Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 6. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						|      6. tbl. 13. febrúar 1966. 41. árgangnr     j
oðru sinni 4. marz 1865, lét hann í ljos
vonir uim réttlátan frið og endurreisn
sambandsrilkisins án hefndarlhugs. Þegar
íbúar Washingtonjborgar gengu nú í
¦tvöfaldri röð kringum Mkpallinn í hring-
sal þinghússins minntust þeir orða Lin-
oolns, enda munu þau lifa um aldir.
„Við skuilum nú snúa okkur að því
aS Jjúka hinu mikla verki, sem fyrir
höndurn er, án kala til nokíkurs manns,
en með vinarhug til aiflra og fastheldni
við réttlætið, eins og guð birti okkur
það: Að græða sár þjóðarinnar, sja þeim
farborða, sem staðið hefir í striðu, eða
ekkju bans og föðuriausum börnum; að
gera a]H, sem í oikkar valdi stendur,
til að skapa og varðveita réttiátan og
varaniegan frið innibyrðk og við aiiar
þjóðir".
H
inn 21. april var líki Abrahams
EIMFERÐ LINCOLNS
I
gær,  12. febrúar, var 157.
afmælisdagur Abrahams
Lincolns, forseta Bandaríkjanna. 15.
apríl í fyrra var 100. ártíð hans. Hér
birtist frásögn af því,' þegar lík
Lincolns var flutt á járnbraut alla
leið frá Washington og til heimilis
hans í Springfield í Illinois-ríki.
•
„Hans mun minnzt um aldir."
Hlijóðliát orð henmáiaráðherrans,
Stantons, bárust um syrgjendahópinn,
eem safnazt hafði saman í litlu herberg-
inu -umibverfis hinn látna leiðtoga sinn.
Fiestir viðstaddra — ættingjar, vinir,
embættisrnenn, læiknar — hötfðu beðið
alla nóttina við banabeð hans í veitinga-
húsinu handan götunnar frá Ford-leik-
hiúsinu, en þangað hafði Abraham
Lincoln verið fluttur heisærður af
byssukúlu morðingjans.
K,
^lukkan var 22 mínútur yfir sjö
að morgni þann 15. apríi 1865, er 16. for-
eeti Bandaríkjanna gaf upp andann.
Tæpum sólarhring áður hafði hann
meytt hádegisverðar með ftJöQskyldu
einni, og var elzti sonur hans, Robert
Todd Lincoln, þar á meðal, en hann
var nýkominn heim úr sáðustu átökum
Borgarastyrjaldarinnar. Síðar hitti hann
eð máli gesti, hélt venjulegan ráðuneyt-
osfund, heimsótti skipasmíðastöð fiot-
íins með fjölskyldu sinni, og loks —
fremur ófús vegna þreytu — hafði hann
tfarið í leikJhúsið til að sjiá leikkonuna
Lauru Keene í vinsælum gamahleik:
„Ameríska frænkan okkar."
Leiklhúsgestu'm þótti viðeigandi, að
íagnaðarvi'kunni lyki með því að forset-
inn væri viðstaddur leiksýninguna. Suð-
tirríkjaherinn hafði gefizt upp við Appo-
imattox, stjórnariarsleg sameinimg og
íriður voru á næsta leiti. Loks gat þjóð-
in sameinazt eftir klofninginn og þræl-
arnir öðlazt frelsi. SjáMur hafði Lin-
coln sagt hvað eftir annað: „Ég hefi
aldrei á ævi minni verið eins hamingju-
eamur".
Nú gaf Mukknahiljómur kirkjunnar tifl
kynna iát hins mikla lausnara þræl-
anna, háa, beinabera skóganhöggvarans,
sem hafði haft áhrifamátt til að leiða
þjóð sína til sigurs á erfiðum tímum.
Meðan sorgarfregnin barst um land-
Ið símleiðis, setti fólkið upp sorgartákn.
3Sn forsetinn var ekki fluttur fré höfuð-
(borginni fyrr en viku eftir morðið.
Fjöildi íðlks kom með járnbrautariest-
tim og öðrum farartækjum til að votta
Ihinuim létna virðingu sína, þar seim
'hann lá á viðlhafnar'börunum í austur-
íierbergi Hvíta hússins og síðar í hring-
Balnuim undir hinni uiiikíliu Ihvelfingu
l>ing|tnússins.
í æpum fjórum árum áður hafði
Abraham Lincöln tefkið við stjórnar-
taumunum um það leyti, sem borgara-
styrjöld vofði yfir og ógnaði einingu og
írelsi þjóðarinnar. >á þegar höfðu sjö
ríki eða fylki sagt sig úr sa'mbandsríik-
inu, vegna þese að þau voru ákveðin í að
viðhalda þrælahaldinu og þvermóðsku-
trú sinni á rétt einstakra fylkja.
