Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Sigurður Skúlason magister
Hugsað til þjóðskálds
,ttn.<
Hugdjarfur klelfstu hæstu tinda,
hrærðir Drottins klukknastrengi,
áveðurs blaki allra vinda.
Aðrir kúröu á lágu vengi.
Héldu þeir þig háskalegan,
hygöist þú selja fossa úr landii
Mátað fær enginn múginn tregan.
Magnaður er sá erfðafjandi.
Þegarþín arnfrán augu íbáli
yfir lágkúruna störðu
vissirðu ífrægu feðramáli
fyndust orð um allt á jörðu.
Hugartök þín hamslaus reyndust,
hófst þú brag íæðsta veldi.
Örvar skussans að þér þeindust.
Öfugsýn þinn stórhug hrelldi.
Verk þín eins og vitar standa,
vísa leið að æðstu mióum.
Hægara væri að hrinda vanda
heföum vér menn fþfnum sniðum.
Einatt fannst þér lágt og lítió
lífsins takmark vorra manna.
Þetta mörgum þótti skrftið,
þekktu ei þinn stórhug sanna.
Hér þarf vit, hér þarf reisn, ekki vomur og slór.
Það er vonlaust að semja með þýlyndis bug.
Vor aðstaða er sterk, lands vors auðlegð er stór.
Þvíer illt ef oss skortir þinn hamramma dug.
Hin starfsprúða sveit þekkir stormanna reit,
staðföst leggur hún dóm sinn á afglapans verk.
Hún kýs stilling og ró — þvíaf sturlun er nóg —
á sér stórmannlegt vit, enda lífsreynd og merk.
í átökum hörðum við erlend borð
varstu óskmögur kvöldvöku Ijóðmáls og prósa.
Þar efldist þér máttur, þar ólust þér orð.
Þá uppsprettu kvæöa mun þjóð vor kjósa
meðan íslensk hugsun sig hefur til flugs
vlð himinbál sindrandi norðurljósa.
fyrirlestrar og á hverjum sunnudegi
var þar guösþjónusta. Og margt
fleira var gert til þess aö hæna menn
aö staönum og var þessi klúbbur
sannkölluö menningarmiðstöö, meö-
an hans naut við. En kostnaöur
reyndist of mikill og klúbburinn
lagöist niður eftir tvö ár.
Þá kom þangao útlendingur er F.
A. Löwe hét og hóf verslun meö
tilbúinn fatnaö karlmanna. Seinna
stofnaöi hann svo þarna klæðskera-
stofu og fekk til sín nokkra erlenda
klæðskera. Einn af þeim hét H.
Andersen. Hann keypti seinna Ló-
skuröarstofuna gömiu í Aöalstræti
16, byggöi ofan á hana og stækkaöi
hana mjög á annan hátt. Þarna setti
hann svo á fót klæöskerastofu. En
neöri hæð hússins, þar sem fata-
verslunin hefir verið, er gamlá Lósk-
erastofan, sem Skúli Magnússon lét
reisa 1752, þar sem fyrsti barnaskóli
Reykjavíkur var og þar sem Jón
Guömundsson ritstjóri bjó og gaf út
Þjóðolf.
Eigendaskifti uröu að Glasgow er
fram í sótti. Árið 1888 höfðu þeir
Egill Egilsen og Þórður Guðmunds-
son í Göröunum makaskipti á þeim
eignum. Átti Þóröur svo Glasgow um
nokkra hríö, en mun hafa selt hana
Þorvaldi á Þorvaldseyri undir Eyja-
fjöllum. Er hann talinn seinasti eig-
andi þessa mikla stórhýsis, sem ekki
átti neinn sinn líka í bænum. Og þá
mun hafa veriö sett þar á fót
vindlaverksmiðja. Þar var einnig
prentsmiöja Dagskrár, blaðs, sem
Einar skáld Benediktsson hóf aö
gefa út á miöju ári 1896, og átti aö
verða fyrsta dagblaö á íslandi. En
Reykvíkingar voru þá of fáir til þess
aö dagblaö gæti þrifist hér, þeir voru
ekki nema um 4000, eða færri en nú
eru í flestum úhverfum bæarins.
Dagskrá breyttist því í vikublaö, en
hætti að koma út í miðjum septem-
ber 1898, svo að hún varð ekki nema
tveggja ára gömul
Þau urðu örlög þessa mikla húss,
að það brann til kaldra kola 1903, og
var það fyrsti stórbruninn í
Reykjavík. Eldurinn kom upp í
vindlaverksmiðjunni aöfararnótt 18.
apríl og varð ekkert við hann ráðið
og húsið fljótt alelda.
Þá áttu þarna heima fjórar fjöl-
skyldur og allmargt einhleypra
manna. Tókst með naumindum að
bjarga  öliu  fólki   út  úr  brennandi
húsinu. Þarna hafði þá brezki kons-
úllinn Jón Vídalín skrifstotu sína og
tókst að bjarga skjölum hans og
peningum, en eingu ööru tókst aö
bjarga. Það æsti eldinn mjög, aö á
var snarpur austanvindur. Húsið var
vátryggt fyrir 40.000 kr., en allir
innanstokksmunir voru óvátryggðir,
og biðu því margir mikið tjón.
Rétt fyrir ofan Glasgow stóð bær,
sem hét Vigfúsarkot. Þar bjó nú
Þórður Torfason útgerðarmaður.
Hafði hann verið hinn misti sægarp-
ur um ævina, en var nú orðinn
ellimóöur. Eldurinn frá Glasgow
barst í bæ hans og brann bærinn til
kaldra kola, en fólki var bjargaö.
Það þótti ófögur sjón daginn eftir
aö horfa yfir brunarústirnar, og
fannst sumum bærinn veröa til-
komuminni þegar hið mikla stórhýsi
var fariö.
En þótt undarlegt kunni að virðast
hefir aldrei verið byggt aftur á
þessum stað þar sem bruninn varö.
Um hálfa öld var þarna gnapandi
kjallarinn undan Glasgow, en nú er
þetta oröiö breytt þannig, aö komin
eru bílastæði þar sem Glasgow var,
en grjótið úr kjalíaranum mun hafa
verið notaö ti að hlaða vegg þar á
milli og lóðar Sjóbúöar, sem nú hefir
verið flutt að Árbæ, en lóöin hækkuö
og gert þar annað bílastæöi.
Næsta timburhús við Glasgow var
Liverpool, en pað bjargaöist í brun-
anum vegna þess að vindur stóð af
því. Á þessum stað reisti Jón
Markússon kaupmaður fyrst verslun-
arhús 1842, en hans naut ekki lengi
við, því aö hann fórst með póstskip-
inu Söloven. Þá keypti Hans Robb
húsið, og vegna þess aö hann var
ættaður frá Liverpool, gaf hann
húsinu nafn þeirrar borgar.
Þetta hús eignaöist löngu seinna
Th. Thorsteinsson kaupmaöur, lét
rífa það og reisa stórt og vandað hús
í staðinn. Þar rak hann yerslun, er
hann nefndi Liverpool. En þótt hún
sé farin þaðan fyrir löngu, kallar
almenningur húsið enn Liverpool,
enda þótt það heiti Vesturgata 3.
Skammt þaðan, hinum megin við
Glasgowlóðina, er annað timburhús,
sem alltaf er kallað Aberdeen. það
reisti Jón Árnason bóndi frá Garðs-
vika eftir aö Glasgow brann, og nú
stendur það þarna eins og klettur úr
hafi, því að næstu hús fyrir vestan
þaö eru horfin.
©
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16