Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Jöröin var mannkyninu gefin, ekki til
þess aö það skyldi tæ'a hana sundur og
leggja stór flæmi hennar í auön, heldur
sem nokkurs konar smíöarefni, erþað
skyldi fegra og um bæta eftir þörfum
sínum og hentugleikum. Hér hefir aö
vísu gengiö á ýmsu, en undiraldan er þó
æ hin sama, aö mannlegt hyggjuvit og
sköpunarþrá reynir að gera jöröina
betri og byggilegri. Maðurinn er alltaf
að umbreyta jöröinni eftir hentisemi
sinni, og á þetta jafnt viö um ein-
staklinga og þjóöir.
En í þessum miklu önnum gleymist
furöu oft sá sannleikur, sem felzt í,
þessum oröum skáldsins (E. Ben.)
Þaö fagra sem var, skal ei lastaö og
lýtt,
en lyft upp í framför, hafiö og prýtt.
Aö fortíö skal hyggja, ef frumlegt skal
byggja,
án fræöslu þess liöna sést ei hvaö er
nýtt.
Reykvíkingar eru sem aörir aö endur-
skapa sitt umhverfi eftir þörfum sínum
og allra íslendinga. Úr fátæklegu fiski-
mannaþorpi eru þeir aö skapa höfuö-
borg lands síns. Þeir reyna eftir megni
aö fegra og bæta það sem var. Á
grýttum holtum hafa þeir reist hvert
borgarhverfið á eftir ööru, meö götum
og gangstéttum, vatnsveitu, hitaveitu úr
iörum jaröar, raflögnum og síma,
frárennsli og þrifnaðarráöstöfunum,
útvarpi og sjónvarpi strætisvagna-
feröum um allan bæ, bílum og flug-
vélum og þó eigi síst meö því aö rækta
fagra skrúðgarða umhverfis snotur hús
sín.
En hvaö er þá um hinn gamla bæ aö
segja, þann er stóö hér um aldamót, og
kalla má vöggu þeirrar Reykjavíkur,
sem nú er. Án fræöslu hans sjáum vér
ekki hvað nýtt er.
Um gamla bæinn verður ekki sagt, aö
hann sé eins og haugfé frá liönum
öldum, miklu fremur veröur honum líkt
viö brotasilfur, sem smiöir eru að kasta
í deiglu og bræöa upp og smíöa úr nýar
gersemar. Margan manninn fýsir að'
fylgjast með þeim vinnubrögöum og
sumir telja aö eigi megi allt brotasilfriö
fara forgörðum, því aö þar á meöal
finnist ómetanlegir kjörgripir.
Meö því hugarfari leggjum vér leiö
vora til gamla bæjarins og þó aöallega í
þeim tilgangi aö láta fræöslu hins liöna
sýna oss hvað er nýtt.
Reykjavík var bóndabýli fram um
miðja 18. öld, en varð verksmiöjuþorp
1952. Þá hefst saga Aöalstrætis og þar
eru reist fyrstu timburhúsin. Þegar talað
er um gömul hús í Reykjavík, veröur því
aö hafa í huga, aö þau elztu geta ekki
verið nema rúmlega 200 ára, og eitt
þeirra er enn í Aöalstræti.
En þaö var ekki fyrr en eftir að
Reykjavík fékk kaupstaöarréttindi
1786, aö skriöur kemst á byggingar-
sögu hennar. Þá rís upp röð timburhúsa
meöfram sjónum alla leiö frá Aöalstræti
austur að læk. Þaö var upphaf Hafnar-
strætis og byggöin var þá eins og vinkill
í laginu tvær götur, sem mynduöu
nokkurn veginn rétt horn á tvo vegu við
gamla túnið í Reykjavík, Austurvöll, sem
náði austur aö læk og suöur aö tjörn.
Hér á vel við aö minnast ofurlítiö á
lækinn.
Arnarhólslækur hét hann upphaflega,
en menn höföu fyrir löngu stytt nafn
hans og kölluöu hann bara lækinn.
Hann kom úr noröausturhorni tjarnar-
innar, hlykkjaöist meöfram löndum
hjáleiganna Skálholtskots og Stööla-
kots og rann síöan á landamerkjum
Reykjavíkur og Arnarhóls til sjávar,
örskammt frá Arnarhólsklettum. Hann
var talinn 198 faðma langur, víöast svo
sem tveggja faöma breiöur og
holbekktur. Með hverri fjöru féll hann í
stríöum straumi til sjávar, en meö
hverju flóði snerist straumurinn við og
sjór beljaöi þá inn í tjörnina. Hvérgi var
vað á botnum nema niðri"hjá ósnum.
Hann haföi verið nokkurs konar landa-
merkjaflóg, allt frá þeim tíma, er
Arnarhóll varö sjálfstæð jörö. Og nú átti
hann þaö nafn enn betur skiliö, því aö
hann afmarkaöi kaupstaöarlóö Reykja-
víkur á þann veginn. Aö vestan af-
markaðist hún af Grjótabrekkunni, aö
noröan af sjónum og aö sunnan af
tjörninni. Þeir, sem settu henni þessi
takmörk,    voru    einhuga    um,    aö

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16