TÝmarit.is   | TÝmarit.is |
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbˇk Morgunbla­sins

and  
M T W T F S S
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Main publication:

Morgunbla­i­


Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Lesbˇk Morgunbla­sins

						Almenn

tölvan

í 55 ár hefur bandaríska vikublaðið Time skreytt

forsíðu sína í ársbyrjun með Manni ársins sem

leið, nema fjórum sinnum með hópi manna, sem

tákni fjöldahreyfinga, sem verið höfðu atkvæða-

mikiir á árinu. Time brá nú útaf venju sinni í fyrsta

tólublaði ársins 1983 og yfirgaf mannfólkið og

valdi ekki mann ársins, heldur vél ársins og það

reyndist ekki hægt að eigna smíði vélarinnar nein-

um einum manni, og því varð það að ráði, að vélin

sjálf trónaði á forsíðunni. Mikill hluti þessa tólu-

blaðs var svo lagður undir frásögn af þessari vél,

sem talin var meiri áhrifavaldur í mannheiminum

en nokkur einstakur maður eða mannfélagshópur á

árinu sem gekk um garð.

Þessi hin mikla vél ársins, er ný tölvugerð, sem

valið hefur verið sameiginlegt heiti á enskunni

„The Personal Computer" eða á íslenzku einka-

tölvur, en mætti allt eins heita á okkar máli einu

nafni almenningstölvan.

Almenningstölvan er þrátt fyrir sameiginlegt

heiti á enskunni margrar gerðar, misstór, misdýr

og misklár, en allar gerðir hennar greinast glöggt

frá risatólvunum, sem verið hafa í gangi og haft

mikil áhrif í veröld okkar um aldarfjórðungs skeið

en verið of dýrar og fyrirferðarmiklar til að verða

almenningseign. Almenningstölvur, það má allt

eins nota fleirtöluna, eru almenningi viðráðanlegar

bæði til kaupa og geymslu í híbýlum sínum og

tólvan er þar með að ryðjast inn á almennings-

markað og af því kalla menn að upp sé runnin

tölvuöld.

í greinasafninu í Time velta

tölvufróöir menn hlutverki al-

menningstölvunnar fyrir sér á

ýmsa vegu og tæknilegur fróð-

leikur er þannig tilreiddur og

svo hæfilega skammtaður, að

jafnvel sá sem hér er að verki og

ekki hefur til þessa skilið prím-

us, fannst hann fá nasasjón af

því, hvað um væri að ræða. Þá

er og í Time-greínunum gott yf-

irlit yfir það, sem þegar er orðið

í framleiðslu, sölu og almennum

notum þessarar tölvugerðar.

Enn er að nefna ýmsar hugleið-

ingar um áhrif tölvunnar á

manninn og mannlífið.

Greinaflokkurinn í Time er

þannig notaður í þessari Les-

bókargerð, að sumt er þýtt, ann-

að endursagt, víða fært til í

texta frá því sem er í Time, oft

stytt málið og mörgu sleppt,

sem ekki þótti ýkja forvitniíegt

hérlendingum, en allt þetta varð

að gerast, þar sem greinasafnið

í Time er lengra mál en Lesbók-

arsamantektin, auk þess sem í

Lesbókargerðina er blandað ís-

lenzkri nátturugreind frá ára-

bátatímanum.

Time-verjar eru hinir vísustu

merih, en íslenzk náttúrugreind

vill samt hafa sitt að segja, þótt

er komin

með fótinn

inn úr gœtt-

inni

— Vél árs-

ins — vél

framtíðar-

innar —

Stóra spurningin er: Mun tölvan heimska manninn, þegar hann barf sffellt

minna og minna að nota höfuðið og getur treyst bessari frábæru vél sinni?

Samantekt

með innskot-

um og hug-

leiðingum

eftir Ásgeir

Jakobsson

:.>-.**

hún sé ekki nema svipur hjá

sjón hjá því sem var, áður en

íslenzk hámenning lagði hana

undir sig. Náttúrugreindin er óll

innan hornklofa eða sviga til að-

greiningar frá hugleiðingum

Time-verja. Allt annað efni en

það, sem er innan hornklofa eða

sviga er sótt í Time-blaðið, 3.

jan. 1983.

Rétt er að benda þeim á sem

vilja komast til botns í tölvu-

tækninni, að til er á íslensku

bókin Tölvur að starfi. John O.E.

