Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						GuBmundur Císlason Hagalín:

Er mannúðin aðeins til  í

játningum og  lagasetningum?

L

í desemfoerhefti Dýraverndarans

birtist grein eftir Guðmund Gísla-

son Hagalín, sem hét: „Sælir eru

miskunnsamir, því að þeim mun misk

unnað verða". í upphafi greinarinn-

ar vék höfundur að komu jólanna

og höfuðatriðum kristindómsins, sem

jafnt vantrúaðir og sértrúaðir ættu

að þakka þá blessun jafnréttis, mann

úðar og allra þeirra gæða, er nenn

njóta í þeim lðndum, sem lengsteru

komin frá villimennksu. Hjá íslend-

ingum og raunar fleiri þjóðum þætti

nú ekki lengur hæfa að gleyma hin-

um minnsta bróður, sem meistaran-

um mikla hefði verið svo hugstæður.

Síðan sagði Guðmundur Hagalínorð

rétt:

En hvað svo um dýrin? Mundu

þau ekki eiga sinn rétt, mundu þau

ekki mega teljast til hinna minnstu

bræðra? Það er sagt aftur og aftur,

einn japlar það eftir öðrum, að dýr-

in séu skynlaus, og þeir, sem þó trúa

því, að maðurinn hafi sál, telja dýrin

sálarlaus. En hvað segir trúarbók

kristinna manna um það? I sköpunar

sögunni stendur:

„Og Guð skapaði maninnn eftir

sinni mynd, hann skapaði hann eftir

Guðs mynd: hann skapaði þau karl

og konu. Og Guð blessaði þau og

sagði við þau: Verið frjósöm marg-

faldist og uppfyllið jörðina, og gjör-

ið ykkur hana undirgefna, og drottn

ið yfir fiskum sjávarins og fuglum

loftsins og yfir öllum dýrum, seni

hrærast á jörðunni! Og Guð sagði:

Sjá ég gef ykkur alls konar sáðber-

andi jurtir á jörðunni og alls konar

tré, sem bera ávöxtu með sæði í, —

það sé ykkur til fæðu. Og öllum

villidýrum og öllum fuglum loftsins

og óllum skriðkvikindum á jörðunni,

öllu því sem hefur lifandi sál, gef

ég öll grös og jurtir til fæðiu."

Hinn spaki Salórraon segtr í orðs-

kviðum sínum:

„Hinn réttláti er nærgætinn um

hag skepna sinna, en hjarta óguð-

legra er hart."

Og sjálfur Kristur segir, samkvæmt

Lúkasar guðspjalli:

„Eru ekki fimm spörvar seldir fyr

ir tvo smápeninga? Og þó er ekki

einn af þeim gleymdur fyrir Guði."

Allir munu minnast dæmisögunnar

um hinn miskunnsama Samverja.

Mundi ekki boðskapur hennar ná til

dýranna? Annars eru til biblíuhand-

rit, sem í er hliðstæð saga, sembein

línis er miðuð við dýrin. í Abyss-

iníu og syðsta hluta Egyptalands rík

ir kristin trú, hin svokallaða kopt-

íska kristni, sem barst þangað mjög

snemma á öldum. í hinni koptísku

biblíu er flest hið sama og í okkar,

en þó er 'þar sitthvað, sem ekki hef-

ur geymzt í þeim biblíuhandritum,

sem fylgt er í okkar biblíu, og þar

á meðal er þessi saga;

„En það gerSist á þeim dögum, að

Jesús lagði leið sína út úr borginni

og kom að fjalli einu með lærisvein-

um sínum.

Og þá var það á einum stað, að

vegurinn lá upp bratta brekku, og

þar varð á leið þeirra maður með

asna sinn klyfjaðan. Klyfjarnar

voru svo þungar, að asninn hafði

hnigiS niður undir þeim, og maður-

inn stóð yfir asnanum og hafði bar-

ið hann, svo að blióðið streymdi úr

opnum sárunum.

Jesús gekk til hans og sagði:

„Maður, hvers vegna slær þú dýr-

ið?  Sérðu ekki að þú hefur lagt á

'það drápsklyfjar? Veizt þú ekki,  að

það þjáist?"

En maðurinn svaraði:

„Hvað   kemur  það  yður  við?   Eg

hef fullt leyfi til að berja asnann.

Hann  er mín réttmæt  eign,  því ég

hef keypt hann fyrir fimm silfurpen-

inga. Spyrjið þá, sem með yður eru.