í ræðu sinni við emibættistökuna 4.
marz 1061 sagði Linsoln: „Bandalag
fylkjanna er óhagganlegt. Bkkert
þeirra getur lagailega sagt sig úr sam-
bandsrikinu upp.á sitt eindeemi". Þótt
varðveizla sambandsríkisins væri ávallt
efst í huga forsetans, varð honum ljost
um 1862, að útrýming þræilahaJds var
annar helzti tilgangur stríðsins. Er hann
gerði kunnugt, að leysa skyldi þræl-
ana úr ánauð, var hann ekki einungis
að bjarga sambandsríkinu, heldur einn-
ig að skapa jafnrétti með mönnum.
Er  Linooin tók  við  forsetaembættinu
Lincolns komið fyrir í sérstakri jiárn-
brautariest, en löng leið var fyrir hönd-
um , til S'pringfield í HQinois. Ömuriegt
var til þess að vita, að farin var nær
því sama leiðin og Lincoan fór tM
Washington árið 1861.
Hvarvetna, þar sem lestin nam staðar,
beið hennar hópur syngjenda. í stærri
borgunum voru haldnar minningarat-
hafnir, en í minni byggðarlögum á leið-
inni lét fóilkið sorg sína í ljós með sorg-
artáknum, mynduiti og bogum, sem
reistir voru yfir járnbrautina.
Mangar borgir á leiðinni áttu sér sér-
stæðar minningar um hinn látna for-
seta, þar sem mörgum var tamt að
kaila hann föður Abraham. í Baltimore
í Marylandfjnlki, sem var fyrsti við-
komustaðurinn á norðurleið frá Was-
hington, minntist fólkið ræðu Lincolns
árið áður — á samkomu til fjársöfn-
unar tii kaupa á nauðsynjum handa her-
mönnum — og ummæla hans um freisi.
„Fyrir suma menn getur orðið frelsi
þýtt, að hver og einn geti gert sem hon-
um sýnist við sjálfan sig og það, sem
hann ber úr býtum", hafði forsetinn
sagt, „meðan sama orðið merkir fyrir
aðra menn, að þeir megi að vild notfæra
sér annarra manna líf og starf. Og aulk
þess er 'hvor verknaðurinn kallaður
mismunandi og óiikum nöfnum af hvor-
um aðila fyrir sig — frelsi  og kúgun".
í Fíiadeifiu, vöggu frelsisins, var kistu
Lincoins komið fyrir í Independence
Hail. Áætlað er, að 30.000 syrgjendur
hafi komið tii að líta forsetann á likbör-
unum. Vafalaust hafa margir þeirra
minnzt hátíðahaldanna, er fáninn var
dreginn að húni eimitt á þessari bygg-
ingu á afmælisdegi Georges Washingtons
22. febr. 1861. Þá hafði Lincoln látið i
ljós þá skoðun, að loforð um .iafnrétti
tii handa öllum væri bindandi grund-"*'
valiaratriði fyrir valdhafana. Hann
reyndist sannspár, er hann bætti við: „En
yerði ekki hægt að bjarga þessu landi,
án  þess   að  fórna   þessu   grundvallarat-
riði......  viidi ég heldur vera myrtur
á staðnum en láta það af hendi".
JL-estin hélt áfram ferð sinni uim
New Jersey-fylki, en nam staðar við og
við til að ieyfa mannfjöldanum að votta
hinum látna virðingu sína. í New York
fór feikimannmörg líkfyigd gegnum
hijóðliátan mannfjöldann á götunum,
þar sem komið hafði verið fyrir sorgar-
slæðum. Fyrst var haldið til ráðhússins,
og þar var kistan látin standa, til þess
að gefa fóiki kóst á að líta hinn látna
forseta augum í hinzta sinn. Síðan var
haldið um borgina. New York hafði
átt mikiivægan þátt í að móta stjórn-
málaferii Lincolns, þvd að einmitt þar,
í Cooper Institute í febrúar 1860, flutti
hann frálbæra ræðu um þræiahald, seon
vakti athygli hvarvetna.
Sama eimlestin, sem fllutt hafði
Lincoln sömu leiðina frá Albany í
nyrðri hiuta fyiikisins til New York- .
borgar fjórum árum áður, lagði nú aff
stað sömu leið til baka með sorgarbiæ.
Fná Albany sneri lestin í vestunátt til
Buftfalo og þaðan inn í þann landsMuta,
sem Lincoln þekkti bezt, Ohio, Indiana
Framhald á bls. 12.
JLíkfyllgö  láncolns  Bandarikjaforseta  tekur sér hvíld á leiðinni til þingrhúss
Þt^si Ijósmynd var tekin í april 18C5,
Bandaríkjanna    (Capitol)    í    WashingtoB
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16