Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						LAUNSÁTIN

Malarinn sat á dyrahellu sinni með

skyrtuna fráhneppta, berfættur í ó-

hreinum dúkbuxum eins og hann ætl-

aði að fara að hátta. Með þeirri ótíma-

bæru kæti sem honum var töm, sagði

hann svo sem til útskýringar: „Það hef

ur   verið   svo   mollulegt   í   allan   dag,

sérðu til......maður er bara að fá

sér ofuriítið ferskt loft." Malarakonan

var líka að slettast þarna um, berfætt,

vafin í svart sjal yfir blettóttri baðm-

ullarblússu með upphrettum ermum og

kryppluðu strigapilsi, sem kafteininn

rak minni til að gerði hana breiðari

á lendina og meira eggjandi. Hún var

á sífelldum erli milli húss og myllu

eins og hún stæði í einhverjum stór-

ræðum — og þetta kom kafteininum

einnig mjög furðulega fyrir sjónir.

Hínn kampakáti malari var jafnvel

enn kátari en hann átti að sér. Mjó-

leitt andlit hans með langa rauðbrúna

yfirskeggið virtist enn mjórra í tungls

ljósinu, en bros hans var breiðara,

ísmeygilegra og í ferskleika næturinn-

ar fékk rödd hans dýpri, miidari hljóm.

„Konan mín," sagði hann með ýtni,

„hún var að baka „pita" af því að ég

á von á mági mínum og konu hans.

Börnin eru háttuð og hví þá ekki að

doka aðeins við svo við getum borðað

saman kvöldverð í næði og spjallað

stundarkorn. Við kynnum jafnvel að

geta fundið glas af plómubrennivíni:

það er bragðbetra svalt."

Malarakonan hélt einnig aftur af

kafteininum, með slægðarhreim í rödd-

inni, sem aðeins þau tvö gátu skilið.

„Svona nú, í öllum bænum seztu niður.

Það er ekki allt eins og það ætti að

vera: en á hinn bóginn sjást varla

handaskil."

En kafteinninn vildi ekki tefja enda

þótt hann hefði haft gaman af að

smakka á pitanu og spjalla um stund.

Hann var þreyttur eftir ferðalagið og

vissi að kona hans beið eftir honum

heima jafnvel enn áhyggjufyllri en

hún hafði kvatt hann níðri í brekk-

unni. Hann hélt því áfram og malarinn

kallaði á eftir honum vonsvikinn og

geispandi: „Hvaða vandræði, það þyk-

ir engum gaman að drekka einn."

Malarakonan stöðvaði kafteininn ein

mitt í því hann var að fara framhjá

myllunni, eins og hún hefði setið fyrir

honum þar. Hún tyllti sér á tær og

hvíslaði í hægra eyra hans, svo nærri

að hann fann heitan andardrátt henn-

ar: „Farðu ekki yfir brúna! Finndu

þér aðra leið."

Þó lágt væri hvíslað var kafteinin-

um það samstundis ljóst að þarna, við

brúna, væri honum veitt fyrirsát og

að malarinn vissi ekki eínungís um það

heldur hefði hann jafnvel tekið þátt

í að undirbúa hana og reynt að tefja

yfir honum þar til tunglsljósið hefði

náð brúnni. Launsátin gat aðeins verið

gerð á hinum bakkanum í kjarrinuþví

hérnamegin var autt. Engi malarans og

akurskikinn teygðu sig niður á malar-

kambinn fyrir ofan ána. Hann sneri sér

hvatlega að malarakonunni til þess að

faðma hana að sér í þakklæti eða til

að virða hana vel fyrir sér, og síðan,

er hann sá að malarinn var farinn

inn í húsið, lagði hann vinstri hand-

legginn yfrum hana með snöggri hreyf-

ingu.  Hann fann mjúkan  kvið  hennar

við hönd sína og dró hana blíðlega með

sér inn í skuggann af myllunni.

