðil-
förum alt frá bernskudögum. Hann vax
skapstilltur, en skapmikill og þykkju-
þungur, ef því var að skipta. Hann hafði
lengi stýrt allstórri skonnortu, er hét
Duke, sem í daglegu tali varð Djúkk,
miklu iþol- og sjóskipi, sem var frekar
tregt til gangs í hæigviðri. Þetta skip var
nú orðið mjög úr sér gengið, og var Jó-
hannes hættur skipstjórn, enda fluttist
hann norður að Akureyri á næsta vori,
en síðan fljótlega suður í Viðey. Þar
var hann í þjónustu Milljónafélagsins,
unz það lagði upp laupana í árslok 1913.
Nú fékk Carl Proppé Jóhannes Bjarna
son til að taka að sér stjórnina á flutn-
ingi saltsins til Flateyrar. Var ákveðið
að hlaða Kristján og láta vélbát, sem
hét Njáll, draga hann norður. Veður var
ljómandi stillt og gott, og hvorki Jó-
hannes né aðrir sjómenn efuðu, að blíð-
an mundi haldast næstu daga.
„Baróninn spáir góðu," sagði Jóhann-
es og átti við loftþyngdarmælinn, sem
í gæluskyni var oft aðlaður, en venju-
legast kailaður barómet.
Svo var þá farið út í Kristján, abker-
uon létt og skipið síðan dregið á tói að
hlið saltskipsins. Þar voru á tiltölulega
sbuttri stund Játin í það 30 tonn af
salti, og síðan lagði Njáll af stað með
Kristján í togi.
Áhöfnin á hooum var aðeins tveir
menn, Jóhannes Bjarnason og Guðni
Bjarnason á Holtiá Þingeyri, ungur
maður og rösfeur. Á Njáli voru einnig
tveir menn, Sigurður Fr. Einarsson og
Ludvig C. Magnússon. Sigurour var mað-
ur hálffertugur. Hann var lágur maður
28 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS-
Jóhannes Bjarasoni, skipstjóri.
Það var orðið aldimmt, enda komið
fram yfir miðnætti, þegar Njáll silaðist
út fyrir oddann með Kristján í eftir-
dragi. Dráittartaugin var nýlegur kaðall,
sem Kristján átti og notaður var, þegar
hann var dreginn að eða frá bryggju og
eins iþegar hann var látinn reka fyrir
síldarrietum í þeim vændum að afla
áhöfninni nýrrar beitu. Veður var milt
og sjórinn lygn, en þegar kom út undir
Mýrafellið, lagði inn lágrisa haföldu.
Svo var Kristján afturhilæður, að þegar
hann lyftist að framan á öldunni,
streymdi sjór inn á milli þilfarsbrúnar
og skjölborðanna yfir skútanum. En ekki
miui skipstjóri haf a talið hleðsluna neitt
varhugaverða. Sá roskni sæfari glotti að-
eins og spýbti um tönn, þegar sjórinn
guitlaði um mjóalegginn á stígvélunum
hans, þar sem hann stóð við stýrið, og
Guðni sagði við hann:
„Það er eins og honum þyki þau ekki
nógu hrein, stígvélin þín, Jói."
Segir svo ekkert af ferð þeirra félaga,
fyrr en um það bil, sem tekið var að
birta af degi. Þá voru þeir staddir góðan
spöl undan landi út af Krossvík, sem er
utan við Fjaliaskaga, sem nú er eyði-
jörð, en í þann tíð var blómlegt býli. Þá
var og enn mikið útræ'ði á vorin af Skaga
mölum. Skagatangarnir, sem veita lend-
ingunni á Mölunum skjól í austan og
norðanátt, marka Krossvikina að sunn-
anverðu, en víkin er fyrir opnu hafi og
fjaran grýtt og ekki vænleg til landtöku.
Þegar þarna var komið, var hafaldan
orðin allgiid, og miðaði Njáli mjög litið,
enda tók Kristján ærið þungar dýfur
og rykkti fast í dráttartaugina. Sigurður
hafði íengið þá skipun frá Jóhannesi,
að stefna djúpt fyrir Barðann, hvað sem
í kynni að skerast, og var látið horfa
um það bil í misvísandi norður. Ludvig
stýrði, en Sigurður gætti vélarinnar. Allt
í einu sást dökkt vindiband fram undan,
lítið eitt austan við stefnu Njáls, og
áður en varði iagði á hvassan vind af
réttvísandi norðri. Báran yfðist og varð
brattari, og áður en liðnar voru fimm
míniútur, sleit Kristján dráttartaugina.
Ludvig vék Njáli þegar í stað undan, og
stefndi honum síðan að Kristjáni, sem
rak fyrir sjóum og vindi með stetfnið í
austur. Njáll renndi fram með honum
til hlés á mjög hægri ferð, og Guðni
kastaði yfir í hann bugt af dráttartaug-
inni og kaHaSi til Sigurðar, sem stóS
á bógnum á Njáli, alibúinn þess að taka
við tauginni:
„Dragðu  nú  duglega  til þin,  og   svo
gerið þið tóið fast tvöfalt."
