Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 42. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Meðan þeir lifðu báðir, Hem-
ingway qg Faulkner, var riíizt
af svo mikilli hörku um það,
hvor væri ágætari af verkum
sínum að engu var likara en
. ekki væri rúm fýrir þá báða í
Bandarrk.iunum. Jaínvel heims-
veldi hafá tilhneigingu til að
þoia e-kki nema eitt skáld.
Skáldið Jorge Luis Borges seg
ir að hann hafi á yngri árum
htið á Walt Whitman ekki ein-
unsris sem stórskáld, heldUr
skáldið eina. Slik afstaða á sem
sagt eitthvað skylt við
óbroska og bernskubrek.
M»ð"n ^eir Fai'lkner og Hem-
ingway voru og hétu og áður
en hatrið á Steinbeck varð eins
konar kækur á kommúnistum,
átti ég því láni að fagna að
hitta Faulkner. Hann kom til
íslands í október 1955 á hnatt-
ferð sinni eftir að hann hafði
hlot'ð Nóbslsverðlaunin. Ég
hafði að vísu haft pata af verk
um hans, en síðar t.a.m. lesið
þýðinffar Krist.iáns Karissonar
á smásögum hans, sem eru bók
menntaafrek út af fyrir sig og
merkara framlag til íslenzkra
bókmennta en obbinn af því,
sem síðan hefur verið frumsam-
ið í óbundnu máli. Faulkner
minnti að sumu leyti, á Stein
Steinar. Hann var lítill maður
vexti, skarpleitur og hoid-
grannur. Svör hans snögg og
komu oft á óvart. Hann tott-
aði pípuna sína öllum stundum.
Hann hafði orð á því, að
hann kynni vel við sig hér á
landi, kannski vegna þess að
það væri bóndi í blóði hans.
Einn þáttur í fari hans minnti
a íslenzkan bónda. Hann var
hæglátur og vakti traust. Hon
um lá lágt rómur. Og honum
var iila við hávaða. Hann sagð-
ist hafa megnasta ímugust á
hraða ^'og vélaskrölti, samt
væri -hann Bandarikjamaður í
húð og hár.
Þegar við' spurðum, hvaða
hugmyndir hann hefði gert sér
nm Island áður en hann kom
¦tíl landsins, svaraði hann:
„Þeir sem hafa komið hingað
hafa ságt mér,- að þið metfð
mikilsi;; bókmenntir-og listir.
Þótt ég sé ekki bókmennta-
iriaður, likar mér það vel. Þið
eigið rótgróna og merkilega
imenningu. Mér leikur forvitni á
að vi-taí'hvort hugmyndir ann-
arra fálla saman við minar eig
án-skoðtóiir, þegar ég hef dval-
izt hériúm stund."
-ÁÆuíteji hann fór, tiu dögum
siðar eðasvo, sagði hann: „Ég
veít ékki; hvort ég á eftir að
koma aíffeur tii íslands. Aldrei
ér hsBiitj.át) segja, hva8 maður
œtíar a(l Méra. En mig langar að
koma -MíngaG   aftur   á   öðrum
Matthías
Johannessen
„Rí kiss t j ór nir
eru ekki
ósvipaðar
verksmiðj um"
Minnispunktar frá dvöl
Faulkners á Islandi
Faulkner við komuna til tslands.
tima, þegar landið stendur í
blóma, í júní eða júii. Ég hef
séð ísiand í ýmsu gea?vi: frost
og rigningar hafa skipzt á. .
Maður verður að vera hér
lengi til að sjá ÖU tilbrigðin í
landinu. Það þarf þjálíað auga
tjl að greina þau. ÞiB sem aJizt
upp með iandinu eruð á grænni
grein. Við hin þurfum að venj
ast ísienzkri náttúru til að læra
að meta hana."
Um fólkið sagði hann áður en
hann fór: „Islendingar eru
heldur þjóðernislegir í ser, ef
ég mætti orða það svo. Þjóð-
ernisstolt þeirra er á mjög háu
stigi. Ef ég ætti í rifrildi við
íslending væri engin hætta á
ferðum, þótt ég segði honum að
fara til fjandans. Það niundi
engin áhrif hEifa. En ef ég segði
honum að fara til fjandEins
vegna þess að hann væri Is-
íeridingur, yrSi ég að vera við
öllu' búinn. J^tfnvel handalög-
mál'úm. Islendingar umgangast
útlendinga eins og útlendingar
umgangast þá! Og þeir bera
ekM einungis mikla virðingu
íyrir bókmenntum, heldur
einnig þeim sem skrifa þær. Ég
ímynda mér að Islending-
ar gætu fyrirgefið góðum rit-
höf undi hvað sem væri."
