Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						iö mikil von um að ikiamast liís
af í svo mikluim sjó, eí legu-
færið hefíði bilað. Þess vegna
var allt kapp lagt á það, að
verjast því.
Á meðan rokið stóði, höíðum
við ekkert ráðrúm til að tala
saman. Það voru því efclki lítil
viðbrigði þegar við gátum all-
ir sezt við heitan ketilinn, og
sagt hver öðrum, hvaða áhrf
svona löng og hörð fangavist
hefði haft á dkkur. Eigi varð
annað séð, en að við vœrum
allir óskammdir og hefðum
enn venjulegan starfsþrótt og
matarlyst.
Hvað var  það  nú,  sem  gaf
okkur þennan Utt sklljanlega
lífsþrótt, þó við í svo langan
tima nytum ekki sveifins, feeðu
eða hvildar, og vserum svo
lengi holdivotir? Það imundi
vera þýðingarmikið að geta
svarað þessari spurningu af
t'ullri þekkingu.
Vitanlega gat ég sj'álfur,
eklki haldið sjómennskunni
áfram, þar sem ég þá hafði
allt öðrum hnöppum að
hneppa. Dalamenn höfðu um
þetta leyti lagt fölur á skipið
til vöruflutninga milli Hvamms
fjarðar og Stykkishólms. Ég
seldi þeim þvd skipið, og sendi
það vestur með Friðriki Ólafs-
syni, ÆugnaBar sjomanni, sem
lærði að stj'órna véiinni.
En því miður nutu þeir skips
ins stutta stund því það mun
hafa spkkið i röstinni við
Hvammsíjörð, er það var að
ííytja vörur til Stykkishólms.
Framhald í nœsta blaði.
Hann teKur upp gierKQlu, sem
hann lek sér að, þegar hann
var lítill drengur. Þegar kúl-
unni er snúið við er eins og
snjói innan í henni. Hann græt
ur. Yfir hverju mun Howard
Hughes gráta?
BRIDGE
Lesandi góður! Þú hefur eftirfarandi
spil á hendi:
A 8-4
V  D-G-10-7-6-2
+ 9-8-3
*  8-3
Andstæðingannir hafa komizt í 6 grönd
þanmig, að Suður sagði 1 grand og Norð-
ur 6 grönd. Nú átt þú að láta út. Hvaða
spil lætur þú út? Hjartadrottningu. Að
sjálfsögðu. Allir velja sama útspilið og
sagnhafinn gerði, þegar spil þetta var
spilað ekki alls fyrir longu, en nú
skulum við athuga hvaða afleiðingar
þetta útspil hafði.
Norður
A K-D-7-3
V   9-5-3
*  K-D
*  Á-K-7-6
Vestur                        Austur
A 8-4                         * G-10-9-6
V D-G-10-7               V —
6-2                         ? 10-7-6
4 9-8-3                           4-2
* 8-3                         * G-10-9-2
Suður
A Á-5-2
V  Á-K-8-4
+ Á-G-5
*  D-5-4
Sagnhafi drap með ási, en Austur lét
tígul 2. Næst tók sagnhafi 3 slagi á
spaða og 3 slagi á lauf og í báðum lit
unum á Austur 4 spil þanniig að sagn-
hafi fær ekki fleiri slagi á þessa liti.
Sagnhafi verður nú að reyna eitthvað
annað. Hann veit að Vestur átti 6
hjörtu, 2 spaða og 2 lauf og á þamiig
aðeins 3 tígla. Næst tók hann 3 slagi
á tígul og lét út hjarta 4. Nú er sama
hvað Vestur gerir, hann fær aðeins einn
slag. Hann má ekki gefa, þá fær sagn-
hafi slag á níuna í borði. Drepi Vestur
með gosanum verður hann að láta næst
út- hjarta og þá fær sagnhafi 2 síðustu
slagina á hjarta kóng og áttuna.
Þótt ótrúlegt sé, þá var útspilið þ. e.
hjarta, eina útspilið sem gefur sagnhafa
möguleika á að vinna spilið.
BRIDGE
Howard
Hughes
Framhald af bls. 10.
ast   undir   uppskurð,   en   kom
ekki af tur.
Hvað tækniáhuganum við-
kemur, minnist hann kaninski
þess dags, þegar faðir hans
neitaði að kaupa handa honum
mótorhjól. Hann var tólf ára og
hann bjó sér sjálfur til mótor-
hjól hjálparlaust í vinnuskúr í
garðinum. Að lokum er svo að
geta um flugvélaáhugann.
HANN SMÍÐAÐI SJÁLFUR
FEUGVÉL
Þegar hann varð fjórtám ára
hafði faðir hans lofað honum,
að hann mætti sjálfur velja sér
gjöf. LitU-Howard vildi fá að
fara upp í flugbát. Hann hafði
séð einn slíkan nokkrum dög-
um áður, og þar með voru ör-
lög hans ráðin.
