TÝmarit.is   | TÝmarit.is |
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbˇk Morgunbla­sins

and  
M T W T F S S
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Main publication:

Morgunbla­i­


Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Lesbˇk Morgunbla­sins

						alltaf látnir lausir fljótlega.

Gamla fólkinu er ljóst, hve lögin

eru lítils nýt i þessu efni, og þess

vegna lætur það oft hjá liða að

kæra þá, sem ráðasf á það. Það

óttast, að þeir verði bráðlega látn-

ir lausir, komi þá aftur i heim-

sókn og verði hálfu verri viðskipt-

is.

Af þessum sökum er f jöldi gam-

almenna, svartra sem og hvítra,

fanginn i íbúðum sínuin I fá-

tækrahverfum           borgarinnar.

Sumir fara helzt aldrei út. Kona

nokkur var svo hrædd um sig, að

hún þorði ekki út með rusl en tróð

þvi í plastpoka, batt fyrir og stafl-

aði pókunum í eitt herbergi i íbúð

sinni. Það fylltist von bráðar. Þá

læsti konan þvi og fór að stafla

pokunum i næsta herbergi og svo

koll af kolli. Hún lifði langtimum

saman á súkkulaðikexi; kastaði

smáaurum út um glugga til barna,

sem voru að leik fyrir utan, og

bað þau hlaupa út i söluturn fyrir

sig. önnur kona flutti rúmið sitt

fram í anddyri og svaf þar al-

klædd, reiðubúin að spretta upp

og forða sér út, ef reynt yrði að

brjótast inn í svefnherbergið

hennar. Það hafði komið fyrir

þrisvar sinnum. Hafði hún svo

slæma reynslu af hinum ungu

ræningjum, að hún sagði, að þeir

væru „ekki mennskir menn. Þetta

eru skepnur".

Lögreglan í New York hefur

reynt ýmislegt til þess að ráða

bug á þessum ófögnuði. Sérstakar

lögreglusveitir hafa verið stofn-

aðar til þess að verja gamla fólkið

og reka réttar þess. Reynt er að f á

það til að kæra árásarmenn sína.

Þá er reynt að einfalda réttarhöld

til þess að reyna ekki um of á

gamalmennin. Þeim eruu haldnir

fyrirlestrar og gefin góð ráð, t.d.

ráðið til þess að fara ekki ein

heim ef þau haldi, að einhverjir

elti þau, en reyna heldur að ná i

lögregluþjón. Enn fremur er

hafður sérlegur lögregluvörður i

ákveðnum götum og gamla fólk-

inu ráðið að verzla þar. Loks má

nefna það, að unglingar úr fram-

haldsskólum hafa boðizt til þess

að fylgja gömlu fólki i búðir og

annað, sem það þarf að fara.

Lögreglan þykist sjá, að ein-

hverjar framfarir hafi orðið í

þessum málum. En þvi miður eru

þær framfarir ákaflega hægar.

Rúmiega 600 innbrotsmál af þvi

tagi, sem hér um ræðir komu til

kasta lögreglunnar í Bronx i fyrra

— en einungis 82 ránsmenn voru

handteknir. Það má betur, ef

duga skal.

Á ég að

drepa hann?

Blaðamaður sótti heim Charlie

Betrisch, einn af fjölmörgum,

sem orðið hafa fyrir barðinu á

óþjóðalýðnum í Bronx og ekki

fengið neinar bætur. Bertsch er

87 ára að aldri. Hann býr einn

með nokkrum köttum sinum I

kjallaralbúð og hefur búið þar frá

því 1911.1 hverfinu þarna bjuggu

forðum velmegandi menn, það er

liðin tið. Nú er hverfið hálfeytt af

fólki, hiísin niðurnídd og göt-

urnar stráðar sorpi.