Þeir þekkja mig og vita, að ég segi

satt.    "

Og     nokkrir     af     lærisveinunum

sögðu:

„Já herra. Þetta er eins og hann

segir.   Við   vorum  vitni  að   því,   að

hann keypti asnann og borgaði hann.

En Jesus svaraði og sagði:

„Sjáið þið þá ekki heldur, hvern-

ig dýrinu blæðir, og heyrið þið ekki,

hvernig það barmar sér og hrópar?"

Og lærisveinarnir svöruðu:

„Nei, Herra. Við heyrum það ekki

barma sér og hrópa."

Og Jesú varð hryggur og sagði:

„Vei yður, að þið skulið ekki heyra

hvernig það barmar sér og ber sig

upp  við sinn  himneska  skapara, —

en margföld á við sök yðar er sök

hans, sem það ákærir í nauðum sín-

um."

Síðan  snart  hann  dýrið,  og  sam-

stundis voru sár þess gróin.

Og hann sagði við manninn:

„Far þú og slá ekki dýr þitt fram-

ar, svo að þú megir líka verða misk-

unnar aðnjótandi."

Takið eftir því í þessari sögu, að

Jesús segir, að dýrið megni að bera

sig upp við skapara sinn, — að það,

engu síður en maðurinn, geti leitað

til hans um líkn — og að því aðeins

njóti sá himneskrar miskunnar, sem

dýr hefur undir höndum, að hann

sé því góður og miskunnsamur.

Það er alkunna, að hér áður fyrr-

um, jafnvel á þessari öld, var illa

farið með þurfamenn víða á þessu

landi, og aðbúð gamalmenna, fatlaðra

manna og heilsuveilla var næsta bág-

borin. Á þessu hafa orðið gleðilegar

og róttækar breytingar, og sumt það,

sem gert hefur verið í þessum málum

hér á landi, hefur erlendum mönn-

um þótt til fyrirmyndar, og má þar

fyrst og fremst nefna til starfsemina

á Reykjalundi. Þá er þaS og vitaS,

að íslendingar hafa brugðið fljótt

og vel við hverju sinni, sem leitað

hefur verið hjálpar bágstöddum með

fjársöfnun, og ennfremur eru þeir

orðnir að því kunnir, að enginþjóð

hefur lagt meira að mörkum til al-

þjóðlegrar samhjálpar í hlutfalli viS

fólksfjölda nema Bandaríki NorSur-

Ameríku.

En þó að samúð fslendinga

og hjálpsemi virðist ná til ýmissa

þjóða, sem þeir kunna lítt skil á,

hvaS þá til bágstaddra í þeirra eig-

in landi, er öðru máli að gegna, þeg-

ar dýrin eru annars vegar. Ekki

mætti þó ætla, að svo væri, þegar

litið er á íslenzka löggjöf um dýra-

vernd. Hún er um flest eins full-

komin og í þeim löndum, sem lengst

En hins vegar er hún 'hundsuð af al-

menningi og henni ekki beitt af yfir-

völdum  og löggæzlumönnum,  og  þá

sjaldan þessir aðiiar koma til skjal-

anna, er tekiS á málunum meiri lausa

tökum en á flestum öðrum lögreglu-

eða sakamálum í þessu landi, og er

sem það sé, þrátt fyrir alla hina full-

komnu löggjöf, stjórnarvöldum, em-

bættismönnum og almenningi mjijg

ríkt í huga, aS dýrin séu ekki ná-

ungi mannsins, hendur eign, sem

hann megi fara meS nokkurn veg-

inn eftir eigin geðþótta, enda í sam-

ræmi við þá málvenju, að dýrdrepst

en maður deyr, en sannarlega var

Kristur á annari skoðun og spek-

ingar  fornaldar — eins  og  Salomon

— og sömuleiðis vitrustu og þrosk-

uSustu menn nútímans, til dæmis Al-

bert Schweitzer.

Dæmin um þetta eru deginum Ijós-

ari. Menn fara um vegina, aka á dýr

og skilja þau eftir án þess svo mikið

sem að þeir láti sér til hugar koma

að gera endi á kvölum þeirra, hvað

þá sjá um að réttur eigandi sé látinn

vita, hvað gerzt hafi og honum greitt

tjónið. Menn kveikja í sinu, þó að

fjöldi fugla hafi búið sér hreiður og

orpið eggjum sínum á brunasvæðinu.

