Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 22. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						*y$lfttl»lftlltö*t0
I    22. tbl. — 19. júní 1966 — 41. árgangur    [
«8 kunnugt sé, og Þórdís giftist aítur
Höskuldi, syni Þorgeirs Ljósvetninga-
goða. Dætur hafði Helgi átt, áSur en
hann kvæntist Þórdísi, en þær voru
giftar íyrir dauða hans og höfðu stað-
festu annars staðar. Ókunnugt er því,
hvað varð um staðfestu á Eiðum eftir
dagr. Helga, og verður ekki nema getgát-
urr einum við komið, byggðum þó á
nokkrum líkum.
Þeir   áttu   goSorð   saman,   Helgi   og
Hrafnkell   Þórisson,   bræðrungur   hans.

HallJór Stefánsson, fyrrverandi alþingismabur:
Höfuðbólið
Eiðar á
Fljótsdalshéraði
Halldór Stefánsson.
|B;»-jarnafi>iS EiSar hefur þótt nokkur ráS-
gáta. ÞaS er myndaS af stofninum EID meS
l'leirtöluendingu. LeitaS hefur veriS aS ein-
kcnni í landslagi f grennd bæjarins, (sem
algengt er, aS sé nafnstofn bæja), en ekki
íuiidizt, svo aS órækt þyki.
Augljóslega er nafnstofninn kominn frá
Noregi, sbr. EiSsivaþing, EiSsvöllur, EiSa-
ekógur. Þarf um hann ekki annarrar skýring-
a.r aS leita, — Fleirtöluendingin er algeng um
fslenzk bæjarnöfn, s.s. Melar, Saurar, Skógar,
Moltar, Fitjar. Fjósar o   fl.1
Að áliðinni söguöld — um
það bíl sem kristni var lög-
tekin — bregður höfðingjasetrinu
Eiðum fyrst fyrir á spjaldi sögunn-
ar, í ]eiftursýn að kalla má. Og þá er
!það harmleikur, sem þar gerist.
Helgi Ásbjarnarson, einn mesti höfð-
lngi héraðsins, hafði flutt staðfestu sína
írá Mjóanesi að Eiðum, eftir að hafa
íellt Helga Droplaugarson í Kálfshóls-
bardaga árið 9&8.
Grimur, bróðir Helga Droplaugarson-
ar, hafði sloppið lífs úr bardaganum.
Vissi Helgi Ásbjarnarson hefndarhug
hans á sér liggja, ef honum gæfist færi.
Eústaðarflutningur Helga að Eiðum var
varúðarráðstöfun gegn hefndarsókn
Grims. Hann „þóttist þar betur kominn,
er þingimenn hans voru umhverfis".
í>órdísi toddu, konu Helga (síðari),
iþótti þessi ráðbreytni vafasöm af þeirri
ástæðu, að land á Eiðum var allt „skógi
vaxið að húsum heim, og mátti hvergi
sjá mannaferðir, þótt að garði færi". En
Helgi lét það ekki í vegi standa bústaða-
ekiptunum.
Nokkrum árum siðar vá Grímur Drop-
Saugarson Helga að næturiagi heima þar
á Eiðum til hefnda eftir Helga bróður
Cinn, er um 30 þingmenn Helga, ný-
komnir af Lamlbanesiþingi, voru þar
íiæturgestir. Er svo taiið, að þetta
bermdarvíg     hafi orðið árið  100«.
Jr ótt þessi fyrsta kynning af Eið-
um sé stutt, er sagan, sem þar gerðist,
löng í minningunni. Og þótt kynningin
af staðnum sé ekki önnur en að land
hafi verið þar skógi vaxið að húsum
heim, og að saga hans hverfi í djúp
ókunnugleikans langa hríð, verða Eiðar
samt í huga höfuðból allt frá þessu, enda
má færa til þess nokkrar líkur, að svo
hafi verið.
Helgi og Þórdis   áttu jekki börn,  svo
Hrafnkell átti tvo sonu, Þóri og Svein-
björn. Mun Þórir hafa verið eldri og
tekið staðfestu eftir föður þeirra. Um
afkomendur hans er ókunnugt. Líklegt
má telja, að Sveinbjörn hafi fengið
staðfestu á Eiðum. Sonur hans hét Þor-
steinn og hans sonur Bótólfur. Allir
fengu þeir göfug kvonföng, og hafa því
sýnilega haft góða staðfestu og héraðs-
völd. Hefðu þeir feðgar getað setið á
Eiðum alla elleftu öldina.
Lljótt er um sögu staðarins á
Eiðu'm einnig alla tólftu öldina. Það
eitt er kunnugt, að í aldarlokin hefur
verið stofnuð þar kirkja, helguð Maríu
(skv. kirkjuskrá Páls biskups Jónsson-
ar). Kirkjustofnunin bendir til þess, að
alla tíð hafi Eiðar verið höfuðból, þótt
sagu staðarins sé ókunn af skráðri sögu
þessa merka tímabils.
E
nn er saga Eiða ókunn alla
þrettándu öidina. En um aldamótin
næstu eru kunn nöfn ábúenda þar. Sú
vitneskja hefst á þvi, að Þorvarður Páls-
son, sem samkvæmt nýjustu ættarrann-
sóknum (Steinn Dofri) er talinn hafa
verið sonur Páls Oddssonar, Þorvarðar-
sonar hirðstjóra, Þórarinssonar, leitar^
kvonfangs við Ragnheiði dóttur Karls
Arnórssonar á Eiðum og fær staðfestu
þar. Vegna ættgófgi má telja víst, að
Þorvarður hefur ekki leitað sér kvon-
fsngs nema þar sem talizt gat jafnræði
um ættgöfgi og auð að þeirrar tiðar
venju.
Um framætt Karls Arnórssonar er
ekki fulikunnugt. Hann er að vísu tal-
inn sonarsonur Ögmundar í Bæ í Borg-
arfirði syðra (Æviskrár) en ýmislegt
bendir til, að hann hafi verið af ætt
Kirkbæinga og Svínfellinga, e.t.v. að
Arnór hafi verið sonur Ögmundar Digur-
Helgasonar og Steinunnar Jónsdóttur
Sigmunds.sonar. Arnórs-nafn og einnig
Sokka-nafn og Teits-nafn eru kunn í
þei'm ættum. Og samkvæmt ártíðarskrá
Valianeskirkju hafa tvö síðartöldu nöfn-
in verið alltíð á Fljótsdalshéraði um
þessar mundir. Er ekki ólíklegt, að
Kirkbæingar hafi flutzt austur á eftir
fiændum sinum Svínfellingum á þrett-
ándu öld og hafi fengið staðfestu á Eið-
um. Talið er, að Karl Arnórsson hafi
búið á Eiðum 1320 — 1350 (Ártíðar-
skrá, 142) Arnór faðir hans hefði þá*
búið þar báðum megin aldamótanna
1300.
E
I n hvað sem er um þessa tilgátu
um ættstofn Karis, þá er samt víst, að
hann hefur verið kynborinn maður og
auðugur að tali þess tíma, ella hefði
hann ekki náð tengdum við svo kynstóra
og valdamikla menn sem Hofverja í
Vopnafirði.
Samkvæmt   því   sem   að   framan   er
sagi um búsetu Karls Arnórssonar hef-
Framhald á blaðsíðu 7.
Jiiðar nú á dögum.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16