Það var einn morguninn, að

Bertsch opnaði dyrnar að fbúð

sinni og ætlaði að hleypa hund-

inum sínum út. „Ég vissi þá ekki

fyrri til", sagði hann, „en ég lá á

gólfinu. Atta Púertórikanar þustu

inn og tóku til að berja mig með

spýtum. Hundinn slógu þeir með

hamri I hausinn. Þeir sneru öllu

við og fundu loks 60 dollara

(11.500 kr.) í smámynt. Svo laut

einn þeirra yfir mig og ég sá, að

hann hafði hnlf I hendi. Á ég að

drepa hann núna? spurði hann

félaga sinn. Nei, sagði þá hinn,

stjórinn vill ekki láta drepa

hann".

Piltarnir skildu við Betrsch

liggjandi á gólfinu. Hann lá þar

lengi dags. Enginn kom. Það var

svo loks um sexleytið um kvöldið,

að Bertsch tókst að staulast á fæt-

ur.

Hann lét sér þetta að kenningu

verða. Hann viggirti íbúðina,

bætti lásum á hurðina og negldi

fleka fyrir alla glugga. „Þá geta

þeir ekki kastað eldsprengjum

inn um gluggana", sagði hann.

Hann fer sjaldan út nii orðið;

lætur senda sér mat af matsölu-

stað. Hann kveðst munu flytjast

frá Bronx áður langt liði. „Hér er

aigert lögleysi", segir hann.

„Maður er jafnvel hræddur við

lögregluna".

Mánaðarleg

vertíð

Það er alltaf uppgripatimi hjá

upprennandi glæpamönnum I

South Side i Chicago einu sinni í

mánuði. Það er um það leyti, sem

öldruðum eru sendir ellilifeyris-

tékkarnir. Þá safnast bófarnir

fyrir utan við hús gamals fólks og

bíða þess, að það vogi sér út að

verzla. 1 West Side-hverfi er öll-

um samkomum aldraðra slitið

klukkan fjögur, ekki siðar, svo að

menn komist heim áður en fer að

dimma. „1 gamla daga var maður

alltaf úti á göngu á góðviðrisdög-

um og kvöldum", sagði aldraður

maður þar I hverfinu, „en nú fer

maður ekkert nema i bíl og alls

ekkert eftir, að dimma tekur".

í Chicago búa 500 þúsund

manns eldri en 60 ára. Samkvæmt

opinberum tölum segja 41%

þeirra afbrot valda sér mestum

áhyggjum af öllu, þeir kvíða engu

meir en því, að ráðizt verði á þá

einhvern daginn. Yfirvöld telja,

að aldraðir verði ekki oftar fyrir

barðinu á ránsmönnum en yngra

fólk. Aftur á móti biði aldraðir

oftast mun meira tjón af

árásunum en hinir yngri. Ung

kona, sem er slegin niður, jafnar

sig fljótlega og biður ekki skaða

af nema nokkrar skrámur, sem

hverfa á fám dögum. En sé áttræð

kona slegin niður getur hún orðið

örkumla             eftir.             Hún

mjaðmarbrotnar e.t.v. og verður

að leggjast i sjúkrahús en fær

ekki meiri bata en svo, að hún

verður að fara á elliheimili, getur

ekki lengur séð um sig sjálf og

glatar sjálfstæði sinu. Þá er oft

ekki langt eftir. Fjölmörg dæmi

eru til þess. Má nefna liðlega

sjötuga konu, sem varð fyrir árás.

Nágrannar hennar komu að þar,

sem hún lá I baðkerinu heima hjá

sér. Hafði hun fengið höfuðsár,

sokkur var bundinn um háls

henni og handleggir fyrir aftan

bak. Hún hafði legið svona I bað-

kerinu í tvo daga. Daginn eftir, að

luin fannst, varð að taka af henni

annan handlegginn og fyrir

skömmu varð að taka hinn líka.

Sumir aldraðir taka að verjast

árásarmönnum með kjafti og

klóm Hálfáttræð kona, Gerturde

Booker að nafni, þreif I strákling,

sem ætlaði að hrifsa af henni

veski, og tókst henni að draga

hann með sér er hún féll á gang-

stéttina. Þegar þar var komið

sögu hugsaði hún þó með sér, að

veskið væri naumast þess virði, að

hún berðist fyrir því. 1 veskinu

var ekkert nema svo sem strætis-

vagnafargjald. Sum gamalmenni

hafa jafnvel farið að læra ýmsar

sjálfsvarnarlþróttir, karate til að

mynda, svo að þau gætu borið

hönd fyrir höfuð sér.