„Hverjir eru það? Útlagarnir?"

„Já! Spurðu ekki. Hraðaðu þér bara"

Hann héit  enn um mitti hennar  en

nú með báðum handleggjum. Hann dró

hana   blíðlega   að   sér   sem   merki   um

þakklæti og óviðráðanlega ástríðu. Hún

fagnaði   honum   af  niðurbældum   hita,

fór að skjálfa og þrýsti líkama sínum

upp að honum.            /

„Ekki! Slepptu mér! Maðurinn

minn!" hvíslaði hún lokkandi og ýtti

honum frá sér með höndunum. Hann

sleppti henni pg þá vatt hún sér skyndi

lega við og kyssti hann, votum, fersk-

um vörum. Já þetta var hannar háttur,

alltaf votar, aðskildar varir á undan

ástarhótunum. Áður en hann gæti áttað

sig nóg til að kyssa hana aftur, hafði

hún skotizt bakvið mylluna í átt til

hússins og" bónda síns.

Kafteinninn stóð eftir í skugganum

og hugsaði um hvaða leið skyldi halda.

Loks komst hann að þeirri niðurstöðu

að það einfaldasta væri að fara yfir

ána þarna sem hann var:bugðurnar á

ánni myndu líka skýla honum fyrir

launsátursmönnunum og uppúr grynn-

ingunum stóðu steinar, sem hann gæti

stiklað á án þess að vökna í fæturna.

Drunurnar og skvampið í mylluhjólinu

myndu yfirgnæfa öll önnur hljóð. Hon-

um fannst leitt að hann skyldi alltaf

haf a tortryggt malarakonuna líka. Hún

var s'læg og slóttug, óprúttin og ó-

skammfeilin en einmitt fyrir það var

hún honum kær núna, kærari en

nokkru sinni fyrr. Það hafði allt verið

með ráði gert — höfuð hans ört af

plómubrennivíninu, maginn fullur af

pita. Þeim hefði ekki getað mistekizt.

I tunglsskininu sáust jafnvel smæstu

hlutir skýrt og greinilega: steinarnir,

runnaþykknið, snubbóttur stúfurinn af

dauðu elritré sem í dagsljósinu var

rauðleitt en stóð nú ókennilegt og

stirðnað eins og varðmaður.

Kafteinninn var klæddur í gamlan

en velmeðfarinn grágrænan einkennis-

búning og gúmsóluð leggjastígvél —

ósjáanleg og óheyranleg. Það var lán

að hann skyldi hafa farið svo vel með

einkennisbúninginn og haldið stígvél-

unum í góðu ásigkomulagi — einkum

stígvélunum. Hann hafði ekki viljað

líta út eins og venjulegur bóndi og

ganga í ilskóm: þeir hefðu allavega

komið upp um hann með marrinu í

skósólunum. Engu að síður hafði hann

ekki gefið bændunum upp ástæðuna

fyrir því að hann hafi látið gera gúm-

selana: þeir voru nær óslítandi! Og á

þeim var gott að fóta sig á steini, væri

hann ekki blautur.

„Brauð og ostur", sagði hún bónda sín-

um til, skýringar — um leið og hún fór

framhjá honum.

Hann stökk með gætni á stein af

steini en staldraði svo í miðri ánni,

efins um hvort hann færi ekki í vatnið

í næsta skrefi og steig hægt niður fæt-

inum, stígvélin reyndust hentug til að

vaða í grunnu vatni. Vantslítil áin

náði honum vart í ökkla og í fimm eða

sex skrefum var hann kominn yfir á

hinn bakkann.

