Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						ARKI7ISKTUR
Húsmeð
sál
og
sogu
Þau eru öll frá fyrripartí aldarinnar eftír að
steinsteypa var orðin alls ráðandi sem byggingar-
efni. Tengslin við fortíðina leyna sér samt ekki og
því hefur verið hafhað þá, að steinhús þyrftí
endiiega að iíta út eins og frumstæður kassi.
GÍSLISIGURÐSSON TÓK SAMAN
Hús eru eins og menn; þau eru misjafnlega heppin
með hina ytri ásýnd. Sum eru eins og virðulegir aristó-
kratar og standa uppúr — ekki endilega vegna þess að
þau séu stór og há, heldur vegna þess að þau búa yfir
einhverjum þeim töfrum, sem tekið er eftir. Þau hafa
sjálfstæðan persónuleika og eru ekki alveg eins og önnur
hús.
Hvernig sem á því sendur, virðast hús með sjálfstæðan
og eftirminnilegan persónuleika fremur vera frá fyrri tíð,
þegar meira var byggt af vanefnum. Það er þó síður en
svo, að eftirtektarverð hús frá fyrriparti aldarinnar hafi
oftast verið byggð af vanefnum. Á tímabili hinna smáu
bárujárnshúsa, var til dæmis steinhúsið Galtafell byggt
við Laufásveg (1916) og íbúðarhús Eggerts Kristjánsson-
ar kaupmanns við Túngötu, sem byggt var 1928, hefur
ekki beinlínis á sér vanefnasvip. í báðum þessum tilvik-
um hefur því verið hafnað, að steinhús þyrfti að líta út
eins og frumstæður kassi. í múrverkið utanmeð gluggum
og upsum á húsi Eggerts hefur verið lögð mikil vinna og
alúð, — og flestir Reykvíkingar þekkja kastalasvipinn á
Galtafelli: Steinkantinn á þakbrúninni, en útlit hússins
mildað með bogadregnum línum yfir gluggum.
En sum þessara húsa, sem við tökum eftir, eru yfirlæt-
islaus þrátt fyrir allt. Kannski fagurlega smíðað tréverk
utanmeð gluggum, eða útskurður á upsum. Sem sagt:
Eitthvað fyrir augað án þess að úr því verði prjál, en
umfram allt: Tilfinning fyrir hlutföllum og innbyrðis
samræmi.
						
	\é				K                     1	I
	WÉ    V				B*  Sfcr^ ¦                    1	L    fe
			-;.';«'•			-1
		T^ejrar   farið   er   upp Mr brekkuna, sem verö-ur norðantil í Suðurgöt-unni    blasir    við    bvítt steinbús í fallegum trjá-garði á borninu við gamla kirkjugarðinn.  Úr þessu búsi er eittbvert fegursta útsýni yfir  Tjörnina  og Þingboltin   sem    fundið verður, en það er önnur saga.   Það   sem   atbygli vekur í ytra útliti þessa búss er glæsileiki í bland við fullkomið samræmi:		Húsið sjálft, þaksvipurinn eða risbæðin, kvisturinn og kringlan, sem byggð er tramúr búsinu, — allt fell-ur í IJúfa löð og er sam-tengt með boglínum. Arkitekt þessa búss er Einar  Erlendsson   húsa-meistari. Hann  teiknaði búsið 1927—28 og þann 31. marz 1928 var teikn-ingin samþykkt í bygg-ingarnefnd     en     búsið byggði Margrét Jónsdótt-ir. Síðasti einstaklingur,		sem itti búsið var Jón Ólafsson fyrrum forstjóri Líftryggingarfélagsins Andvöku, mikill öðlingur sem lézt nýlega á tíræðis-aldri. Hann bafði nokkru fyrir andlit sitt arfleitt Háskóla íslands að bús-inu og nú notar Háskól-inn  þetta   tígulega   bús fyrir gestamóttökur,   en þar er einnig aðstaða fé-lags  báskólakennara   og mötuneyti þeirra.
Vyjarkargata er ekki
MJ mikil umferðargata,
þótt bún sé í næsta ná-
grenni við Tjörnina og
miðbæinn. Þessvegna bef-
ur þetta bús trúlega farið
frambjá mörgum. Því er
það tekið með hér, að það
sýnir vel bugmynd manna
fyrr á öldinni um virðu-
legt íbúðarbús. Hér cvu
afturgengnar stílbug-
myndir aftan úr ítölsku
Endurreisninni og mí
kannski segja, að húsið sé
i „Landsbankastíl", en
þetta þótti einmitt hin
allra beppilegasta lausn í
útliii peningastofnunar:
Gluggar með rómverskum
boga i neðri bæð, en
hyrndir gluggar i efri hæð
— og valmaþak. Til enn
frekari iberzlu i virðu-
leikann er svo útskot —
sem afeinbverjum istæð-
um hefur þótt rétt að hafa
með hyrndum gluggum —
og tvennar dyr úti svalir
yfir útskotinu.
Það var Hafliði J. Haf-
liðason, sem reisti sér svo
virðulegan bústað. Hann
fékk þí Þorleif Eyjólfsson
og Sigurð Pjetursson til
að teikna og teikning
bússins að Bjarkargbtu 12
var samþykkt íbyggingar-
nefnd ímaí1926.
Wyetta tvífyfta steinhús
Mr með rísi er nr. 14 við
Bjarkargötu, rétt sunum
við Tjörnina. Það lætur
ekki mikið yfir sér, er
næsta befðbundið að öllu
leyti með reglulegri
gluggaskipan ogsymmetr-
ísku formi, bvort beldur
er í gaflinn eða framan
fyrir. Þessi symmetría
isamt steinverki utan
með gluggum og upsum
verður til þess að bregða
virðuleikablæ á húsið og
er afskaplega ólík afstaða
þeirri, sem tram kemur í
búsum ýmissa nýríkra nú-
tímaborgara. Forniið er
eins einfalt og hugsast
getur, en öll hlutföll í
góðu samræmi. En stein-
girðingin utanum lóðina
og það sem múrarinn bef-
ur gert fyrir augað í útliti
hússins, tekur af þennan
frumstæða kassabrag,
sem oft befur mitt sjí í
steinbúsum síðari ira.
Þar hefur annaðhvort
eagu mitt til kosta til að
setja punktinn yfir i-ið,
eða þá að múrarar kunna
ekki lengur það band-
verk, sem tilþarf.
Ekki liggja fyrir upplýs-
ingar um þann sem
byggði, en Sigurður Pjet-
ursson teiknaði þetta bús
og teikningin var sam-
þykkt í byggingarnefnd í
marz 1930.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16