Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Uteýni af Dyrhólaey til   vesturs.  EyjafjalIajökuH i baksýn.   (Ljósm.: Páll Jónsson).
kórs og kirkju, tveir stöplar.,.
imeð rauðum trékúlum á
og lágu þili en grindverki yf-
ir út að veggjunum. 1 5 staf-
gólfum kirkjunnar er loft. Þar
uppi 4 langbekkir. — Húsinú
er vel við haldið að bikun og
öðru. í sáluhllði er grind með
klukknaporti, fremur forn-
fáiegt.
Biskup telur, eins og venju-
lega, alla muni kirkjunar. Um
þá er ekkert sérstakt að segja.
Fremur virð&st þeir hafa verið
fátæklegir. Biskup getur um
„fornt og lakkerað slétt spjaid,
sem til forna var yfir altari en
er nú brúkað til að kríta A núm
er og er ei heldur til annars
hæft." Þessi gripur hefur ef-
laust áskotnazt Dyrhólakirkju
úr strönduðu skipi. Slíkt
spjald er enn til í altarishurð-
inni í Kálfafellskirkju í Fljóts-
hverfi,
Haustið 1854 varð ærið svip-
legur atburður í Dyrhóla-
kirkju.
Um miðja síðustu öld var
Hjörtur LoflLsson bóndi á Hvoli
í Mýrdal, mikill atorku- og sóma
maður, lengi íorsöngvari í
Dyrhólakidíju. Sunnudaginn
19. nóvember kom hann
til kirkju eins og hann var
vanur, sýndist heill og hraust-
ur og gegndi að venju starfi
'sínu sem forsörogvari. En þeg-
ar hann söng útgönguversið
'komst hann ekki nema aftur I
mitt erindið, hné fram á grát-
urnar og var þegar örendur.
' Fram yfir miðja siðustu öld
voru búendur í Dyrhólahverfi
1 sjálfseignarbœndur og bar því
skylda itil að endurbyggja
' kirkjuna   og   halda   henni   við.
En það vildi ekki ganga greitt
þegar misjafnlega áraði. Lauk
þvi svo að bændur seldu Jóni
umboðsmanni í Vík jarðir sín-
ar en hann tók á sig allar
skyldur við söknarkirkju Dyr-
hólasóknar. Segir ger fra
þessu í bók Eyjólfs á Hvoli:
Merkum Mýrdælingum.
Kirkjugarður' er enn á Dyr-
hólum, löngu afiagður. Þar
heitir Kirkjudalur austur
af. Annars er nú fátt á þessum
bæ, sem minnir á að þar hafi
helgidómur sveitarinnar staðið
um aidaraðir.
Frá hellinum leggjum við
leið okkar fram á Dyrhólaey.
Þangað er nú greiður og góð-
ur vegur. Sléttur sandur, nægi
lega rakur til að vera hættu-
laus fyrir eins drifs bii. Upp á
eyna að norðanverðu er aflíð
andi brátti, fœr öllum farar-
tækjum.
Ofan á eyni er útsýni dá-
samlegt og vítt í fögru veðri.
Hér verður ekki lýst því sem
fyrir augun ber nema hið
næsta, eynni sjálfri og nánasta
umhver.fi. Sigurður Gunn-
airsson í Litla-Hvammi er með í
ferðinni, en aðeins litið eitt af
þeim fróðQeik, sem hann miðl-
ar okkur kemst á þessi blöð.
Hér er skammt að líta til
Reynisfjalls og dranganna al-
kunnu. Hér mætti lengi dvelja
og una sér við minmngar þess
horfna og löngu liðna,
Vestast á Reynisfjörum er
svonefnt Eiði. í>ar fast við
eyna fellur Dyrhólaós til sjáv-
ar þegar sandrif ekki stífla
hann svo að hann standi uppi.
Þá er hann mokaður úit til þess
hann ekki valdi   landspjðllum.
Þá getur hann orðið stór og
djúpur. Þess minnist Sigurður i
Litla-Hvammi að hægt var aö
röa skipum inn eftir ósnum.
Ein kunnasta lending við
Dyrhólaós er eflaust þegar
Guðmundur í Eyjarhólum reri
skipi sinu, Pétursey, alla leið
upp að Norðurgarði. Hann var
ið koma úr eyjaferð í útsynn-
ingsgarra og miklum éljagangi.