Hann var enn mjög nálægt þeim öll-

um, myllunni, launsátrinu, malarakon-

unni. Hann gat jafnvel heyrt malar-

ann kalla til konu sinnar nógu hátt

til þess að launsátursmennirnir gátu

heyrt til hans — ef til vill var þetta

umsamið merki um það að hann, kaft-

einninn, væri á leiðinni: „Ertu búin að

tjóðra kúna?" En engu að síður var

hann langt í burtu frá þeim, eins og

með því að fara yfir ána hefði hann

stokkið inní annan og kunnuglegri

heim, eftir að hafa sloppið svo naum-

lrj/ga frá 'hættunni.

Hann heyrði hljóðlátan niðinn í ánni,

nær hinn sama ofantil hjá brúnni eins

og fyrir neðan í kjarrinu. Vatnið, sem

þeyttist af mylluhjólinu, freyddi og

skvettist. En annað heyrði hann ekki

og svar malarakonunnar til bónda síns

varð ekki greint. Enn hafði hún ekki

svikið hann: hún hafði ekki svarað

hinu umsamda merki upphátt. Þar sem

hann stóð þarna í elriþykkninu á ár-

bakkanum, varð honum í fyrsta skipti

ljóst, hvernig og hversvegna hann var

malarakonunni svo hjartfólginn.

Hún elskaði grannholda og ávalt höf-

uð hans með langt, uppsnúið yfirskegg-

ið, sem angaði af tóbaki og einhverju

enn sterkara — einhverju karlmann-

legu og hrokafullu. Hún elskaði einn-

ig augu hans, á einhvern óskýranlegan

hátt eins og yfirskeggið, dökkblá skörp

og héiðarleg. Hjartfólgnastur af öllu

var henni líkami hans, beinamikill og

vöðvastæltur, óþreyjufullur og lífs-

ólgandi og þeim mun ástríðufylllri sem

samvizkan kvaldi hann vegna eiginkon

unnar og nágrannans. Ef til vill var

það sem laðaði hana allra mest, höfð-

inglegt yfirbragð hans, sem hvergi sást

hjá bændum og ómenntuðum mönnum.

Malarinn kom út úr húsinu og kall-

aði til konu sinnar og útlaganna það

sem kafteinninn hafði heyrt. Hann fór

að hlusta óþolinmóður eftir skothvell-

um. Svo uggði hann betur að sér: ef til

vill gæti hann orðið fyrir einhverri

villuráfandi kúlu. Hann hörfaði bak-

við húsihornið. Þar magnaðist óþolin-

mæði hans.

En ekkert gerðist: konan sinnti störf-

um sínum í myllunni hljóðlaust, áin

rann með glaðværu gjálfri og vatns-

myllan malaðí. I óvissu um hvort sér

hefði skjátlazt um tímann, sem það

hefði tekið kafteininn að komast að

brúnni, kallaði malarinn, sem enn var

í felum bakvið húshornið, til konu sinn-

ar:

„Hvað er að? Hann ætti að vera

kominn að brúnni núna!"

„O, hann er þegar komin'n yfir á

hinn   bakkann,"   svaraði  konan   rólega.

„Áttu við — að hann hafi komizt

undan?"

„Já, hann komst undan — þetta er

mesti refur."

Þá hraut útúr malaranum: „Og þú

— þér   er   alveg   sama!   Þú   ert   meira

að segja ánægð, tæfan þrn. *>a newr

kannski verið í tygjum við hann."

„Mér er hvorki vel eða illa til hans.

Og þú ert sjálfur að manga til við

hvaða kvensu og stelputryppi sem er

og það fyrir augunum á konunni þinni.

Skömm er að þér! Hann er glúrinn

— eins og otur, það er mergurinn máls

ins!"

Malarinn vissi ofur vel hversu langt

hann gat gengið í að atyrða konu sína

ef hann vildi ekki að hún drægi úr

blíðu sinni og umhyggju fyrir honum.

Þau landamæri voru oftast mörkuð af

hvössum, karlmannlegum orðaflaumi —

skömm, mergurinn málsins var slík prð,

jafnvel þótt þeim væri ekki hreytt út

í hörkulegum rifrildistón.

