Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						5. tbl. 31. janúar 1971
, 46. árg.            j
„Þegar sú stund
kemur,
loka þú augunum
óttalaust"
Um Steinkudys og
Skólavörduna
Eftir Árna Johnsen
„Meðan á þessu öllu stóð,
hafði ég veitt Bjarna og Stein-
unni nána athygli.
Þau stóðu óbifanleg hlið við
hlið. Hvort rósemi þeirra var
sprottin af ótta eða öryggi
innra með þeim, það vissi ég
ekki. Og það gat ég ekki vitað.
Þau höfðu ekkert sagt, þau
höfðu varla rennt til augunum.
Úr augnaráðum þeim, sem
hvörfluðu um þau, mátti lesa,
að sumum fannst þau hegða sér
eins og þau væru sek, en öðr-
um að framkoma þeirra benti
til þess, að þau væru sýkn
saka.
Ég fyrir mitt leyti skynjaði i
raun og veru aðeins hið vesæla
hræ Guðrúnar sálugu, sem lá
þarna svo umkomulaust í kistu
sinni. Loks varð mér það óbæri
legt lengur. Ég gekk að henni,
gerði krossmark yfir henni,
breiddi yíir (hana og sagði við
Pál bróður minn:
„Negldu svo lokið á, timbur-
maöur.""
Framanskráð er tekið úr
einu öndvegisverki íslenzkra
bókmermta, Svartíugli, skáld-
sögu Gunnars Gunnarssonar,
sem hann samdi um þá ótta-
legu sorgarsögu Bjarna Bjarna
sonar á Sjöundá og Steinunnar
Sveinsdóttur, en þau voru bæði
dæmd fyrir morð á Rauðasandi
árið 1802.
Senn verður lokið við smSði
stærstu kirkju á íslandi, Hall-
grimskirkju á Skólavörðuholti.
Ur turni þeirrar byggingar
verður mest útsýni yfir Reykja
vik, að minnsta kosti séð frá
stað    innan    borgarmarkanna.
Þannig tekur turn þessa und-
arlega álfakletts á Holtinu við
hlutverki Skólavörðunnar sem
holtið dregur hafn sitt af og
stóð svo til á sama stað og
Leifsstyttan stendur nú, en í
jörð þar sem turn kirkjunnar
er, var Steinkudys, utangarðs-
bústaður Steinunnar Sveinsdótt
ur dæmdrar til dauða og dysj-
aðrar án vígslu með venjuleg-
um formála til dauðans og upp
risunmar. Árið 1915 var
Steinkudys grafin upp þegar
sótt var í Skólavörðuholtið
uppfyllingarefni í hafnarmann
virki Reykjavíkurhafnar. Þá
voru bein þessarar dæmdu
konu flutt suður í gamla
kirkjugarð, en illa gekk að fá
fyrirgefningu            kirkjunnar.
Skólavarðan aftur á móti var
látin víkja fyrir Leifsstyttunni
árið 1931 og var sú vinsæla
bygging notuð í gatnagerð á
þeim tíma.
Mörgum af eldri stofni þykir
eftirsjá að Steinkudys og Skóla
vörðunni, sem í aidir og ára-
tugi voru tveir fastir punktar
Sköliawöröuiholteitns. Hér verða
iniú raWn nokkiuír brot úr
sögu þessaira staða; annars sem
byggðist á gleði og ærslum,
hins á óginþruinigniuim örtögum
vesællar konu sem átti unga
óstýriiáta ást, ólgandi þrá og
ungt hatur?
1 annálum segir svo á þvi
henrains ári 1802: —¦ Vestain úr
Barðasitrainda'rsýsliu berasit nú
þau voðatíðindi, að á bænum
Sjöundá í Rauðasandshreppi
hafi verið framin tvö morð. Á
bænum er tvíbýli, og bjuggu á
Leiði Steinunnar Sveinsdóttur í Gamla kirkjugarðinum er ómerkt og ógirt, en mikil örlög máttu
þau bein bera, sem hvíla undir torfunni. Krossar nærliffgjandi leiða varpa skugga á hana í síð-
degissólinni.                                                                                                            (Ljósim. Mbl. Kr. Ben.)
annarri hálflendunni hjónin
Bjarni           Bjarnason           og
Guðrún Egilsdóttir. Mótbýlis-
fólk þeirra voru hjónin Jón
Þorgrimsson og Steinunn
Sveinsdóttir. 1 aprílmánuði í
vor hvarf Jón Þorgrímsson og
var talið að hann hefði hrap-
að fyrir hamra. 1 júlímánuði
andaðist konan á hinum bæn-
um, Guðrún Egilsdóttir, mjög
snögglega. Kvittur mun hafa
komið upp um það í sveitinni,
að dauðsföll þessi væru ekki
með eðlilegum hætti. Gengu sög
ur um það, að samdráttur hefði
átt sér sitað mdllJii þeirra
Bjarna manns Guðrúnar og
Steinunnar konu Jóns. Þó
munu menn ekki almennt hafa
fengið sig til þess að trúa því,
að framdir hafi verið þeir stór-
glæpir sem nú er raun á orð-
in. —
Fyrst og siðast er hægt að
tala um þennan atburð með því
að vitna til Svartfugls, sem
fyrr getur, þvi þar fer saman
snilldarlegur ritstíil og mjög
spenraandi frásaga, sem Gunnar
vann uipp úr dóimisisikjöílium, sem
hann grúsikaði í heiiain vetiur.
Dómsniðurstaða í héraði varð
sú að Bjarni og Steinunn voru
dæmd til pyntinga og liifláts.
Voru þau flutt til Reykjavik-
ur og sett þar í fangelsi um
sinn. Bæði Steinunn og Bjarni
munu hafa verið glæsimenni,
Bjarni ljóshærður, fagureygur
og sviphreinn, þrekmenni, og
Steinunn fögur kona, limaprúð
og dökkt sítt hár hafði hún nið
ur á legg.
Eftir ársdvöl í fangelsinu
strauk Bjarni og náðist ekki
íyrr en í Borgarfirði. Var hann
þá á ieiö vestiur og miuin hafa
ætlað að láta reyna á það
hvort einhver kunningi hans
vildi hjálpa honum í skip til
þess að komast úr landi. Fyrsta
daginn á flóttanum komst
Bjarni i Sogamýrina, en með
sér hafði hann úthlutaðan
vikuskammt sinn af mat í f ang-
elsinu.
1 7 daga og nætur haíðist
Bjarni við á bergangi í Soga-
mýrinni, vegna þess að hann
var orðinn svo særður á fótum
af völdum hlekkja að hann
mátti sig ekki hræra. Gekk
hann síðan upp í Borgarfjörð
og svaf ávallt úti undir köld-
um hausthimni, en bóndi við
Hvitá þekkti Bjarna og hand-
tók hainn „í þágu rétitliætisiitns".
Bjarni var síðar fluttur til
Noregs þar sem hann var háls-
höggvinn og var honum til
fy'lgdar uinigur  kil'erikur.  Lætur

Bein St.einku nar h«r tekið lír Steinkudys árið 1915 eftir rúmlega 100 ára dvöl utan ffarðs og „góðra
manna reita".
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16