Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						„Aldrei hef ég séö neitt Ijótara á
ævi minni," varö Johnson Bandaríkja-
forseta aö oröi, begar hann sá „opin-
bert portret", sem sýnist pó nau&alíkt
fyrirmyndinni. Hér hefur meiri áherzla
verið lögö á Ijósmyndalega eftirlíkingu
en listræna dirfsku eöa hugkvœmni, —
en ekki dugði bað til. Myndin var samt
sem áður hengd upp í
Smithsonian-safninu í Washington. En
að sjálfsögðu átti hún aö vera í Hvíta
húsinu.
ÞEGAR
Frábært portret Graham Suther-
lands af Sir Winston Churchill; „opin-
bert portret", málaö fyrir brezka ping-
ið, en skyldi vera í eigu peirra Sir
Winston og Mary meöan bau væru á
lífi. Stjórnmálaskörungurinn aldni
sagði um verk Sutherlands, að sér
virtist baö „merkilegt dæmi um nútíma
list". Samt sem áöur varö sú niöur-
staðan, að bau hjón eyðilögöu mynd-
ina; sumir segja vegna bess aö hún
hafi sýnt gamla manninn of mikiö eins
og hann var. Til allra haningju hafði
Ijósmynd verið tekin af verkinu áður en
bað var afhent.
Innan myndlistarinnar er portretmál-
verk sérgrein og útheimtir sérstaka
tilfinningu, sem ekki er alltaf fyrir
hendi, jafnvel bðtt um annars ágæta
myndlistarmenn sé að ræða. Venjulega
er portretmálari settur í pá spennitreyju,
að hann verður að gera kaupanda
verksins til geðs og paö skilyrðislaust.
Þegar bess er gætt, að listamaöurinn
fer að jafnaði eftir eigin geðbótta, er á
bessu mikill munur. Ekki er víst að sá
sem pantar portret, taki gott og gilt að
eitthvaö hafi veriö gert til bess að
verkið yröi betra frá listrænu sjónar-
miði.
Sérstakt má kalla, ef ekki pykir
eitthvað athugavert við munnsvipinn
og virðist hann miklu oftar orka
tvímælis en augnsvipur til dæmis. Ekki
er baö óeðlilegt; munnsvípurinn er svo
breytilegur og dugar einn sér til bess
i, ií
PORTRET
EKKI   TEKST
AÐ GERA TIL HÆFIS
aö gefa hugmynd um persónuna, til
daemis glaðværð, alvörugefni, hörku,
hæðni eða stolt. Alkunnugt er, að sá
sem verkiö pantaöi, telji pað mjög líkt
viðkomandi, — en samt: „Það er
einhver svipur, sem ég kann ekki við".
Oft er einmitt pessi svipur einkenn-
andi fyrir bann, sem málaður hefur
verið og málarinn hefur af næmi sínu
einmitt tekiö eftir pví og undirstrikaö
bað. Það er beö öðrum oröum sann-
leikanum samkvæmt, en má bara ekki
koma fram. Þaö má til dæmis ekki
koma fram, að einhver máttarstólpi
bjóðfélagsins, sem málaður er í tilefni
af sextugsafmælinu, er frekjan og
eigingirnin uppmáluö og barf engan
snilling til aö sjá Þaö. Þá á málarinn
einungis að skila viröuleikanum á
lére'ftiö, en útmá hitt. Þeir portret-
málarar, sem haldnir eru beim mis-
skilningi, aö ekki megi nota neinskon-
ar nútíma tækni til bess að árangurinn
verði sem beztur, láta fórnarlambið
sitja fyrr — stundum í ópægilegum
stellingum — svo klukkustundum
skiptir og pá er oft að vesalings lambið
lítur út eins og baö hafi verið dregið
uppúr frystikistu.
Semsagt: portretmálverk er vanda-
samt og oft vanpakklátt, en heillandi
viöfangsefni, ekki sízt begar málarínn
leyfir sór þann munað að mála Það
sjálfum sér til ánægju og án bess að
nokkur hafi pantað Það. Nærtækt
dæmi um Það eru eftirminnileg portret
Baltasars af Thor Vilhjálmssyni rithöf-
undi á tveimur síöustu sýningum
málarans. íslenzk listhefð er ekki rík í
bessari grein; bó eru til merkilega góð
portret eftir fyrri tíðar málara okkar í
Ijósi bess, aö beir lögöu takmarkað
stund 4 Þessa sérgrein. Nægir að
minna á sjálfsmynd Jóns Stefánssonar
og portret hans af Markúsi ívarssyni.
Teikningar Kjarvals af öldruöum
kempum eru með Því fremsta í Þessari
hillu; einnig portret Jóns Engilberts af
Vilhjálmi S. Vilhjálmssyni til dæmis og
Gunnlaugs Blöndal af Einari Bene-
diktssyni. Síðast en ekki sízt er ástæða
til aö geta um portret Nínu Tryggva-
dóttur af Halldóri Laxness, Steini
Steinarr, Ragnari í Smára og fleirum.
Þau eru dæmi um glæsilega listræna
einföldun, sem skilar bó kjarna máls-
ins, enda ekki máluð eftir pöntun og
segir Björn Th. Björnsson í myndlistar-
sögu sinni, að Þeir sem léöu ásjónur
sínar, hafi ekki sýnt neinn áhuga á að
eignast sjálfir verkin, begar pau voru
sýnd.
Sú venja hefur viö haldizt fram á
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16