Sigurður náði í tóið, og nú kom Lud-
vig honuin tii hjálpar. Svo höfðu þeir
þá brátt dregið til sín tugi faðma, og
síðan festu þeir ramimlega tvöföldum
kaðlinum.
Að þessu loknu var vélin í Njáli sett
á fulia ferð áfram, og þó að mikið gæfi
á hann og iítið gengi, tókst honum að
snúa Kcistjáni beint í vind og sjói.
„Við reynum a'ð snúa . honum heldur
vestur á bóginn en hitt," sagði Sigurður
við Ludvig, „því ef hann slítur öðru
sinni, er vonlaust að reyna að draga
hann. Þá verður hann að bjarga sér á
seglunum, en hann nær sér aldrei fyrir
Barðann í þessari vindátt, heldur verður
að snúa honum vestur eftir og kosta
kapps um aS sleppa viS Skagatangana
og inn á Dýrafjörð."
Jú, Jóhannes mun hafa iagt ítjórnvel-
inum yfir í stjórnborð, því að á bakborða
sveigðist skipið. En í sömu svipan og
þetta var auðsæitt, söng tvöfalt tóið í
sundur.
„Hana, —¦ þar fór nú seinasta hald-
reipið þeirra, drengur minn!" hrópaði
Sigurður í eyrað á Ludvig. „Eina bótin,
að nú  shýr hann þó stefninu í vestur,
lagsmaður......       En  taktu  vel   eftir,
hvort þú sérð Jóhannes gefa nokkurt
merki."
Svo störðu þeir félagar á Jóhannes
skipstjóra, en hann virtii&t ekki gefa
þeim eða Njáli minnsta gaum. Þeir sáu,
að hann og Guðni þutu kuliborðs megin
fram fyrir siglu á Kristjáni, Guðni los-
aði dragreipi stafnhyrnunnar, og síðan
tók Jóhannes að strita við að draga
hana upp. En þegar upp var fcomið of-
urlítið horn, sem vindurinn þandi, gat
Jóhannes efeki komið henni hærra, því
að Guðni gat efcki veitt honum lið, —
hann hafði brugðið dragreipinu undir
járnnál í öldustofeknum og dró til sín,
jafnóðum og Jóhannesi varð eitthvaS
ágengt. Ef Guðni sleppti, it kkaði stafn-
hyrnan á ný, þegar Jóhannes þurfti að
færa til hendurnar.
Oigurður    leit     á    Ludvig     ærið
áhyggjuiegur og mælti:
„Hann fer upp í brimgarðinn með
þessu lagi, og þá er þeim hreiniega dauð-
inn vís, en ef þeir næðu upp fokkunni,
þá mundu þeir geta stýrt honum frítt af
Skagatöngunum, svo langt sem við erum
undan landi, en þá vantar þriðja mann-
inn."
Hann þagnaði andartak, kerrti síðan
hnakkann og leit hvasst á Ludvig:
„Treystir þú þ*r, drengur minn, til
að stýra Njáli að sfcuitnum á Kristjáni,
án þess að ásigiing verði, svo að ég geti
stokkið yfir í hann?"
Ludvig svaraði ekki strax. Hann
horfði á Kristján, þar sem hann veltist
stjórnlaus fyrir vindi og sjóiun og öld-
urnar löðruðu í sífeliu yfir hann. Og
Njáll, — hann var svo sem ekki kyrr,
heidur kastaðist sitt á hvað, og þó að
Ludvig héldi (honuim upp í vindinn, gaf
mikið á hann. Á bæði honum og
Kristjáni var allt vott og bált, og eins
og þeir létu, yrði ekfki neinn leikur að
fóta sig, þegar niður væri komið á sfeut-
inn á Kristjáni, meira að segja ekki gott
að vita, hvernig til tækist um að leggja
Njáli að honum, svo kröpp sem báran
var. En það var nú síður en sro, að þessi
athugun Ludvigs hafði á hann lamandi
áhrif. Það kom í hann einbver stæling,
næstum lyfting, — þetta væri þó sannar
lega gaman að reyna. Ha? Að reyna!
Þetta var svo sem ekki eins og að
stökfltva óvenju iangt sfcökk yfir djúpan
skurð. í þetta sinn varð manni að takast
stökkið, bæði sjálifs sía vegna og vegna
þeirra, sem voru um borð í Kristjáni, því
að ekki mundi líSa á löngu, unz hann
bæri upp í klappir eða stóngrýti, þar sem
hvítfextar brimöldur risu hátt og æddu
síðan brotnar iangt upp eftir fjörunni.
Syndur, — jú, víst var hann syndur, en
undir   svona    kringumstæðum    gat    á
versta  veg  farið......   O,  hann skyldi
klára sig af þessu, ekki trúði hann öðru,
en Sigurður — það kom   alls ekki til
greina, — því þó aS hann vaeri snar olg
snöggur, þá var hann maður háiffertug-
ur, og hann var enginn fimleikamaSur.