"Já, otur — gamall refur," samsinnti

hann til að gera henni til geðs. „Og

allt var svo vel undirbúið að ekki varð

á betra kosið! Enginn hefði getað orð-

ið var við þá — þeir tóku sér ekki

stöðu fyrrr en um sólsetur. En farðu og

segðu þeim það svo þeir haldi ekki

áfram að bíða til einskis. En varaðu þig

bara á að þeir villist ekki á þér og

kafteininum. Það hafa þegar orðið nóg

vandræði. Mundu það sem ég sagði —

vertu mjög varkár."

Malarakonan vatt sér inn í húsið og

kom út aftur andartaki síðar með

körfu.

„Brauð og ostur," sagði hún bónda

sínum til skýringar um leið og hún fór

framhjá honum.

Svo vel þekkti hún eiginmann sinn,

að hún vissi að komið var fram á var-

ir hans að segja: „Brauð og ostur, ekki

nema það þó! Hvað verður næst?" En

hann sagði aðeins með ólundarlegu

hirðuleysi: „Nú jæja — þá það".

Malarakonan laumaðist hljóðlega nið

ur að brúnni og braut heilann um það

sem maður hennar hafði gefið í skyn

og rætt hafði verið þá um morguninn:

það yrði að senda útlagana niður með

ánni því að lögregluflokkur sæti fyrir

þeim í gilinu. Ennfremur varð hún um

leið og hún hraðaði för sinni, að firina

upp eitthvert merki sem hún gæti gefið

útlögunum svo þeir villtust ekki á

henni og kafteininum.

Jafnvel án hennar tilhlutunar var

við því að búast að útlagarnir leituðu

niður með ánni. Frá vegamótunum við

mylluna lá stígur upp með ánni, sem

vandrataður var fyrir ókunnuga, jafn-

vel í dagsbirtu, á veginum til þorps-

ins myndu þeir aðeins rekast á eftirlits-

flokk lögreglunnar en stígurinn, sem

lá hjá húsi kafteinsins hvarf von bráð-

ar í skógarþykknið uppi í fjallinu, þar

sem enga björg var að finna, og gæti

jafnvel leitt þá í gildru, sem hinn út-

smogni, ósvífni og óútreiknanlegi kaft-

einn hefði búið þeim. Skynsamlegasta

ieiðin og reyndar eina undankomuleið-

in væri því niður með ánni.

Kona malarans hugsaði sér hvað hún

gæti gert til þess að útlagarnir bæru

kennsl á hana, en ekki hvernig hún

ætti að fá þá til að halda niður með

ánni. Maður hennar hafði heldur ekki

gefið henni nein ákveðin fyrirmæli.

Hann hafði reitt sig á snarræði hennar

og eðlisávísun að finna beztu lausn-

ina á jafnvel hinum óvæntustu vanda-

málum. Einnig hún reiddi sig á þetta

af vana.

Er hún kom að brúnni, sem þegar

var upplýst af tunglskininu, fór hún

að raula fyrir- munni sér lag sem hún

hafði sungið fyrir um það bil þrem

árum, þegar hún kynntist útlagaforingj

anum fyrst. Síðar hafði hún notað þetta

lag sem kallmerki á milli þeirra. Berg-

mál af laginu var blístrað úr runna-

þykkninu handan við ána og hávaxin

fremur álút mannvera sveipuð siðri

skikkju, kom í ljós. Hún þekkti þar

útlagaforingjann, ungan mann tæplega

hálfþrítugan, sem var frægur fyrir

dirfsku og alræmdur grimmdarseggur

og var mikið fé sett til höfuðs honum.

„Hvað er að?" spurði hann og greip

um úlflið hennar með vinstri hendi.

Hann   togaði   hana   til   hliðar    inn   í

2    LESBÓK MORGUNBLAÐSINS

24. marz 1968

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16