Menn   skjóta   gæsir   og   endur   utan

friðunatíma, jafnvel meðan varp

stendur yfir, og hin alfriðaða álft og

meira að segja æðarfugl eru skotin,

án þess að vitendur þess kæri. Menn

láta sér sæma að æða yfir lönd

sem eigendur hafa friSað, og skjóta

þar fugla, eins og engin lög eða eign

arréttur sé til. Þá taka sig upp menn

úr heilum sveitum eða jafnvel fleiri

en einni og fara í hóp og drepa

gæsir í sárum, án þess að virt séu

að nokkru þau ákvæði laga, sem sett

eru um friðun þessara fugla. Og

skemmst er að minnast þess, þegar

sjónvarpinu þótti hafa að sýna lands

lýðnum mynd af því, þegar ungar

hetjur(!!) úr Vestmannaeyjum fundu

hjá sér köllun til þess án leyfis

landeigenda, að fara til súlnaveiða

og sýna þann garpskap sinn að

rota ófleyga súlnaunga meS barefl-

um. Þá er forustumenn S.D.f. kærSu

þetta, þótti mörgum slíkt hin mesta

ósvinna, enda urðu lok málsins þau,

að ekki þótti taka því, að svo mikið

sem sekta hinar ungu hetjur (!!),

sem hlakka síðan yfir hetjudýrkun

(!!) íslenzkra sjónvarpsmanna og

skilningsríku          umburðarlyndi (!!)

æðstu  lagavalda.  Þá mundi það  og

vitna   ljóslega   um   þá   fyrirlitningu

fyrir allri löggjöf sem varðar dýra-

vernd  í  þessu  landi,   þegar   borgar

yfirvöld   Reykjavikur   sendu   mann

eða menn til að skjóta áfltir á vatns-

bóli  Reykvíkinga,   án  þess   að  hafa

fyrir   að  sækja  um   undanþágu  frá

fuglafriðanarlögum til slíkra aðgerða

eða gæta þess, að sá eða þeir, sem

verkið   var   falið,   hefðu   byssuleyfi!

Hjá frændþjóð okkar Dönum   hefur

verið lögleitt,  að  aðrir fengju ekki

veiðileyfi  en  þeir,   sem  sýndu  með

strangri prófraun, að þeir væru svo

hæfar   skyttur,   að   þeim   væri   trú-

andi fyrir slíku vopni, án þess að til

þess ætti að koma, að þeir særðu og

kveldu lífið úr þeim dýrum, fleygum

eða ferfættum,  sem þeir beindu  að

byssum sínum, og mundu svo dansk

ir ráðamenn fráleitt senda einhvern,

sem aðeins kynni að setja skothylki

í  byssu  og  þrýsta   á  gikk,   svipaðra

erinda og sá átti að reka, sem áliftirn

ar skaut að boði reykvískra borgar-

yfirvalda,    hvað    þá    að    Danirnir

mundu hafa hundsað ákvæði danskra

friðunarlaga!    . . . Svo má þá ekki

gleyma  því,   að  stjórn  S.D.f.   hefur

ámálgað það nú í þrjú ár við æðstu

stjórn landsins, að hún flytti frum-

varp um skatt á skotvopn og skatt-

urinn   rynni   til   S.D.f.   svo   að   það

mætti verða þess megnugt að reysa

geymslu-   og   hjúkrunarstöð   handa

dýrum   og hafa   með   höndum nauð

synlegan     erindisrrekstur  til     fram

gangs   dýravernd   á   fslandi.   Und-

irtektirnar   hafa   verið   vinsamlegar,

en   hins   vegar   hefur   þó   ekkert   úr

því orðið enn, að slíkt framvarp væri

flutt, — ríkisstjórninni svo sem ekki

verið þetta neitt kappsmál, enda ann

ir  hennar  miklar   og   margvíslegar.

Það   skyldi  þó   ekki   vera,   að  gætt

hefði andúSar gegn slíku  frumvarpi

frá fuglaskyttum höfuðstaSarins, þar

eð þeim sé sárt um, að hvert skot

hækki um aðeins fáeina aura!  ....

Loks er svo ekki úr vegi að minna

á hrossabændurna. Víða um Norður-

land lá viS, að þeir felldu hross sín

síðastliðinn vetur, og var það á vit-

orði lagavarða og bændaforingja um

land  allt.  En  ekki hefur  heyrzt,  að

stóðeigendur   hafi  reist   hús   handa

hestum sínum eða ætluðu þeim föður

frekar  nú  en  áður — eSa  þeir  hafi

fækkað stóði sínu,  svo  að orð sé á

gerandi. Þar eru skýr landslög brot-

in ár eftir ár, lög, sem mikil viður-

lög eru við, að brotin séu! Og hvað

svo, ef hrossabændur fella stóð sitt?

Framhald á bls. 13                     f



I

24. marz 1968

LESBÓK MORGUNBLAÐSINS   \\

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16