Og Ludvig leit á Sigurð. Hann stóð þög-
uli og beit á jaxi, — það var eitthvert
fjarrænt 'blik í augunum á honum. Og
allt í einu hafði Ludvig fengið það á
tilifinninguna, að Sigurður mundi hafa
tilhneigingu til að drýgja þá dá'ð að
stökkva þetta heljarstökk, jafnvel þótt
hann  gerði  ráð  fyrir,   að   það   kostaði
hann liifið......Ludvig varð aS fa hann
til að falla frá að tefla lífi sínu í næstum
vissan voða, og til þess áttu að liggja
næg rök, að hann ætti ekki undir því.
Nú leit Sigurður á Ludvig, ræskti sig
og sagði:
„Ertu búinn að hugsa þig um? Treysit-
irðu þér?"
„Ekki til að leggja Njáli að Kristjáni,
en til að stökkva."
„Að ég Iláti þig, drenginn, barnið,
stökkva þetta, — nei, góði minn," sagði
Sigurður.
Ludvig hnykkti við: Þarna kom nýtt
strik í reikninginn, en ekki dugði að
doka. Og Ludvig sagði, talaði hátt, en
með hægð og festu:
„Sigurður, ég veit, að þú ert regiulega
snar og léttur á þér, en samit kemur ekki
til mála, að þú vogir þessu. Gáðu að þvi,
að í fyrsta lagi er ég — eins og ég sagði
áðan — ekki maður tii að leggja að
Kristjáni, og ég er efcki heldur fær um
að bjarga Njáli einn míns liðs, ég kbnn
ekki einu sinni áð smyrja í honum vél-
ina. Svo finnst mér, að þú verðir að taka
það með í reikninginn, að þú átt fimm
börn, það elzjta átta eða níu ára, og þó
að ég sé ekki maður á móti þér í neiniu
öðru, þá aetti ég þó að vera eins iiðugur,
eins mikið og ég hef stundað leikfimi.'*
Sigurður þagði. Svo hristi hann höf-
uðið, leit eins og halifangurvær á Lud- •'
vig og sagði Mtið eitt hátíðiega:
„Jæja, þá —í GuSs'nafni: Þú stekkur!'"
Og Sigurður þreif í stýristaumana og
sneri bátnum, lét hann síðan nálgast
Kristján með vélina í lausagangi — að-
eins fyrir stormi og sjóum. En samt sem
áður æddi báturinn áfram og geigaði
mjög sitt á hvað, þegar hamn" iieið k\
ölduköirnibunum. Ludvig leit á SigurS, otg
Sigurður sagði háum og hveliom rómi:
„Ég læit hann síga með sfcutnum á
Kristjáni. Far þú nú í Guðs nafni fram
dekkið, upp ' á lunninguna aftan við
vantinn, heldur þér svo í hann rígfasifc
með hægri hendi og ert snarvi'ðbúinn að
stökkva, þegar skipin ber bæði nokfcurn
veginn í sörnu hæð".
Ludvig sá, að svo fljótt bar farkost-
ina saman, að hann mætti hafa hraðann
á. Hann skutlaðist fram þilfarið, þreii
í aftara höfuðband siglunnar og síðan
í það fremra, þeyttist upp á öldustokfc-
inn og fann sig geta náð jafnivægisstell-
ingu, þrátt fyrir örkvikar hreyfingar og
kippi 'bátsins. Nú sá hann á sfcá fraea
eftir þillfari Kristjáns, sá Guðna standa
öðrum megin á skútanum, Jóhannes
hinum megin, rétt til kuls við beitiás-
inn. Þeir stóðu hoknir, studdiust við eitt-
hvað, og hann þóttst vita, aS þeir ætl-
uðu að vera við því búnir að grípa i
hann sinn hvorum megin. Nú heyrði
hann Sigurð hrópa eitthvað, og Ludvig
fann stælinguna aukast, en um leið gaust
upp í honum áköf gremja, næsitum heifti
Hann blótaði. Þetta öskur Sigurðar, sem
eíkki heyrðist gegnum mótorskellina og
dyn vinds og sjóa, verkaði sem truflun
Hvern þann svarta sjálfan var Sigurður
aS skipta sér af þessu? Það gat enginn
sagt honum héðan af fyrir verkum. —
þeir ekki heldur hjálpað honium, sem
við honum hugðust taka, — enginn gat
dugað honum, nema hann sjálfur, —
nei, ekki einu sinni æðri miáttarvöld
duttu honum í hug á þessum augnablik-
um. Nú lyf tist skuturinn á Kristjáni, eins
og kom móti Ludvig, bauð sig fram,
og nú stölkk hann, flaug hann, fcom nið-
ur öðrum fæiti á hálan, síkvikan, hall-
andi, nú snarlækkandi, svíkjandi öldu-
stokkinn á Kristjáni, kom þar a'ðeins nið-
ur á tábergið, spyrnti í fremri brún hins
^___^_^_____^_  24.  desember  1965
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32