Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Stef an Lorant
HITLER
eins og ég
þekkti hann
Aldarfjórðungur er liðinn frá
þeim degi — 30. apríl 1945 -~
er Adolf Hitler skaut kúlu
gegnum höfuð sér í neðanjarð-
arbyrgi einu í Berlin. Hann var
haldinn stórmennskubrjálæði,
sannfærður um óskeikulleik
sinn og trúði því i rauðan dauð
ann að Þýzkaland og persóna
hans sjálfs væru eitt. Hann dró
land sitt með sér í fallinu og
kaus heldur að tortíma því en
viðurkenna ósigur eða láta af
völdum. Hann var lævis og sam
vizkulaus lygari, kaldhæðinn,
ruddalegur og grimmur,
sneyddur ást og mannúðartil-
finningu. Hann var stjórnmála-
snillingur með glæpamannssál.
Ég kynntist honum á þriðja
áratug aldarinnar. Er við mætt
umst á götu þeirri í Múnchen,
þar sem við bjuggum báðir,
kinkaði hann kolli til mín
kunnuglega eða lyfti svipuníii
með vandræðalegri hreyfingu.
Stundum rétti hann mér hend-
ina. Hún var linkuleg og mátt-
laus.
Við,  sem  störfuðum  á  dag-
blöðum  og tímaritum komum
oft saman á Café Heek i horni
Enska    garðsins    í    Miinchen.
Hitler,   sem   þá   var   ritstjóri
lllustrierter Beobachter, keppi- -
nautar Miinchenar Illustrierte,
sem ég ritstýrði, var þar tíður
gestur. Um hádegisbilið líktist
veitingastaðurinn   útisamkomu
blaðamanna. Hitler virtist ein-
hvern   veginn   ekki   eiga   þar
heima   með   slúthatt   sinn   og
krypplaðan   rykfrakka.    Hann
hélt ævinlega á svipu (hún virt
ist veita honum öryggi) og var
vanur að smella henni, orðum
sínum til áréttingar. Á meðan
við yngri mennirnir virtum fyr-
ir okkur stöðugan straum ljós-
klæddra yngismeyja, er fram-
hjá  fóru,   þvaðraði  hann   í  sí-
fellu um hinn smánarlega Ver-
salasamning eða um  „Lebens-
raum"-vandamálið.    Hann   tók
aldrei  þátt í venjulegu  blaða-
mannaspjalli og virtist ekkert
kæra sig um slúðursögur eða
skrítlur. Hann hló sjaldan eða
brosti;  við litum á hann sem
hálf gerðan leiðindasegg.
Um þetta leyti — það er í
kringum 1925, eftir að hann
hafði    verið    látinn   laus    úr
Landsberg fangelsinu — var
frægð Hitlers algerlega bund-
in við Bæheim og nafn hans
ekki enn orðið heimagangur
hjá öllum þorra Þjóðverja.
Miinchen var þá Mecca allra
kuklara og ofsatrúarmanna.
Sértrúarflokkar í stjörnufræði, '
djöflafræði og talnaspeki stóðu
með miklum blóma. Leiðtogar
slíkra flokka voru í fáu frá-
brugðnir Hitler. Vinir mínir
meðal erlendra fréttaritara
hlógu að honum og töldu hann
hálfgeggjaðan. En hann var
þegar orðinn mikill lýðæsinga-
maður, fær um að halda
áheyrendum eins og í leiðslu
klukkustundum saman.
Þetta undarlega vald ásamt
óbifanlegri sannfæringu hans
um að hann væri kjörinn til að
móta framtíð Þýzkalands, kom
mér til að veita honum nánari
athygli. Kvöld nokkurt í lest
milli Múnchen og Berlínar
skiptumst við á fáeinum orS-
um fyrir utan svefnklefa okk-
ar. „Viljirðu komast lífs af,
skaltu ganga í lið með fram-
tíðinni," sagði hann i léttum
tón og átti við sjálfan sig.
engu að síður sendi hann mér
þetta tilgérðarlega stingandi
augnaráð, sem dáleiddi svo
marga. Hann var hárviss um
framtíð sina, hárviss um hlut-
verk sitt, hárviss um köllun
sina, hárviss um að hann væri
frelsari Þýzkalands.
Ég heyrði hann fyrst ávarpa
mannfjölda i bjórkjallara ein-
um. Ég stóð ekki allf jarri hon-
um til hliðar við sviðið, næst
tröllinu Briickner, sem síðar
varð lífvörður hans, og ég virti
hann fyrir mér af stuttu færi
— hvernig hann fátaði með
borðið á sviðinu, ýtti þvi til
hægri og síðan til vinstri. Van-
líðan hans var augljós. Hann
talaði dauflega og með sifelld-
um endurtekningum. Ég sneri
mér að Briickner og sagði í
striðni: „Er þetta málsnilling-
urinn mikli?" Brúckner brosti
og svaraði að bragði: „Biddu
bara." Hitler hélt afram lang-
loku sinni. Ég horfði á andlit
áheyrendanna; þar var engin
viðbrögð að sjá. Mennirnir
héldu   um   ölkollur   sínar   og
.....mJ^Æi.....
A velmektardögunum. Hitler á gangi úti í skógi ásanií æskulýðsleiðtoganum Baldri von Schirach.
Hitler ásamt Winif red
Wagner.
Geli Raubal.
svelgdu bjór sinn. Þá allt í
einu fórnaði Hitler höndum,
festi augun á loftinu eins og
hann leitaði þar guðlegrar
handleiðslu, og rak upp sker-
andi öskur: „Deutschland". Og
enn aftur: „Deutschland".