Ibúarnir I borgarblokkum I

Uptownhverfí búa nánast við um-

sátursástand. Það var ekki ólíkt

að hlýða á frásagnir þeirra og

frásagnir hermanna á vigvöllum.

Þetta gamla fólk hafði endalausar

sögur að segja af árásum, sem það

eða kunningjar þess og nágrannar

.höfðu orðið fyrir. Einhverjir

höfðu ráðizt á níræða konu og

veitt henni áverka með hnífi. Aðr-

ir höfðu slegið niður gamla konu

og mjaðmarbrotið hana. 77 ára

gömul kona, sem rætt var við

hafði lent I þvi fyrir stuttu, að

tveir 12 ára stráklingar slógu

hana niður fyrir utan aðaldyrnar

að blokkinni þar, sem hún bjó, og

drógu hana spölkorn I veskis-

ólinni hennar. „Ég hef verið með

lifið I lúkunum upp frá því", sagði

hún. „Ég er dauðhrædd. En ég

hef ekki efni á því að búa annars

staðar en hérna. Eg kemst hvergi.

Hvert ætti ég svo sem að fara?"

Mannslífið

á 17 cent

Það er svipað ástandið I

Oakland og hinum borgunum

tveimur. 1 fátækrahverfin safnast

gamalt fólk. Varla sést maður á

ferli á götum úti; gamla fólkið

hírist inni, hefur dregið fyrir

glugga og fer ekki út nema til-

neytt. Algengt er að sjá rammger-

ar járngrindur fyrir gluggum og

nokkra lása á hurðum i útidyrum.

Grimmd sumra þeirra, sem

leggjast á gamalmennin, virðast

lltil takmörk sett. 91 árs gömul

kona I Oakland varð fyrir þvi, að

unglingur brauzt inn til hennar.

Hún hefur varla komið miklum

vörnum við, en samt var engu

llkara, en árásarmaðurinn hefði

átt lif sitt að verja þótt hitt muni

sönnu nær að hann hafi verið

óvanalega kaldrifjaður. Gamla

konan fannst látin á stofugólfinu

heima hjá sér og hafði verið

stungin margoft með hnifi. Talið

er, að morðinginn hafi ætlað að

ræna hana — en lögreglan kveðst

þó ekki sjá, að hann hafi haft

neitt á brott með sér.

önnur kona, rúmlega sjötug,

var á gangi fyrir utan blokkina

þar, sem hún bjó. Hljóp þá að

henni  16 ára strákur og hrifsaði

af henni veskið, sem hún hélt á.

Hún féll við og hlaut mikið höfuð-

högg. Hún lézt fjórum timum sið-

ar. En i veskinu, sem pilturinn

stal, voru 17 sent (33 kr.).

Ekki er langt Iiðið frá þvi, að

lögreglan I Oakland kom höndum

yfir flokk' unglinga, sem höfðu

iðjað það lengi að ráðast á og

ræna gamalt fólk I Oakland. En

flestir þeirra voru yngri en 18

ára, þegar þeir voru dæmdir,

verða von bráðar látnir lausir og

geta þá tekið aftur til við fyrri

iðju. Saksóknari I Oakland komst

svo að orði i viðtaji, að það væri

leitt til þess að vita, að eina ráðið

til þess að koma i veg fyrir glæpi

væri að læsa glæpamennina inni.

„Það er ekki nema tvennt, sem

kemur til greina. Annað er að

leyfa þeím að ganga lausum svo,

að þeir geti haldið áfram að lim-

lesta fólk. Hitt er að hneppa þá I

fangelsi. Um annað er ekki að

velja".

Aldrað fólk I fátækrahverfum

stórborganna á víst i engum

vanda að velja.

— Cr „TIME".

©

					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12
Page 13
Page 13
Page 14
Page 14
Page 15
Page 15
Page 16
Page 16