Clark, Páll Theodórsson þýddi

en AB gaf út. Einnig gefa tölvu-

umboð út ítarlega bæklinga með

sinni tölvugerð.

Þar sem íslensk framleiðsla á

jafnan að hafa forgang, sé þess

nokkur kostur, þá fær íslenzk

náttúrugreind orðið fyrst.

Mun tölvan

heimska manninn?

[Endur fyrír löngu týndi mað-

urínn sjálfum sér einhvers stað-

ar á leið sinni og er síðan í stöð-

ugrí leit. Hann vildi gjarnan

geta rakið spor sín til baka til

móður jarðar, en er kominn of

langt inn í eigin heim til þess að

geta það.

Maðurinn réðist nefnilega í

það vafasama fyrírtæki að búa

til sinn eigin heim, ef hann

kynni að finna sjálfan sig íþeim

heimi, sem hann hefði sjálfur

skapað. Nú er honum ekkert far-

ið að lítast á þessa heimsbygg-

ingu sína — hann kemur engu

sköpulagi á hana og sér ekki

betur en hún sé að verða alger

óskapnaður og stendur nú ráð-

villtur í þessu ófullgerða hrófa-

tildrí sínu, dauðhræddur um að

það hrynji einn daginn ofan yfir

sig. Byggingin er farin að riða

ískyggilega á grunninum.

Maðurinn heldur þó áfram að

smíða sér vélar til að byggja

meðþvíaðhann villhraða bygg-

ingunni sem mest öfugt við guð,

sem gafsérgóðan tíma, en nú er

hver ný vél farin að valda hon-

um allt eins mikilli skelfingu

sem fagnaði. Hann veit ekki orð-

ið hyort hin nýja vél muni

styrkja bygginguna eða velta

henni.

Auk þess er önnur hugsun

farin að sækja á manninn. Hann

er sem sé farinn að óttast, að

þetta vélastúss hans endi með

því að hann og vélin verði eitt.

Hann smíði loks svo fullkomna

vél að hún gleypi hann sjálfan

og hann samlagist henni. Þetta

væri náttúríega lausn út affyrír

sig; leit mannsins að sjálfum sér

værí þar með lokið, en það þarf

mikinn véladýrkanda til að

gleðjast yfir þeirrí lausn.

Þegar menn ræða um nýjustu

vélina og fullkomnustu, sem

maðurinn hefur smíðað, tölv-

una, þá velta menn fyrir sér

þessum tveimur ógnvekjandi

spurningum: Missum við stjórn

á tölvunni og hún veltir þá allri

heimsbyggingu okkar, eða er

hún upphaf þeirrar þróunar að

maðurinn og vélin verði eitt.

Síðari spurningin tilheyrír

náttúrlega óraframtíð og menn

velta henni fyrir sér fremur sem

spennandi hrollvekju en nær-

tækum möguleika. Hins vegar

er það eflaust, að tölvan á eftir

að verða miklu fullkomnari en

hún er nú og þá hljótum við að

spyrja sjálf okkur í hljóði, hvað

þarf hún að verða miklu full-

komnari til þess að fara að

stjórna sjálf og hver verður þá

hlutur mannsins?

Fyrri spurningin er nærtæk

og við verðum reyndar að svara

henni á stundinni, og við höfum

svarið á valdi okkar. Tólvan er

enn undir okkar stjórn og því er

það undir okkur sjálfum komið

hvort hún styrkir heimsbygg-

ingu okkar eða veltir henni. En

það er á lofti þriðja spurningin,

sem felur í sér hinar tvær:

Heimskar tölvan manninn eða

vitkar hún hann ?

Það er þessari almennu

spurningu, sem þeir velta fyrir

sér í Time án þess að hugleiða

hvar það endar, ef tölvan

heimskar manninn. Þeir reyna

ekki að ímynda sér neitt um til

hvers sú þróun muni leiða um

síðir, heldur aðeins spyrja,

hvort heldur verði að maðurínn

heimskist eða vitkist. „Þegar

maðurinn fer að treysta á tölv-

una til að vinna verk, sem hann

áður vann með höfðinu, hvað

gerist þá í höfði hans? (And as

					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12
Page 13
Page 13
Page 14
Page 14
Page 15
Page 15
Page 16
Page 16