Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						111111
-•¦- e
. T *
WmSís& - ¦
¦>:"¦>':'¦"
Ræða flutt á Skálholtshátíð'
25. júlí 1971.
JTI ugur hvers Islendings, er kemur í þessa
fögru endurreistu dómkirkju Skálholts, hlýtur
að fyllast lotningu. Hvergi á Isiandi, uitan Þing-
vaUa einna, hetfur gerzt meki saga en á þessu
forna bisfcupssetri, og hvergi annars staðar eru
minningairnar sterkari bæði um andiega reisn
hinnar íslenzku þjóðar og hina dýpstu niður-
lægingu.
Og er ég stend hér minnist ég fyrstu íerðar
minnar til SkáQholts, þegar ég kom hingað barn
að aMri tii messu i fylgd með sœmdarklerkn-
um séra E&riki á Torfastöðum, einn regnvot-
' an sunnudag um þetta leyti árs. Þótt hér vœri
þá aðeins lítil sóknarkirkja og hús öli lágreist
og sviplitil, varð ég djúpt snortinn af söguheigi
staðarins, og þvi sem þar var enn að sjá aí
gömlum minjum, einkum legsteinum biskup-
anma undir fátæklegu góilfi kirkjunnar. Æ siðan
hefur mér fundizt Skálholt einn tiikomumesti
staður á landinu.
En nú hafa enn orðið umskipti á högum
Skálholtsstaðar, í stað fátæklegrar annexíu er
hér risin ein af höfuðkirkjum þjóðarinnar, og
stefnt er að uppbyggingu staðarins sem and-
legrar miðstöðvar íslenzkrar kirkju.
Öll hljótum vér að vona, að það megi vel
takast. Hitt er öllum væntanlega jafn ljóst, að
glæstar og fagrar byggingar, þótt góðar séu í
sjálfu sér, munu ekki einar nægja til þess, að
Skálholt hljóti að nýju áhrifasess í íslenzku
þjóðlifi. Ef veglegur ytri rammi skipti þar sköp
um, ætti oss nútímamenn sízt að vanta efni
til andlegra afreka. Og sannleikurinn er því
miður sá, að með vaxandi veraldlegri velgengni
gefast fleiri og fleiri tilefni tii þess að efast
um nána samfylgni efnahagsiegs frarngangs
og andlegrar grózku. Og það sem verra er: vér
eigum ekki kost á neinum þeim mælikvarða, er
adgilt og óyggjandi meti, hvort verk vor leiði til
framfara eða ekki.
Mér hefur frá þessu sjónarmiði oft verið
hugsað til endaioka biskupsstóls hér í Skálholti.
Fáir atburðir virðast vitna betur um umkomu-
leysi íslendinga eftir móðuharðindin en hin
skyndilega ákvörðun, er tekin var árið 1785, um
að flytja biskupssetrið og skólann burt frá
Skálholti og selja hinar miklu eignir, sem að
Skálholtsstól höfðu safnazt á meira en sjö öld-
um. Að vísu sat Hannes Finnsson biskup áfram
í Skálholti, þar sem hann keypti jörðina til
ábúðar, en eftir þetta voru dagar staðarins senn
taldir sem biskupsseturs. Og fáum árum síðar
var hin gamla dómkirkja rifin og fornir dýr-
gripir staðarins tvístruðust eða glötuðust með
öllu.
Oss, sem nú lifum, gengur að vonum ilia að
skíija viðbrögð manna við þeirri ákvörðun
stjórnarinnar að leggja niður biskupssetrið í
Skálholti og skólann, og flytja hvort tveggja til
Reykjavikur. Verður ekki séð að neinn hafi
hreyft alvarlegum andmælum gegn þessum ráð-
stöfunum, svo róttækar sem þær þó voru, Ekki
verður það notað til skýringar á þessu tómlæti,
að Islendingar hafi þá verið orðnir svo skeyt-
ingarlausir um sögu sína, að þeir kynnu ekki
skil á sögufrægð Skálholts né myndu þau orð
Gissurar Isleifssonar, er hann gaf kirkjunni
föðurleifð sina, „að þar skyldi ávalit biskups-
stóll vera meðan Isiand er byggt og kristni má
cobótt
|    13. tbl. 9. april 1972, j7. ájrg.       I
JOHANNES NORDAL
TVENN
TÍMAMÓT
Dj úpstæðar þj óðf élagsbreytingar
f rainundan ekki síður en í lok 18. aldar


Skálholtsstaður árið 1772. Myndin er eftir teikningu
J. Cleveley's yngra, seni var í fylgd með Josef Banks
í fslandsferð hans. Myndin til vinstri: Hannes Finns-
son, lti-.lvii)i í Skállmlti.
I Skálholti. Hvítá og VörðufeU í baksýn.
»g^
*i
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16