Átján ára að aldri missti
hann föður sinn. Stóri-Howard
dó og lét syniinum eftir álitlega
fjáruipphæð. Hann lét allt sitja
á hakanum til þess að geta
sjáifur fengizt við smiðar í flug
skýli einu, þar sem hann smíð
aði nýstárlegar flugvélar. Og í
þeim setti hann mörg heimsmet
og kærði sig kollóttan um all
ar hættur.
Hann var þvi tæplega þritug-
ur að aldri orðinn, það sem eng
inn hafði áður verið, glaum-
gosi umkringdur af kanum,
ríkasti piparsveinn í Amerikiu,
sérvitrasti kvikmyndaframleið
andi í Hollywood, og hetja á
hetjulegasta sviði þessara tima,
sviði flugsins.
Og það var þá, sem hann
hvarf skyndilega. Hann hvaxf
úr lífi fólksins.
„Ég hef aldrei haft áhuga á
fólki," sagði hann. „Ég hef
ekki áhuga á öðru en tækni
og vísindum."
Hann leigði í fyrstu geysi-
stórt sveitasetur, sem byggt
var sem eftirlíkkig af Loðviks
15da stíl, í Kaliformíu, og um
þennan stað var stöðugt hald
inn vörður. Hann fór þaðan
aldrei út nema með leynd og
dulbúinn og var aldrei í fylgd
með konu sinná, Jean Peters,
fyrrverandi leikkonu, sem fór
sinna ferða, en svaraði aldrei
neinum spurningum viðvíkj-
andi manni hennar.
Konur hafa aldrei gegnt
miklu hlutverki í lifd Howard
Hughes, þrátt fyrir að slúður-
dálkar blaði hafi bendlað hann
við flestar frægar leikkonur í
Hollywood. Jean Peters hefur
yfirgefið hann. Það var varla
hægit að búa rneð honuim, þar
sem hún gat aldrei vitað hvar
hann var niðurkominn. Hann
er varla lengur annað en rödd
í síma.
1 lokaatriðd myndarinnar
„Citizen Kane" deyr auðkýf-
ingurjin   einn   og   yfirgefinn.
Upphaf
bílaaldar
Framhald af bls. 7.
ekki enn farið í gang í tíundu
tilraun, var kallað á þjóninn.
Margir f ramleiðendur reyndu
hver sína uppfinningu við að
ræsa bílinn úr bílstjórasætinu,
þar á meðal klukkuverk og
þjappað loft (sem reyndar bar
árangur). En það var ekki
fyrr en árið 1912 að fyrsti bíll-
inn — CadiUac — með full-
komnum rafmagnsræsibúnaíSi
kom á markaðinn. Það var sér-
stök og sorgleg ástæða fyrir
því, að Henry Leland, stjórn-
andi CaddiUac, skyldi verða
fyrsti framleiðandinn til að
nota þessa endurbót: Vinur
hans, Bryan Carter, sem einn-
ig var bílaframleiðandi, dó af
ígerð í brotnu kjálkabeini eft-
ir högg frá gangsetningar-
sveif, sem sló til baka.
Eftir að bíllinn var kominn
í gang og hoppaði út úr bíl-
slíúriiiini að hætti pokadýra —
því hinn frumstæði tengsUsbún-
aður oUi þessu jafnvel hjá fim-
ustu ökumönnum — var ósenni
legt að ökuferðin, sem í vænd-
um var, yrði þægileg. Panhard
1891 var onnþá með hjólbarða
úr iiiiílini, og þrátt fyrir til-
komu hjólbarða úr þéttu
gúmmíi á síðasta áratug aldar-
innar, urðu bíUinn og farþeg-
ar hans enn að þola heiftar-
legan hristing. LoftfyUir hjól-
barðar höfðu reyndar komið
fram fyrir þennan tima.
Skozkur dýralæknir að nafni
John Boyd Dunlop hafði feng-
ið einkaleyf i á þeim árið 1888.
En Dunlop-hjólbarðinn stóðst
ekki hið erfiða álag, sem bUa-
hjólbarðar verða að þola, þar
eð hann var gerður úr ein-
faldri slöngu án nokkurs ytra
varnarlags.