Ófært var með öllu að lenda
við Jökulsá sakir brims
og ómögulegt að snúa aftur itil
Eyja i því veðri. Formaður lét
ekkert uppi utn áfonm sin en
lét sigla fuHum seglum til suð-
austurs. „Nú ætlar Guðmund-
ur bróðir að sýna ykkur Eng-
land," sagði Jón Ólafsson, sem
var bitamaður á Pétursey. En
ekki var ljóst hvort hann ætti
við land engla eða Englend-
inga. .1 dimmu Romu þeir að
Dyrhóladröngum og reru í
skjól við Máfadrang. Sagði for-
maður þá ætlan sína að freista
lendingar á Eiðinu. Tókst það
svo giftusamlega að Guðmund-
ur lenti Pétursey heilu og
höldnu. Á Eiðinu var
mjótt sandrif miiíli flæðarmáis-
ids og össins, sem nú stóð uppi.
Báru þeir aiian varning af
skipinu, seötu það yfir rifið og
hlóðu það síðan á ný. Reru
þeir síðan I rólegheitum
yfir ósinn og upp lækinn hjá
Norðurgarði, sem var skip-
gengur vegna þess hve mikið
var í ósnum.
Heiima I Eyjarhólum beið
fólkið milli vonar og ótta. Sést
hafði tíl Péturseyjar úti fyrir
Jökulsá unz hún hvarf I sort-
arm af einu éiinu. Þegar
Guðrún kona Guðmundar hafði
fest blund, hrökk hún upp við
að kafflað var á gluggann:
„Hvað hræðist þú litiltrúuðr"
Þetta fannst henni boðskapur,
sendur sér til hugarléttis. Hún
tendraði Ijós, tók Nýja Testa-
mentið sitt og las um stund. Þá
hvarf henni allur ótti og sofn-
aði rótt. Stundarkorni sið-
ar var guðað á baðstofuglugg-
an. Þar var kominn sendi-
boði frá Pétursey, sem sagði
frá leindingu skipsins í lækn-
um hjá Norðurgarði.
Svo segir Sigurður í Litla-
Hvámmi, að fyrr á Öldum hafi
DjThólaós faaft afrennsh
gegnum Bolabás, sem er hellis-
gjögur á suðausturhorni Dyr-
hólaeyjar. Þar — í Bolabás —
voru heimki'nni Urðarbola,
sem gekk í Urðinni sunnan
undir Eynni að því er hermir
í þjóðsögum.
Þessa sögn um útfall
Dyrhólaóss styðja gamlar sagn
ir um reiðingsskurð við Hild-
ardrang. En hann stendur
norðvestan við Eyna. Það
svæði er nú allt löngu sandi
orpið. Stundum er þar vatns-
batn.
Dynhólaey er 120 m há, þar
sem hún er hæst, hömrum girt
nema að norðan þar sem veg-
urinn liggur upp á hana. Þó
er manngengt á hana á einum
stað að vestan — þar heitir
Skollastígur.
Vestan við Dyrhólaós er
Kirkjufjaran, sem Helgi
biskup minmst á í vlsitazíu
sinni. Vestan við Kirkjufjöru
tekur við grjóthrap úr Eynni,
svonefnd Þjófaurð. Það er
Ijóitt nafn og að baki því býr
sjálfsagt saga einhvers misind-
is- eða ógæfumanns, sem nú eT
mistri hulin.
Urðin nær alla leið að Tónni,
bergi-ananum með hinu sér-
kenniiega Gati eða Dyrum, sem
Eyjan dregur nafn sitt af bæði
á íslenzku og dönsku og gert
hefur hana að einum sérkenrii-
legasta stað landsins. Á tveim
stöðum nærlendis eru einnig
göt í gegnum Tóna. Þau
eru ekki opin nema þegar sand
urinn er lágur. Svo segir Sig-
urður í Litla-Hvammi, að
a.m.k. einu sinni á þessari ÖM
hafi maður farið undir bergið,
og gengið alla leið suiman
undir Eynni. Einstaka sinnum
var róið gegnum Dyrfaólagartið,
en það var mjög sjaldan. Vest-
an við Tóna tekur við Bað-
stofuurð. Hún er sunnan und-
ir faáeynni. Innan við hana
véstan undir sjálfri Eynni er
komið i Dyrhólahöfn. Þar var
löngum útræði mikið. Var það
mikill lífsbjargarvegur Mýr-
dælinga og þangað sóttu marg-
ir til róðra á útmánuðum aust-
an yfir Mýrdalssand.
Fullvist má telja, að ein
elzta verstöð hér um slóðir hafi
uedfl viö Dyrhúlaoy og þá ým-
ist að  austan eða  vestan  eða
sunnan    —    á    Kirkjufjöru    —
eftir þvi hvernig ósinn lá og
landslagið lagaði sig eftir
áhrifum náttúruaflanna. Til
þess benda ýms örnefni — Há-
karlsbrekka og Hákarlsból of-
an við Hildardrang, sem er
vestan við Eyna, Garðar
(Fiskigarðar), Sundmagaskex
o. £L E. t v. hefur verið þama
viðlega í verbúðum þegar
menn komu langt að til aö
Framh. á bls.  13
17. október 1971
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS    7
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16