Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Þar hittum við Þórd fyrir í sögunni, aö hann hefur fengið fréttirnar af Örlygsstaöabardaga og situr einn með skósveiní
sínum og ölkrús í búöarlofti. Olíumálverk eftir Gísla Sigurösson.
Meö honum fengu Sturlungai
foringja, sem sameinaöi hörk
skipulagsgáfu og haföi ekki t
duttlungafullu grimmd, sem c
Sturlu bróöur hans. Hann vai
alvörumaöur, en samt er eng
honum — og allt þetta atger
neitt.
Eftir Ásgeir Jakobsson
Engum var hann
aufúsugestur
Laugardaginn næstan fyrir
Maríumessu hina síöari áriö
1242 steig á land á Gásum við
Eyjafjörð maöur kominn úr
Noregi aö reka erindi ekki lítil
hér úti á íslandi. Blóð skyldi
renna úr strjúpum. Þessi maö-
ur var kominn til að hefna föð-
ur síns og fjögurra bræöra.
Þórður kakali hélt sig eiga vin-
um aö mæta þar sem hann bar
að landi, þrátt fyrir ríki Kol-
beins unga. Faðir Þóróar, Sig-
hvatur, hafði verið vinsæll
höfðingi í Eyjafirði.
En þegar hann tók að heilsa
uppá menn, þá vikust þeir
undan að svara honum. Það
hafði enginn átt hans von ög
hann var ekki aufúsugestur.
Alþýða manna, kúguð af Kol-
beini, hræddist hann. Vanda-
menn hans töldu hann aðeins
kominn  til að missa höfuðið
undir öxi Kolbeins og móðir
hans taldi hann rifja upp
harma sfna og nú ætti það viö
að bætast, að hann félli fyrir
fætur henni og hefði hún held-
ur viljað hann látinn úti í Nor-
egi; svo þótti og skyldmennum
hans, sem komu til kaupstefn-
unnar.
Þá bættist það ofan á
hræðslu alþýðu manna við
Kolbein unga, að margir, sem
áður höfðu verið vinir Sig-
hvats, voru setztir í eignir
hans. Ef þessum nýkomna
manni yxi afl tll, þá myndi hann
kalla til arfs eftir föður sinn og
þaö kosta suma að standa
uppafjörðum en aðra fjárútlát.
Þórði kakala hefur ekki ver-
iö létt í skapi, þegar hann reið
við annan mann fram Eyjafjörð
og hafði engan hitt á fjöl-
mennri kaupstefnu aö Gásum,
sem vildi leggja honum lió.
Hann var einmani, sem
skyldmenni hans vildu heldur
dauðan úti í Noregi en kominn
heim til fööurlandsins.
Hvar yrði liðs að vænta, þegar
allur kjarkur virtist úr þeim,
sem mests höfðu að hefna, það
voru brotnar manneskjur?
Herskáustu liðsmenn Sturlunga
hafði Kolbeinn drepið flesta, en
sett hina sem lifðu niður, þar
sem hann gat haft auga með
þeim, og langflestir höfðu þeir
svarið Kolbeini eiða.
Sigurður Nordal fer þessum
orðum um Þórð^kakala í fs-
lenzkri menningu.
„Þórður kakali var sá af
niðjum Hvamms-Sturlu, sem
bezt reyndist til stórhöfðingja
fallinn, ferill hans minnir helzt
á sögu Sverris konungs. Þórði
tókst jafnan með snarræði og
giftu að forða lífi síiin, þó að
fylgismenn Kolbeins og Giss-
urar sætu um hann við hvert
fótmál, og smám saman óx
liðsstyrkur hans. Þórður var
öruggur til sóknar jafnt sem
varnar, vinsæll og stjórnsamur,
siðaði vel menn sína, bannaði
ránskap, að níðast á konum og
taka menn úr kirkjum."
Ólafur Hansson segir svo um
Þórð í bók sinni Gissur jarl:
„Með honum fékk Sturl-
ungaflokkurinn mikilhæfan og
viljafastan foringja, sem átti
eftir að rétta hlut hans meira
en nokkur annar. Þórður kak-
ali sameinaði hörku, vitsmuni
og skipulagsgáfu. Hann var
mikill hermaður serri Sturla
bróðir hans, en risti niiklu
dýpra og var fyrirhyggju-
samari. Þó að Þórður væri oft
harður andstæðingum sínum,
hafði hann ekki til að bera
hina duttlungafullu grimmd,
sem Sturla bróðir hans átti (il.
Sturla virðist um margt hafa
verið líkari Ásbirningum, móö-
urfrændum sínuin, en Sturl-
ungum. Þórður hefur erft
viLsmuiii föður síns, en er harð-
ari af sér en hann. Þórður er
meiri alvörumaður en Sighvat-
ur, sem gat haft á sér gár-
ungsskap fram í elli. Sennilega
hefur Þórður ekki átt kímni-
gáfu á við föður sinn. Hann er
og trúmaður meiri en frændur
hans flestir, nema þá ef til vill
Sturla Þórðarson. Hann heitir
á guð og helga menn sér til
fulltingis. Hann er auðsjáan-
lega sannfærður um réttmæti
málstaðar síns — og illsku
óvinanna, — og þetta hefur ef-
laust verið honum mikill styrk-
ur. Þórður kakali er eitt mesta
mikilmenni Sturlungaaldar og
heildarmyndin af honum geð-
þekk vegna þess, hve mennsk-
ur hann er."
Einar 01. Sveinsson kallar
Þórð kakala í riti sínu Sturlunga-
ó'ld „mesta stjórnara aldarinn-
ar" og telur hann hafa „hugað á
bera uppreisn við konung".
Gild ástæða er til að mót-
mæla, hvernig fjallað er um
Þórð kakala í íslenzkum ævi-
skrám P.E.O.
íslendinga saga Sturlu Þórð-
arsonar er sagnfræðirit og sam-
tímaheimild um menn og mál-
efni á Sturlungaöld og svo er
einnig um það sögubrot, sem til
er af Þórði kakala, sem hér segir
frá. Um ævi afreksmanna og ör-
lög í sagnfræðiritum eru gjarn-
an skrifaðar skáldsögur, samin
leikrit, ort ljóð. Höfundarnir
lesa þá á milli línanna í sagn-
fræðiritinu, eftir sínu innsæi,
hugarflugi og hæfni til að álykta
12
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24