Um miðjan áratuginn 1890—
1900 datt einhverjum það
snjallræði í hug að búa til hjól
barða í tveimur hlutum, innri
slöngu og ytri hlíf. Hafi fjór-
gengisvélin með þjöppun leyst
bilinn úr viðjum varðandi afl,
má segja hið sama um loft-
fyllta hjólbarðann varðandi
hraða. Það var tilgangslaust að
hafa getu til aukins hraða ef
ökutækið hristist í sundur þeg-
ar ekið var yfir ójöfnur á járni
eða hörðu gúmmíl. Fyrsti bíll-
inn, sem var rækilega reyndur
á Ioftfylltum hjólbörðum, var
Peugeot, sem Michelin-bræð-
urnir skráðu í Bordeaux-
Parísarkeppnina 1895. Xutt-
ugu og tvær varaslöngrur og
hundruð viðgerða á leiðinni
nægðu þó ekki til að koma
bílnum í mark. Timinn, sem
vannst með þeim aukna hraða,
sem hjólbarðarnir gerðu kleift
að ná, tapaðist tvöfaldur í
vinnu við að taka undan og
gera við. Hjólbarðarnir voru
smám saniiui endurbættir, enda
var það nauðsynlegt ef bílarn-
ir áttu að komast meira en 20
mílur á klukkustund, en á þess
um fyrstu dögum var sjaldgæft
að ekki þyrfti nýjan gang eft-
ir 1000 milna akstur, og tæp-
ast var við því að búast að
menn kæmust hundrað iuílnn
vegalengd án þess að spryngi
einu sinni eða tvisvar.
Ef nútiðarökumaður með
enga reynslu af gömlum bilum
ætti að setjast við stýrisstöng-
ina á elztu Daimler eða Pan-
hard-Levassor bílunum, fyndi
hann ekkert verkefni fyrir
hægri fótinn: Vélar þessara
bíla voru ekki með stUlanlega
bensíngjöf, og af því stafaði
hið langdregna gnístur járn-
tanna, sem fylgdi hverri gír-
skiptingu. Það eina, sem tak-
markaðl hraða vélarinnar, var
gangráður, sem kom í veg fyr-
ir að útblásturslokarnir opn-
uðust, ef vélin fór fram
úr vissuni fjölda snúninga á
mínútu. Eina stjórnin, sem öku
maðurinn hafði á hraðan-
um auk hemlanna, var skrúfu-
búnaður í mælaborðinu, sem
gerði honum kleift að taka
gangráðinn úr sambandi, ef
hann vildi láta vélma snúast
hraðar. Rétt fyrir aldamótin
var farið að stjórna þessum
búnaði með fótstigi, og notkun
orðsins „accelerator" „flýt-
ir" (þ.e. bensíngjöf) hófst. En
bensínstilling         blöndungsins
var ennþá framtíðarinnar og
varð ekki almenn fyrr en eftir
1903.
Það var nógu slæmt að hafa
ekki nema litla stjóni & hraða
vélarinnar, en hmn búnaður-
inn til að takmarka hraðann,
hemlarnir, hafði venjulega æs-
andi tilbrigði í för með sér í
notkun. Þetta skipti minna
máli þá en nú, þar eð færri
hindranir þurfti að forðast á
veginum, En hemlabilanir
voru svo algengar, að skop
teiknarar samtíðarinnar, sem
höfðu andúð á bílum, skemmtu
sér ósvikið með því að sýna
bensínknúin skrímsli kremja
saklausa áhorfendur eða láta
þá brenna lifandi. Þad var
reyndar ekki fyrr en 1910 að
fyrsti billinn, Isotta-Fraschini,
með hemla á öllum hjólum,
kom fram á sjónarsviðið.
Herpibandshemlarnir, sem
dugðu skammt, ef bill rann
stjórnlaust aftur á bak nið-
ur brekku — algengur við-
burður, sem orsakaðist af vél-
arbilun, brotinni drifkeðju eða
einfaldlega af því að ökumað-
urinn kom ekki bílnum í gír.
Gegn þessu var notuð sú frum
stæða lausn að útbúa bílinn
með digrum „járnkarli", sem
var hafður á hjörum undir
bílniun og haldið í skef jum með
vír. Þegar ökumaður nálgaðist
brekku, var ætlazt til að hann
losaði vírinn, svo að járnkarl-
inn drægist eftir veginium í 45
gráðu horni. Ef ökutækið byrj-
aði að renna afturábak, átti
oddhvass        járnkarlinn        að
stingast niður í veginn og
halda við bílinn.
Það, sem hér var sagt, deyf-
ir svolítið Ijóma hinna gullnu
ára. En hið furðulegasta við
þessa fyrstu bíla — Benz, Daunl-
er og Panhard-Levassor — er,
að þeir skyldu ganga jafnvel
og raun ber vitni. Margir mik-
ilvægustu hlutirnir í þeun
voru óvarðir og blöndungur
gat fyllzt af ryki eða stiflazt
af flugu. En algengasta bihm-
in var án efa sprunginn hjól-
]2  LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
26. september 1971
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16