Brúckner vék sér að mér og
hvislaði: „Nú er andinn að
koma yfir hann." Við þetta
varð andrúmsloftið gerbreytt
— það varð magnað, og öll
deyfð var sem rokin af áheyr-
endum. Bjórdrykkja stöðvaðist
með öllu. Hlustendur voru dá-
leiddir og er Hitler lauk máli
sínu, stukku þeir á fætur, kall-
andi og hrópandi af fögnuði,
lausir undan tilfinningafargi og
taugaþenslu.
Þessi mælska vann fjöldann
af þýzkum þjóðernissinnuðum
alþýðumönnum til fylgis við
Nasistaflokkinn. Byrjunarvel-
gengni Hitlers var ekki sízt að
þakka furðulegri eðlisávísun
hans.  Hann  kunni að  stjórna
mannfjölda og smækka stjórn-
málaleg vandamál niður í hið
einfaldasta form. Eitt sinn út-
skýrði hann það sjálfur þann-
ig: „Ég held þá leið sem for-
sjónin skipar, af öryggi svefn-
gengilsins." Og Gregor Strass-
er, sem ekki var neinn vinur
hans, sagði um hann að hjá
honum kæmi fram svörun við
„bylgjum frá mannlegum
hjörtum." Hann leitaði hófanna
hjá verkamönnum, smáborgur-
um, úrræðalausum hermönnum,
óánægðum atvinnuleysingjum,
hinum ómenntaða undirmáls-
manni — hjá gamla fólkinu,
sem glatað hafði sparifé sínu í
verðbólgunni, hjá rugluðum
ungmennum, sem eygðu enga
von í lífinu.
Versnandi efnahagsástand
greiddi götu hans, svo og ótt-
inn við kommúnismann. Sundr-
ung stjórnmálaflokkanna varð
honum einnig til framdráttar.
Hann stakk á ýmsum raunveru
legum kýlum — Versala-
samningnum, skaðabótunum,
fálmandi getuleysi Weimar-
flokkanna, kommúnistaógnun-
inni — ýkti þau og blés út. Og
hann útvegaði syndahafur —
Gyðingana. Allt frá dögum
Marteins Lúthers höfðu Þjóð-
verjar hneigzt til gyðingahat-
urs.
1 rauninni gátu Þjóðverjar
ekki fundið Gyðingunum margt
til foráttu. En Hitler lagði á
þá alla skefjalaust og smitandi
hatur — og með tímanum varð
árátta hans að þjóðarstefnu.
Alla ævi Hitlers var mikið
gert úr viðkvæmni hans og ást-
úð í garð barna. Að Berghof
— bústað hans nærri Berchtes
gaden — hafði hann börn
Alberts Speer og Martins Bor-
mann í kringum sig. Hann og
Eva Braun héldu súkkulaði- og
kökuveizlur fyrir þau. Hitler
hafði einkum mikið dálæti á
Uschi, dóttur Hertu Schneider,
sem var bezta vinkona Evu,
og sögur gengu um það, ósann-
ar þó, að hún væri hans eigin
dóttir og Evu Braun en ekki
Hertu. Hann lét einnig mikið
með börn Göbbels, sem voru
raunverulega hænd að honum.
Þ6    gerði    hann    ekkert,    er
Ragnarökin dundu yfir, til að
hindra móður þeirra í að tor-
tíma þeim. 1 neðanjarðarbyrg-
inu í næsta herbergi við
Hitler, sprautaði Magda Göbb-
els stryknini í líkama þeirra og
drap þau öll sex, fimm stúlk-
ur og einn dreng.
Hvað þá um ást hans á kon-
um?
Ég sá hann oft aka niður
Ludwigstrasse í átt að
Schwabing til að ná í stúlkur.
Hann stóð uppréttur í opnum
bílnum með kunningjana í
kringum sig og svipuna í hend-
inni að vanda, eins og veiði-
maður í leit að bráð. Hann var
sífellt á höttunum eftir kven-
fólki og virtist ðseðjandi.
Hann kom fram við konur af
virðingu   og   riddaralegri   und-
irgefni. Hann leit upp til þeirra
eins og þær væru gyðjur. Þær
hrifust  af  þeirri  athygli,  sem
hann veitti þeim. 1 samkvæm-
um var hann ávallt umkringd-
ur   kvenlegum   aðdáendaskara.
Ég var eitt sinn nærstaddur er
hann         heilsaði         Winifred
Wagner. Hann helt htendi henn
ar    i     augnhæð     drykklanga
stund;  síðan hneigði hann sig
og   andaði   kossi   á   hendina.
Þetta voru afar leikaralegir til
burðir. Um leið og hann sleppti
hendinni leit hann aftur djúpt
í augu hennar og sæluhrollur
fór um þriflegan líkama Wini-
fred allt frá stafni og aftur í
skut. Við vin sinn sagði hann:
„Eina manneskjan, sem viðeig-
andi væri  að  ég  sem Foringi
gengi að eiga, er lafði Wagner.
Það    yrði    þá    þjóðlegt    fyrir-
tæki."
Hann kom sérhverri konu til
að finnast hún vera sú eina.
Þær urðu að gjalti í nærveru
hans; þær voru yfirkomnar af
persónutöfrum hans. Listinn
yfir þær — ungar og aldnar,
giftar konur og ekkjur, hús-
mæður og kvikmyndaleikkonur
— sem nafn hans (og oftast
ekki annað) var bendlað við,
er lengri en hjá Don Juan.
Helenu Bechstein, aldraðri
ekkju píanóframleiðandans,
fannst hann hrífandi og sama
sinnis var Erna Hanfstangl,
systir Putzi. Eitt sinn varhann
30. áigúst 1970
LESBOK MORGUNBLAÐSINS    5
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16