Þegar Faulkner var nýkom-
ihn til landsins, sagði hann:
„Ég held að þið Islendingar
eigið mjög sérstæða menningu
eins og flestar eyþjóðir t.d.
Japanir og Elnglendingar. Sjór
inn hefur haft sín áhrif. Þær
eyþjóðir, sem ég hetf helmsótt,
éiga það allar sammerkt að
þær eru mjög stoltar af menn
ingu sinni. Á Filipseyjum eru
-bókmenntamenn jafnvel að
•velta því fyrir sér, hvort þeir
eiga heldur að rita á ensku eða
taka upp gamla mállýzku sem
fáir skilja.       •                  , •      ¦
Ég gæti ímyndað mér, að bók-
•menntamaður á ¦ íslandi sé
„meira virði en bókmenntamað-
ur i Baridarikjunum. Hann er
virtur af þvi að hann er bók-
menntamaður. Senniilega eru
nánari kynni milli bókmennta-
manna hér en heima."
Þegar ég - spurði Faulkner,
hvort hann héldi, að. við hefð-
um ekki öðlazt nægilega
reynslu sem frjáls og full-
valda þjóð, glotti hann: „Það
er einmitt það," sagði hann.
„Þið þurfið iengri tíma til að
átta ykkur á hiutunum. Meiri
reynslu. Þið eruð dálítið fljótir
á ykkur stundum, eruð of við-
kvæmir fyrir því að aðrir sýni
ykkur ekki þá virðingu sem
ykkur ber. Af þeim sökum er
auðvelt að stiga ofan á tána á
Islendingi, án þess að vita að
hún var þar fyrir. Við Bainda-
rikdairienri eruim eklki alltaJ
nógu varkárir. Okilcur hættir
til „að stiga ofan á tána" á ððr-
urn þjóðum, en það er eWki af
illvilja gért, W^Jtir klauía-
skap. Við erum eikki nógoi var-
kárir."
Þegar Fauikner kom til
landsins var hann spurður,
hvort hann hefði lesið eitthvað
af Islendinga sögum. Hann svar
aði: „Því miður verð ég að við-
¦urkenna menntunarleysi mitt
Ég hef haft lítil kyinni af sög-
unum og fornislenzkum bók-
menntum yfirleitt, en ætla að
reyna að kynnast þeim ertír
föragurn, þegar ég hef verið
hér. Áhugi á bdkmenntum vex,
þegar maður veit hvar þær
gerast, þekkir umhverfi þeiirra
og sögustaði."
Ég spurði hvort hann áiiti
að höfundai- ættu að taka þjóð
félagsiega afstöðu í ritverki,
prédika ákveðinn boðskap,
þjóðfélagsstefnu. „Nei," svar-
aði hanri ákveðið, „ritverk með
„þjóðfélagslegum tilgangi" eru
áróður. Bókmenntir eiga að
fjaOfla um manninn, baráttu
hans, hugrekki. Maðurinn á í
baráttu við sjálfan sig og með-
bræður sína. Hann vili vera
hugrakkur, eri er í vafa um að
hariri geti það — þar til erfið-
leikarnir steðja að og haran á
ekki 'um' annað að velja en
sýna hvað í honum býr."
- • -
Vegna ummæla Faulkners
um þjóðernisstolt íslendinga,
spurði ég hvað hann segði um
að erlendur her væri í svo litta
landi sem Islandi. Hann tottaði
pípuna sina, en það var enginn
eidur i henni. Þá kveikti
hanri í og sagði: „Eriendur her
í litlú iandi er auðvitað ailtaf
„erfitt vandamál" eins og sagt
er. Við lifum á erfiðum timum.
Aliar'kynslóðir hafa lifað á erf
•iðUm timum. En það er ekki að
eins ykkar vandamál, að hér
skuii vera bandarískur; her,
heldur einnig okkar. Ég skil
vel, að þið séuð varkárir í sam
skiptum og umgengni við varn-
arliðið og ekki alltof hrifnir af
að hafa erlendan her í landi
ykkar. En það var hvorki okk
ar né ykkar sök, að bandarískt
heriið varð að koma hingað. Ég
get ekki séð, að við Bandaríkja
menn eigum sök á kalda strið-
inu. Við ásælumst engin land-
svæði, krefjumst þess ekki að
nein þjóð taki upp okkar þjóð
skipulag. Bandariskur her á ís
iandi og annars staðar er ekki
orsök kalda striðsins, heldur af
leiðing. Og svo er eitt: banda-
rískt herlið er hér á landi ekiki
á  vegum  Bandsríkjanna,  held-
íittfri
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16